Ij masnà an Slovenia a peulo andé a la scòla dl’infanzia, che a l’é ciamà vrtec, prima ëd intré ant la scòla obligatòria. La scòla dl’infanzia a sostn ël giughe, la lenga, ël svilup social e l’aprendiment inizial, ma a l’é separà dal sistema scolàstich obligatòri. L’educassion obligatòria a fa ant la osnovna šola ëd noeuv agn. Për sòlit a l’é organizà an tre period ëd tre agn, con l’insegnament ch’a deventa pi specialisà man man che ij scolar a cresso. La scòla primaria a comprènd materie fondamentaj coma sloveno, matemàtica, sciense, studi sociaj, art, educassion fisica e almanco na lenga straniera. Le scòle a dan ëdcò sostegn a ij scolar con esigense d’aprendiment diferent. Dòp la osnovna šola, ij student a serno un programa secondari. Na gimnazija a dà na preparassion academica larga, mentre ij program tecnich e professionaj a colegho pi diretament l’aprendiment a le profesion. L’educassion secondaria a peul portè a na matura generala, na poklicna matura o a n’àutr percors ëd completament professionàl, a segonda dël programa. Sti risultà a influenso l’access a studi pi an là e a l’é da verifiche prima ëd serne un programa. La vita ëd scòla a comprènd le leession, ij travaj da fé a cà, le valutassion, le comunità ëd class e la colaborassion antra insegnant e famije. La frequensa, le regole ëd scòla e un comportament rispettos a son part important ëd l’educassion ëd tuti ij di. La lenga ëd scòla a l’é generalment lo sloveno. Ant le zone con comunità italian-e o ongareise, le scòle a peulo dovré l’italian o l’ongareis an base a sistemassion local special, e ij scolar a peulo studié d’àutre lenghe. Ël sistema a ofr diverse strade anvece d’una definission sola ëd sucès. Studi academic, educassion tecnica, formaression professionala e educassion ëd adult pi tard a peulo tute sostn na vita ëd travaj ch’a dà sodisfassion.
La scòla an sla Slovenia
La scòla an Slovenia a part da le possibilita ëd prescolà e a continua con na osnovna šola ëd noeuv agn. Dòp l’oblich scolàstich, ij giovo a peulo serne l’educassion secondaria generala, tecnica o professionala. An Slovenia la lenga principal an scòla a l’é lo sloveno, con sistemassion special an certe zone ëd minoransa.
Tip
Për na masna o na famija an Slovenia, le decision scolàstiche pi important a rivo quand a passa da la osnovna šola a l’educassion secondaria. Confronta j’interess, ël stìl d’aprendiment e ij pian ëd futur dël student, sensa tratè la strà academic coma l’unica s-cielta ch’a porta al sucès.