Yachay Piruwpi

Piruwpi yachayqa yachaywasipi yachayta, ruway yachachiyta, simi yachayta, hatun yachayta hinaspa wiñaypaq yachayta chaskin. Kay ñankunaqa hukniray munaykunapaqmi: qallariy yachayta tukupay, llamk’ay yachaykunata tariy, profesional yachayta chaskiy, simi atiyta allinchay utaq kunan yachayta musuqyachiy. Allin akllanapaqqa yachaqpa watankuna, ñawpaq yachaynin, munaynin, tiyasqan, pachan hinaspa kanman recursokuna imaynam kasqanta hap’in.

Tip

Piruwpi yachay ñanta akllay, imata tariyta munasqaykimanta qallarispa: qallariy yachay, llamk’ay yachay, profesional yachay, simi atiy utaq kunan ruwaypaq aswan allin yachay. Programa chiqapta, yachachiqta, chanikunata, horariota, tiyasqanta, ruway yachayta hinaspa riqsisqa kasqanta tupachiy, sutillamanta mana. Munayki tikraspaqa huk ñanta qhipaman yapayta atinki.

Ruraspa yachay

Piruwpi llamk’aypaq ruraspa yachayqa aswan kuti profesiona yachay wasikunapi, tecnico institutokunapi, empresapa entrenamientopi, hinaspa qhawasqa llamk’ana practicapim ruwakun; mana huk llaqta dual sistemallapichu. Sapa kuti local terminokunaqa formación técnica, capacitación laboral, prácticas, hinaspa CETPRO. Kay qhawariyqa Piruwpi practico yachay imayna kasqanta, imapaq puriyta atisqanta, hinaspa imaynatataq qallariyta willan.

Yachay wasi

Piruwpi yachay wasiqa aswan Educación Básica nisqawan wakichisqa; chaypi qallariy, primaria, secundaria yachaykuna kachkan. Estado yachay wasikuna, privado yachay wasikunapas llaqta, chakra, qucha pata, Andes, Amazonía ayllukunapi runakunata yachachinku; wak yachay wasikunaqa ishkay simipi llaqtay yachayta llamk'achinku. Kay rikch'ayqa Piruw yachay ñanta, sapa punchaw rimaykunata, kallpankunata, sasachakuyninkunata, ayllupa qallariy ruwaykunata sut'ichan.

Simikuna

Piruwqa achka simiyuq suyumi; castellano, Runasimi nispa sutichasqa, Aymara, Amazonía simikunapas ancha rimakun. Simipa akllayqa wasi, yachay wasi, llamk'ay, llaqta yanapay, sapa suyumanta tikranman. Kay rikch'ayqa Piruw simi ruwaykunata, local rimaykunata, allin kaqkunata, hark'aykunata, yachaypaq yanapayninkunata sut'ichan.

Yachay

Pirú-pi hatun yachayqa universidadkunata, técnico utaq profesional institutokunata ima hap'in; akademiku, científico, ruway yachay ñankunawan. Yachaq runakuna universidad, instituto, carrera, título hina llaqta simikunata llamk'achinku. Kay qhawayqa Pirú-pi yachay imayna kamachisqa kasqanta, runakuna imayna ñanta akllasqankuta, imakunataq atiy, imakunataq pisi kasqanta ima sut'inchan.

Yachay wiñachiy

Perú-pi sapa kuti yachayta educación continua, capacitación utaq actualización nispa sutichanku, achka rikch’ay institusionkuna yachachinku. Huk llamk’ay yachayta allinchayta, llamk’ay ñanta tikrayta, yachaywasita tukuchayta, utaq musuq responsabilidadman wakichikuyta yanapanman. Kay qhawariyqa llaqtaq yachay rikch’aykunata, allin yanapayninta, sayayninta, ñawpaq puriyninkunatapas sut’ichan.