ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ

ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਲੱਭ ਰਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਾਲੇ, ਘਰੇਲੂ ਉੱਦਮ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਯੁਵਾ, ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਕੜਾ ਦਫ਼ਤਰ, Department of Labour and Occupational Safety, Department of Foreign Employment ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੀਤੀ, ਅੰਕੜੇ, ਕਿਰਤ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨਗੀ ਦੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। 2021 ਦੀ National Population and Housing Census ਨੇ ਪਿਛਲੇ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 10 ਸਾਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ 14,983,310 ਲੋਕ ਦਰਜ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ 11,038,105 ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਲੋਕ ਸਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 10,270,447 ਆਮ ਰੁਜ਼ਗਾਰਸ਼ੁਦਾ—ਸਰਗਰਮ ਸਮੂਹ ਦਾ 93.05%—ਅਤੇ 767,658 ਆਮ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ—6.95%—ਸਨ। 2022/23 ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਜੀਵਨ-ਮਿਆਰ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਹੋਰ ਨਵੀਂ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਤਸਵੀਰ ਦਿੱਤੀ। ਖੋਜ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਚੌਥਾ Nepal Labour Force Survey ਡਾਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਰਤ-ਬਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਨਗਣਨਾ-ਆਧਾਰਿਤ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਮੱਛੀਪਾਲਣ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦਾ 57.3% ਸਨ। ਥੋਕ ਅਤੇ ਖੁਦਰਾ ਵਪਾਰ—ਮੋਟਰ-ਵਾਹਨ ਮੁਰੰਮਤ ਸਮੇਤ—12.5%, ਨਿਰਮਾਣ 8.1%, ਹੋਰ ਸੇਵਾਵਾਂ 3.9% ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ 3.8% ਸੀ। ਸੰਸਥਾਗਤ ਖੇਤਰ ਮੁਤਾਬਕ ਘਰੇਲੂ ਉੱਦਮਾਂ ਵਿੱਚ 61.8% ਕੰਮ, ਗੈਰ-ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 32.7%, ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ 3.9%, ਵਿੱਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 1.1% ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 0.4% ਸੀ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਦਾ ਕੰਮ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿਆਪਕ ਕਿਉਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਕਿੱਤਾਵਰ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰਮੰਦ ਖੇਤੀ, ਜੰਗਲਾਤ ਅਤੇ ਮੱਛੀਪਾਲਣ ਕੰਮ 50.1%, ਮੁੱਢਲਾ ਕੰਮ 23%, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵਿਕਰੀ 5.8%, ਦਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਵਪਾਰ 5.6%, ਪ੍ਰਬੰਧਕ 5.1%, ਪੇਸ਼ਾਵਰ 3.8%, ਪਲਾਂਟ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਚਾਲਕ 2.7%, ਤਕਨੀਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਪੇਸ਼ਾਵਰ 1.9%, ਦਫ਼ਤਰੀ ਕੰਮ 1.3% ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲ 0.7% ਸਨ। ਕੰਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ 55.3% ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, 28.6% ਕਰਮਚਾਰੀ, 14.5% ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ 1.4% ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਸਨ। ਪੁਰਾਣੇ 2017/18 ਕਿਰਤ-ਬਲ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵੰਡ ਵਿੱਚ 62.2% ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਤੇ 37.8% ਰਸਮੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਅੰਦਾਜ਼ੀ। ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਅਨੁਸਾਰ 84.6% ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਤੇ 15.4% ਰਸਮੀ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਨਵੇਂ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਕਿਰਤ-ਬਲ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦਰ 38.5% ਸੀ—ਮਰਦਾਂ ਲਈ 53.8% ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ 26.3%; ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ 11.4%—ਮਰਦਾਂ ਲਈ 10.3%, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ 13.1%; ਅਤੇ ਕਿਰਤ ਦੀ ਅਣਵਰਤੋਂ 39.2% ਸੀ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮੱਧਮ ਮਾਸਿਕ ਕਮਾਈ ਨੇਪਾਲੀ ਰੁਪਏ (NPR) 15,208 ਸੀ; ਮਰਦਾਂ ਲਈ NPR 18,000 ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ NPR 12,000। ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਰਸਾਵੇ ਹਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਨਹੀਂ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਸੱਤ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਮੌਕੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਬਾਗਮਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੇ ਕੰਮ, ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਹੈ। ਮਧੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਗੰਡਕੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ। ਕਰਨਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਦੂਰਪਸ਼ਚਿਮ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਦੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਸੂਬਾਈ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅੰਕੜੇ ਵਧੇਰੇ ਵੇਰਵਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਹਰ ਥਾਂ ਲਾਗੂ ਇੱਕੋ ਖੇਤਰੀ ਤਨਖ਼ਾਹ ਪੈਟਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਵੈਵਸਾਇਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕੁਝ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। Council for Technical Education and Vocational Training (CTEVT) ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ Proficiency Certificate Level ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਪ੍ਰੀ-ਡਿਪਲੋਮਾ ਅਤੇ Technical School Leaving Certificate ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਛੋਟੇ ਕੋਰਸ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਂਟਿਸਸ਼ਿਪ ਜਾਂ ਦੋਹਰੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਡਿਪਲੋਮਾ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੀ-ਡਿਪਲੋਮਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੋਰਸ ਮੁਤਾਬਕ ਅਕਸਰ 12 ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਕੰਮ-ਥਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਤਿੰਨ-ਪਲੱਸ-ਇੱਕ-ਸਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਕੋਰਸ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 140 ਤੋਂ 550 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘੰਟੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ School Education Examination ਜਾਂ ਪੁਰਾਣਾ School Leaving Certificate ਪਾਸ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅੰਕ ਜਾਂ ਦਾਖ਼ਲਾ ਟੈਸਟ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫੀਸ ਅਤੇ ਉਪਲਬਧ ਸੀਟਾਂ ਸੰਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। National Skill Testing Board ਹੁਨਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; Nepal Vocational Qualifications System ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਨੌਕਰੀ ਮੇਲ ਲਈ Department of Labour ਦਾ ਜਨਤਕ Jobkhoj ਪੋਰਟਲ, ਸਾਰੇ 753 ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ Employment Service Centres, CTEVT Training Information Portal, ਨਿੱਜੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਸੰਪਰਕ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। Prime Minister Employment Programme ਅਤੇ National Employment Promotion Programme ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜਨਤਕ ਕੰਮ ਜਾਂ ਕੰਮ-ਬਦਲੇ-ਨਕਦ ਲਈ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਨੀਤੀ ਟੀਚਾ 100 ਦਿਨ ਹੈ। ਸਵੈ-ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਮੁੱਖ ਰਾਹ ਹੈ। ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਸਿਖਲਾਈ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਸਿੱਖਿਆ, ਲਿੰਗ, ਸੂਬਾ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ Labour Act 2074 ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਆਰ, ਸਮਝੌਤੇ, ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਤਨਖ਼ਾਹ, ਛੁੱਟੀ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਸੁਰੱਖਿਆ/ਸਿਹਤ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। 1 Shrawan 2082 ਤੋਂ ਚਾਹ ਬਾਗ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦਰਜ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਿਹਨਤਾਨਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ NPR 19,550 ਹੈ: NPR 12,170 ਮੂਲ ਤਨਖ਼ਾਹ ਅਤੇ NPR 7,380 ਮਹਿੰਗਾਈ ਭੱਤਾ। ਬਰਾਬਰ ਦਰਾਂ NPR 754 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ, NPR 101 ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ-ਸਮੇਂ ਲਈ NPR 107 ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹਨ। Department of Labour and Occupational Safety ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਪਾਲਣਾ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵੈਧ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਖਾਤੇ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਕਸਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰਾਹ ਹੈ। 2023/24 ਵਿੱਚ ਨੇਪਾਲ ਨੇ 460,102 ਨਵੀਆਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਸਮੇਤ 741,297 ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ। ਨਵੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ 12.9% ਸਨ। 148 ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ Gulf Cooperation Council ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ 281,849 ਨਵੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਲੇਸ਼ੀਆ ਲਈ 81,382 ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਮਧੇਸ਼, ਕੋਸ਼ੀ, ਲੁੰਬਿਨੀ ਅਤੇ ਬਾਗਮਤੀ ਮੁੱਖ ਮੂਲ ਸੂਬੇ ਸਨ। ਪਰਵਾਸ ਰਕਮ-ਭੇਜਣ ਰਾਹੀਂ ਘਰੇਲੂ ਆਮਦਨ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੇਸ਼ੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਤੀ ਖਰਚਿਆਂ, ਝੂਠੇ ਸਮਝੌਤਿਆਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਅਤੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ Department of Foreign Employment ਅਤੇ Foreign Employment Information Management System (FEIMS) ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਦੀ ਹੈ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਫਾਰਮ, ਰਵਾਨਗੀ-ਪੂਰਵ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਖਲਾਈ, ਸਿਹਤ ਜਾਂਚ, ਬੀਮਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਭੁਗਤਾਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਾਸਪੋਰਟ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 90 ਦਿਨ ਵੈਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫ਼ਾਈਲ ਵਿੱਚ ਵੈਧ ਵੀਜ਼ਾ, ਸਮਝੌਤਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰਦਾਤਾ ਸਬੂਤ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰਾਹ, ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਏਜੰਸੀ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ-ਤੋਂ-ਸਰਕਾਰ ਰਾਹ ਵਰਤ ਸਕਦਾ ਹੈ। DOFE ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨੌਕਰੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦਰਜ ਉਮਰ-ਆਧਾਰਿਤ ਬੀਮਾ ਰਕਮ 18–35 ਸਾਲ ਲਈ NPR 3,708, 36–50 ਲਈ NPR 4,931 ਅਤੇ 51–64 ਲਈ NPR 9,463 ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ NPR 2,308 ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ NPR 1,500 ਹਨ। ਸਿਹਤ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਭਰਤੀ ਖਰਚੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਏਜੰਟ ਅਤੇ ਝੂਠੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਿਰਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਰਕਮ-ਭੇਜਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੇਸ਼ੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਸੀਮਿਤ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2082/83 ਤੋਂ National Employment Promotion Programme ਜਨਤਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਹੁਨਰ, ਉਦਯਮਤਾ ਅਤੇ ਰਸਮੀਕਰਨ ਦੇ ਕਦਮ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਜਲ-ਵਿਦਯੁਤ, ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਉਤਪਾਦਨ, ਖੇਤੀ-ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ-ਜੁੜੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹੀ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਖੇਤਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੱਕੀਆਂ ਖਾਲੀ ਅਸਾਮੀਆਂ ਜਾਂ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ।