वित्त नेपालमा

बैंक तथा इजाजतपत्रप्राप्त भुक्तानी सेवा प्रदायकहरूले नेपाल राष्ट्र बैंक (Nepal Rastra Bank) को निगरानीमा खाता, रकम स्थानान्तरण, नगद पहुँच र डिजिटल भुक्तानी सञ्चालन गर्छन्। लगानीका लागि छुट्टै व्यवस्था हुन्छ: सूचीबद्ध धितोपत्रमा नेपाल धितोपत्र बोर्ड (SEBON), नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (NEPSE), केन्द्रीय निक्षेप तथा समाशोधन कम्पनी (CDSC), डिम्याट खाताहरू (Demat accounts), मेरोशेयर (MeroShare) र इजाजतपत्रप्राप्त दलालजस्ता प्रणाली प्रयोग हुन्छन्, जबकि सम्पत्ति, व्यवसाय र विदेशी लगानीका स्वामित्व तथा स्वीकृतिका नियम फरक हुन्छन्। खर्च भन्नाले आवास, खाना, यातायात, शिक्षा, स्वास्थ्य सेवा र सेवाहरूको घरपरिवारमाथिको भार बुझाउँछ; राष्ट्रिय औसतले कुनै खास स्थानमा आवश्यक पर्ने बजेटको पूर्वानुमान गर्दैन। ऋणमा बैंक, लघुवित्त संस्था, सहकारी, आफन्त, साहुकार र अन्य ऋणदाताबाट लिइने ऋण पर्छन्; भुक्तानीमा समस्या आएमा शुल्क, ऋणसम्बन्धी असर, धितो कार्यान्वयन वा अदालतको कारबाही हुन सक्छ। करमा आयकर, मूल्य अभिवृद्धि कर, अन्तःशुल्क, भन्सार महसुल तथा सम्बन्धित दर्ता, करकट्टी र विवरण दाखिला गर्ने दायित्व पर्छन्; जिम्मेवारी करदाता र कारोबारमा निर्भर हुन्छ। बीमाले परिभाषित व्यक्तिगत, सम्पत्ति, दायित्व वा आयसम्बन्धी जोखिम बीमक वा वैधानिक योजनामा हस्तान्तरण गर्छ, र यो प्रिमियम, अपवाद, योग्यताको मापदण्ड तथा दाबीका सर्तहरूको अधीनमा हुन्छ। प्रत्येक वित्तीय उत्पादनलाई एकअर्काको साटो प्रयोग गर्न मिल्ने ठान्नुभन्दा सेवा प्रदायक, कुल लागत, करारगत दायित्व, सुरक्षा, पहुँच र परिणामको तुलना गर्नु बढी उपयोगी हुन्छ।