မိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႉပၵ်းပိူင်ၸုမ်းလဵဝ်ဢၼ်ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈတၢင်းပၵ်းပိူင်ၵူႈဢၼ်။ ပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵုမ်းၵမ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ငိုၼ်းလိူၼ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူၼ်းလႄႈ လွင်ႈၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်။ ပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ ဝီႇၸႃႇ၊ တီႈယူႇသဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ပညာရေး၊ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈ၊ တီႈယူႇသဝ်းထႃဝရလႄႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၵူၼ်းမိူင်းတၢင်ႇၸိုင်ႈ။ ပၵ်းပိူင်တၢင်းၽိတ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းတၢင်းၽိတ်း၊ ၵၢၼ်သွၵ်ႈႁႃ၊ ၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းၶၻီး၊ တၢမ်ႇလႄႈ သုၼ်ႇၵူၼ်းထုၵ်ႇႁၢမ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်လႆႈလွင်ႈၵူၼ်းမိူင်း။ လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈၽူႈသိုဝ်ႇၶၢႆ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵပ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢႆၶွင်၊ ဝန်ဆောင်ႈလႄႈ ၶေႃႈယိုၼ်ႈယွၼ်းတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉၼိူဝ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵျႃႇ။ ပၵ်းပိူင်ၵူၼ်းမိူင်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇသုၼ်ႇတူဝ်လႄႈ လွင်ႈထဵင်မေႃး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵူၼ်း၊ ၼႃႈႁိူၼ်း၊ ၶွမ်ႇပၼီႇလႄႈ ၸုမ်းတၢင်ႇၸုမ်း။ ၽွင်းငမ်းလၢႆဢွင်ႈတီႈဢၢင်ႈၸႂ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈတၢင်းလဵဝ်ၵၼ် လႆႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ၊ လွင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈဢၼ်ဢၢင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ ၽွင်းငမ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၽွင်းငမ်းၵၢၼ်ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢႆ (Department of Consumer Affairs)၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတမ်ႇရူတ်ႇ၊ ၽူႈၵၢၼ်ၶၻီး၊ ၶွင်ႇသီႇတႅပ်းတတ်း၊ ဢွင်ႈတီႈတၢင်ႇသဵၼ်ႈ၊ ၵူင်းၽွင်းငမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၸႄႈတွၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႄႈမိူင်း။ ပၵ်းပိူင်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ယင်းပႅၵ်ႇၵၼ်ၸွမ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵၢၼ်၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၼႃႈတီႈ၊ သถานะသုၼ်ႇတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈၸီႉသင်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ တၢင်းၽိတ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ၊ တၢင်းၽိတ်းတင်းၵျႃႇ၊ ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၵၢၼ်လၵ်ႉၶၢႆၵူၼ်း၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလႄႈ လွင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၢင်ႈမီးပၵ်းပိူင်တၢင်းၽိတ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပၵ်းပိူင် ဢၢင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ်ၼႂ်းၼႃႈတီႈတၢင်ႇတီႈ။ လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းပၵ်းပိူင်ၼိုင်ႈဢၼ် ၸင်ႇတႄႇတီႈလွင်ႈတၢင်းတႄႉတႄႉ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ တီႈ၊ ဝၼ်းတီႈလႄႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်မီး။ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ၊ ဝီႇၸႃႇ၊ လၢႆးႁပ်ႉငိုၼ်း၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈပၼ်ႇငိုၼ်း၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈတၢင်ႇလွင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈၶွင်ႇသီႇတႅပ်းတတ်း ဢၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈပၵ်းပိူင်ဢၼ်တေၸႂ်ႉလႄႈ လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈဢၼ်ၸၢင်ႈလႆႈ။ လွင်ႈတၢင်းလဵဝ်ၵၼ် ဢၢင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းလၢႆပၢႆး၊ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈထဵင်မေႃးၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းသถานะၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢႆ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းဝန်ဆောင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ်။ ၶေႃႈမုၼ်းၵူႈပိူင် ဢမ်ႇၸၢင်ႈတႅၼ်းတၢင်ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်းပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၵမ်းလဵဝ်လႄႈ ၽွင်းငမ်းဢၼ်မီးၼႃႈတီႈ တႃႇလွင်ႈတၢင်းတႄႉတႄႉ။
ပၵ်းပိူင် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ
ပၵ်းပိူင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ ၵုမ်းၵမ်ပၵ်းပိူင်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ တၢင်းၽိတ်းၵူၼ်းမိူင်း၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢႆၶွင်လႄႈ လွင်ႈထဵင်မေႃးၵူၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်။ ပၵ်းပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးတီႈပၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းလၢႆလၢႆဢၼ်၊ ပၵ်းပိူင်ၵဝ်ႇ၊ ၶွင်ႇသီႇတႅပ်းတတ်း၊ ၽွင်းငမ်းၶွင်ႇသီႇလႄႈ ၼႂ်းလွင်ႈတၢင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ တီႈပၵ်းပိူင်သုၼ်ႇတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ် ပၵ်းပိူင်ထုင်း။ ပၵ်းပိူင်ဢၼ်တေၸႂ်ႉလႄႈ ၽွင်းငမ်းဢၼ်မီးၼႃႈတီႈၼၼ်ႉ ၶိုၼ်ႈယူႇၼိူဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ တီႈၵိူတ်ႇလွင်ႈတၢင်းလႄႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်မီး။
Tip
မႄးၵႄႈလွင်ႈတၢင်းပၵ်းပိူင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႇမႃႇ မိူၼ်လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းၶေႃႈမုၼ်းတေႃႇၶေႃႈမုၼ်း။ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ မီးလွင်ႈတၢင်းသင်၊ ၽႂ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ ၵိူတ်ႇၵႃႈႁိုင်ႈလႄႈ မိူဝ်ႈလႂ်၊ လႄႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈသင်ၵမ်ႉၵႅတ်ႇ။ လိူၵ်ႈပၢႆးပၵ်းပိူင်လႄႈ ၽွင်းငမ်းဢၼ်ၵမ်ႉၵႅတ်ႇသုတ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းလွင်ႈၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ် မိူဝ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ သถานะၵၢၼ်ၶဝ်ႈမိူင်း၊ ဝန်ဆောင်ႈဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵုမ်းၵမ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ပေႃးမႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၼ်။