ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း

ပၢႆးပညာႁူင်းႁဵၼ်းၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း မီးပၢႆးပညာၵွၼ်ႇၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ လႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈၸၼ်ႉသုင်. လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵမ်ႈၼမ်ၶဝ်ႈၸၼ်ႉ 1 မိူဝ်ႈဢႃယုႁူၵ်းပီ၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈယူႇတီႈၸၼ်ႉ 1 ထိုင် 5၊ ၸၼ်ႉၵၢင်ယူႇတီႈၸၼ်ႉ 6 ထိုင် 9 လႄႈ ၸၼ်ႉသုင်ယူႇတီႈၸၼ်ႉ 10 ထိုင် 12. ပၢႆးပညာငဝ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းတၢမ်ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်လွတ်ႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼႃႇႁိူၼ်းယင်းၸၢင်ႈလႆႈၸၢႆႇၵႃႈတေႃႉသူင်ႇ၊ ၶူဝ်းႁဵၼ်း၊ ၶဝ်ႈၽၵ်း၊ ၶိူင်ႈၵမ်ႉၵၢၼ်ႁဵၼ်း လႄႈ ၵႃႈၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်း. ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၵၢၼ် ပၼ်ၵၢၼ်เตรียมတူဝ်ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈတေႃႇဢႃႇၸီႇပၼ် ၵူၼ်းႁဵၼ်းၽၢၼ်ႇၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ၽိုၵ်း၊ ၵိူင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်. မိူင်းလၢဝ်း ဢမ်ႇမီးလၵ်းသုတ်းၵၢၼ်ၽိုၵ်းၵၢၼ်ပႃးၵၼ်ပႃးလဵဝ် ဢၼ်မိူၼ်လၵ်းသုတ်းၵၢၼ်ၽိုၵ်းၵၢၼ်ပိူင်ၵျႃႇမၼီႇ. ၵၢၼ်ၽိုၵ်းသွင်ၾၢႆႇ (Dual-Cooperative Training)၊ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၼႂ်းၵိူင်းၵၢၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၽိုၵ်းဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ၸႅၵ်ႇၵၼ်တီႈၵၢၼ်ၵုမ်းထိင်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် လႄႈ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ယၼ်. ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၽႃႇသႃႇ ပိူင်လူင်ယူႇတီႈၽႃႇသႃႇလၢဝ်း လႄႈ လိၵ်ႈလၢဝ်း (Lao script) ယွၼ်ႉဝႃႈမၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၢႆးပညာတၢင်းၵၢၼ် လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၸၢဝ်းၵူၼ်း. ၽႃႇသႃႇဢင်းၵိတ်ႉ မီးၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းပၢႆးပညာၵႂၢင်ႈသုတ်းၼႂ်းၽႃႇသႃႇတၢင်ႇၸိုင်ႈ၊ ၽႃႇသႃႇၶႄႇ၊ ၾရင်ႇသဵတ်ႈ လႄႈ ၽႃႇသႃႇတၢင်ႇမဵဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႃႇႁဵၼ်းလႄႈလၵ်းသုတ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်း. ၶူတ်ႉသ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၸၢင်ႈပၼ်တီႈႁူင်းႁဵၼ်း၊ မႁႃႇဝိทยาลัย၊ ၶူင်းၵၢၼ်လိၵ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်၊ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်းပုဂ္ဂလိၵ လႄႈ ပလႅတ်ႉၾွမ်ႇၶိူင်ႈတိတ်းတေႃႇ. ပၢႆးပညာၸၼ်ႉသုင်၊ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပၢႆးပညာၸၼ်ႉသၢမ်ၼၼ်ႉ၊ ပဵၼ်တီႈမႁႃႇဝိทยาลัย၊ ၶေႃးလဵတ်ႉ လႄႈ ၸိုင်ႈတႃႇႁဵၼ်းဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်. မၼ်းၸၢင်ႈၼမ်းၵႂႃႇႁႃၸုမ်ႇၸၼ်ႉ Associate Degree၊ ၸုမ်ႇၸၼ်ႉ Bachelor၊ ၸုမ်ႇၸၼ်ႉ Master လႄႈ ၸုမ်ႇၸၼ်ႉ Doctorate. ၵၢၼ်ႁပ်ႉၶဝ်ႈၵမ်ႈၼမ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတီႈၵၢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်းၸၼ်ႉသုင်၊ ၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵၢၼ်ႁပ်ႉၶဝ်ႈပီၼၼ်ႉ၊ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈလၵ်းသုတ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၶတ်းလိူၵ်ႈၶဝ်ႈႁဵၼ်း. ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ လႄႈ လၢႆးၵၢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတီႈၸိုင်ႈတႃႇႁဵၼ်း၊ ၶၢဝ်းႁဵၼ်း၊ လၢႆးႁဵၼ်း လႄႈ ပီပၢႆးပညာ. ၵၢၼ်ႁဵၼ်းတိူဝ်း ႁူမ်ႈပႃးၶူတ်ႉသ်ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်း လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁင်းၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ် ဢၼ်ၸွႆႈႁႂ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉၶိုၼ်းမႂ်ႇ၊ လုၵ်ႉလွင်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂၢင်ႈၶႂၢႆ၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၸွႆႈပႅၵ်ႉလႅၵ်ႈၵႂႃႇတၢင်းဢႃႇၸီႇပၼ်. တူဝ်လိူၵ်ႈမီးၵၢၼ်ၽိုၵ်းတီႈၸိုင်ႈတႃႇႁဵၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းၵူၼ်းမိူင်း (Community Learning Centres (CLCs))၊ ၵၢၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းတီႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၶိူင်ႈမိုဝ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းတၢင်းၼွၵ်ႈ. ၸုမ်ႇၸၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ၸၢင်ႈမီး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတီႈၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း လႄႈ မဵဝ်းၶူတ်ႉသ်. ၵၢၼ်တႅၵ်ႈၼိူင်းၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ႁဵၼ်း၊ ယိူင်းဢၢင်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း၊ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇတင်းမူတ်း၊ ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် လႄႈ ၵႃႈၶၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း တေၸွႆႈၸႅၵ်ႇဢွၵ်ႇၸုမ်ႇၸၼ်ႉတၢင်းၵၢၼ် ဢွၵ်ႇတီႈၵၢၼ်ၽိုၵ်းၵၢၼ်ၶၢဝ်းပွတ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ႁဵၼ်းႁင်းၵူၼ်းၵေႃႉလဵဝ်.