Piruwpi bancokunaqa cuenta kunata, pago yanapakuykunata, prestamokunata, celular banking nisqawan agentekunawan qullqiman chayayta qun. Inversión nisqa qullqita imaymanakunapi churaymi, ahorros productos, bonos, acciones, fondos mutuos, inmobiliarios, empresariales utaq pensión fondos hina; chaymanta qullqi kutimuy kanman, ichaqa chinkaypas kanman. Gastosqa llaqtaman, barrio nisqaman, kawsayman, ayllu sayayninman, proveedorpa utaq acuerdoq formalidadninman hina hukniraymi. Deudaqa bancokunamanta, cajas nisqamanta, cooperativas nisqamanta, empresakunamanta utaq sapalla acuerdos nisqamanta qullqi mañakuspa paqarin. Kutichina qullqiqa acuerdopi nisqa condiciones nisqakunaman hina, hinaspa pago p’unchawta p’akiyqa qhipaman crédito tarinata pisiyachinman. Impuestokunaqa ganancia, consumo, empresapa ruraynin, propiedad, hinaspa huk impuesto kananpaq imakunaman chayan. SUNAT, Piruwpa nacional impuesto kamachiqnin, achka nacional impuestokunata huñun; RUC nisqaqa impuesto ruraykunata ruwaq achka runakunaq hinaspa organizacionkunapa contribuyente registro yupayninmi. Seguroqa riesgo financiero nisqapa huknin parte-ta asegurador nisqaman apachin, prima qullqita chaskispa. Salud, vehículo, kawsay, wasi, viaje hinaspa empresa polizakuna hukniray riesgokunata hinaspa mana cubriykunata churanku. SOAT nisqaqa Piruwpi vehiculokunapa obligatorio accidente vial seguro nisqam. Chayrayku práctica qullqi planqa ingreso, sapa kuti gastos, deuda obligacionkuna, impuesto deberkuna, ahorro utaq inversión metas, seguro protección, tarifakuna, hinaspa mana pagay utaq mana cubrisqa chinkaykunapa consecuencias nisqakunata tupachin.
Piruwpi qullqi kamachiy
Piruwpi qullqi kamachiyqa runakunapas ayllukunapas imayna qullqita chaskinku, gastanku, waqaychanku, mañakunku, qullqita wiñachinkupas, segurota akllanku, impuesto kunatapas paganku chayta rikuchin. Sol nisqa qullqiqa sapa punchaw rantinakuypi hatun qullqi, ichaqa wasikunaq utaq empresakunaq wakin acuerdunkunapi dolarwanpas ruwakunman. Allin wakichiyqa sapa kuti qullqi chinkaykunata, deuda pagoykunata, impuesto deberkunata, qullqi metas kunata, hatun chinkaykunamanta amachaytapas tinkuchin.
Tip
Piruwpi qullqi kamachiyta huk tinkisqa plan hina qhawariy, mana sapaq akllaykuna hina. Sapa kuti gastospaq, acuerdopi nisqa deuda pagoykunapaq, impuesto deberkunapaq qullqita amachay, chaymanta inversión utaq munasqalla cobertura nisqaman yaykuspa. Llaquykuna, mana cubrisqa chinkaykuna, hinaspa tukuynin gastoskunata tupachiy, imaraykuchus mana pagayqa utaq mana cubrisqa chinkayqa qhipaman akllaykunata pisiyachinman.

