Pirú-pi hatun yachayqa secundaria yachayta tukuchispa qallarin. Aswan hatun ñankunaqa universidadkuna, técnico utaq profesional institutokuna, wakin sapaq hatun yachaywasikuna ima. Universidad nisqaqa teoría, mask'ay, profesional llamkay yachaywan allin qallariyniyuq akademiku, profesional carrerakunata sapa kuti qun. Instituto nisqaqa aswan técnico yachaykunapi, ruray yachaypi, sapaq llamkaykunapaq wakichiy yachaypi kallpachan. Yachaqkunaqa carrera akllaymanta rimanku; chayqa huk yachay utaq yachay programa mayt'am nin. Programamanta técnico utaq profesional título lluqsiyta atin, institucionman, pataman, chay programapa mañakuyninkunaman hina. Yaykuyqa mana tukuy maypi kikillanchu kamachisqa. Huk institucionqa yaykuy examen, tupuy, wakichiy ñan utaq huk akllay ruwayta llamk'achinman; chayrayku mañakuqkunaqa kikin institucionpa kamachisqanta allinta ñawirinku. Yachayqa yachachiykunata, ruway mañakuykunata, examenkunata, proyectokunata, práctica llamkayta, wakin kutipi internadota ima kuskan. Programakunaqa full-time utaq llamkaqkunapaq pacha wakichisqa kanman; ichaqa yachay ruwaykunata punchaw punchaw allinta wakichinallam. Huk títuloqa mana cursop sutillanwan tupachisqachu. Yachaqkunaqa institucionpa autorizasqa utaq riqsisqa kayninta, programap patanta, tukupay mañakuykunata, tukuchispa qusqa qillqata ima qhawarinanku. Universidad yachayqa profesional, mask'ay, público ruway ñankunata kichayta atin; técnico yachayqa aswan pisi utaq rurayman qayllayachisqa llamkay ñanta qunman. Iskay ñankunapas kallpanchayta, qallariy yachayta, puriy, imakuna, pacha, qullqi allin wakichiyta munan. Allin ñawpaq ruwayqa achkha programakunata yachaypa imaynankunawan, yachay ruwaywan, práctica atiywan, tukuy llamkaypa achkanwan, qusqa qillqawan, llamkay munaywan ima tupachiy. Atispaqa kunan yachaqkunawan utaq tukuchisqakunawan rimay, yaykuy, yachay qillqakunata kuska waqaychay.
Pirú-pi Yachay
Pirú-pi hatun yachayqa universidadkunata, técnico utaq profesional institutokunata ima hap'in; akademiku, científico, ruway yachay ñankunawan. Yachaq runakuna universidad, instituto, carrera, título hina llaqta simikunata llamk'achinku. Kay qhawayqa Pirú-pi yachay imayna kamachisqa kasqanta, runakuna imayna ñanta akllasqankuta, imakunataq atiy, imakunataq pisi kasqanta ima sut'inchan.
Tip
Pirú-pi carrera akllaspaqa, llamkayta ruray munasqaykiwan, imayna yachayta munasqaykiwan kuskachay; sutila yuyaywan akllaychu. Universidadkunata institutokunawan allinta tupachiy, chaymanta yaykuy, pacha, puriy, yachay qullqipaq kikin wakichiyta ruray.