ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄၽူႈသိုဝ်ႉၶွင် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ

ပိူင်ၵၢၼ်ၼႆႉၵႅတ်ႇၶႄလွင်ႈလူဝ်ႇပိုၼ်ႉထၢၼ်၊ ၶူဝ်းလႄႈၵၢၼ်လွတ်ႈၽေး၊ ၶေႃႈမုၼ်းၶူမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈမႅၼ်ႈ၊ သုၼ်ႇလိူၵ်ႈ၊ လိၵ်ႈႁပ်ႉငိုၼ်းလႄႈ လိၵ်ႈတၢင်ႇၵၢၼ်ၵႃႉ၊ သုၼ်ႇတေႃႇၵၼ်လႄႈလႆႈႁပ်ႉထွမ်ႇ၊ လၢႆးၵႄႈ၊ ၵၢၼ်ပၼ်ပၺ်ႇၺႃႇၽူႈသိုဝ်ႉၶွင် လႄႈ လွင်ႈယူႇလီသၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ၽူႈသိုဝ်ႉၶွင်လူဝ်ႇၸွမ်းၶေႃႈၼႄတၢင်းၶူဝ်း/ၵၢၼ်၊ ၸၢႆႇၵႃႈၶၢႆႇဢၼ်ၵၼ်လႆႈ၊ ယႃႇႁၢင်ႈၶေႃႈၵွပ်ႈၸွမ်း၊ ယႃႇႁဵတ်းသၢၼ်သိုပ်ႇပွမ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶေႃႈလၢတ်ႈsocial media ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပႅတ်ႈၵူၼ်း။ ၵၢၼ်ၵႃႉလူဝ်ႇပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းၵဵဝ်ႇလွင်ႈၵႅတ်ႇ၊ ၶေႃႈလူဝ်ႇ၊ ၵုင်ႇၶူဝ်းလႄႈ ပိူင်ၵုင်ႇ။ လူဝ်ႇၼႄၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇထႅင်ႈဢွၼ်တႄႇသိုဝ်ႉ၊ ၵူတ်ႇထတ်းၶူဝ်းမိူဝ်ႈလူဝ်ႇ၊ ယႃႇၸႂ်ႉၶေႃႈၵမ်းမီးၽေး၊ လႄႈ ပၼ်ၶၢဝ်ႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းမိူဝ်ႈမီးၽေး။ ၽူႈၶၢႆ၊ ၽူႈႁဵတ်း၊ ၸဝ်ႈၸိုဝ်ႈတံဆိပ်၊ ၽူႈၶဝ်ႈမိူင်း၊ ၽူႈၶၢႆၶိုၼ်းလႄႈ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ် ၸၢင်ႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶူဝ်းၽိတ်း ၸွမ်းၼႃႈၵၢၼ်လႄႈ လွင်ႈပဵၼ်မႃး။ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၸၢင်ႈၵုမ်းၵၢၼ်ၵုင်ႇၶူဝ်းလီ၊ ၶนาดလႄႈ ၼမ်ႉၼၵ်းထုၵ်ႇ၊ လွတ်ႈၽေး၊ မႅၼ်ႈတႃႇၸႂ်ႉ၊ မႅၼ်ႈၸွမ်းတူဝ်ယၢင်ႇ၊ ၶိူင်ႈၽၢၼ်ႈ၊ မႄးဢမ်ႇၼၼ် လႅၵ်ႈၶိုၼ်း၊ လႄႈ တรงၵၼ်တင်းလိၵ်ႈပၢႆးၶူဝ်း/ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ။ တႃႇၶူဝ်းၽိတ်း၊ လၢႆးၵႄႈၵမ်ႈၼမ် ၸၢင်ႈၵႂႃႇတင်ႈတႄႇမႄး ဢမ်ႇၼၼ် လႅၵ်ႈၶိုၼ်း၊ ထိုင်ပၼ်ငိုၼ်းၶိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶူဝ်းတႅၼ်း၊ ယဝ်ႉၸင်ႇပၼ်ၵႃႈသၢႇ။ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်လူဝ်ႇပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းဢွၼ်တႄႇ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ်လႆႈ၊ ၸႂ်ႉငိုၼ်းၸွမ်းၵႃႈၶၢႆႇၵၼ်။ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၸၢင်ႈလႆႈလၢႆးၵႄႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵႃႈသၢႇ။ ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်းၵၢၼ်ဢၼ်ထတ်းၶိုၼ်း ဢမ်ႇယိုၼ်ယၼ်သုၼ်ႇယွၼ်းငိုၼ်းၶိုၼ်းသေႃးၵူႈၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶွင်ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ယႃႇထၢင်ႇဝႃႈၶူဝ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸႂ် တေဢဝ်ၶိုၼ်းလႆႈၵူႈၵမ်း။ Department of Consumer Affairs (DOCA) ယူႇၼႂ်း Ministry of Commerce။ Myanmar Consumer Protection Commission (MCPC) ပဵၼ်ၸုမ်းတႅပ်းၽႅၼ်လႄႈ policy ၸၼ်ႉသုင်သုတ်း၊ Consumer Affairs Committees မီးၼႂ်း Region၊ State လႄႈ Union Territory၊ ၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ။ ၽူႈသိုဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၼႃႈႁိူၼ်း၊ ၵူၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်း၊ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၵႅတ်ႇၶႄၽူႈသိုဝ်ႉၶွင် ၸၢင်ႈတၢင်ႇၶေႃႈတေႃႇၵၼ်တီႈ DOCA Office ဢၼ်မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵႂႃႇတေႃႇၼႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် တၢင်း digital ဢၼ်ထုၵ်ႇၵမ်ႉ။ လၢႆးၸႂ်ႉမီး Online Consumer Complaint System၊ DOCA Myanmar App၊ email၊ social media ပႃးသၢၼ်ၵမ်ႉ၊ Call Center 1535 လႄႈ Myanmar Consumer Union။ ၶေႃႈတေႃႇၵၼ် online ၵမ်ႈၼမ်လူဝ်ႇမၢႆၾူၼ်း၊ National Registration Card၊ တီႈယူႇ၊ ၶေႃႈမုၼ်းၵၢၼ်/ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်၊ လၢႆးၵႄႈဢၼ်ယွၼ်း၊ ၶေႃႈမုၼ်းၵၢၼ်တေႃႇၵၼ်ပိူင်ၵၢၼ် ဢၼ်မီး၊ လႄႈ ၶေႃႈၶႂၢင်းၸႂ်ႉၶေႃႈမုၼ်း။ ၶေႃႈယိုၼ်ယၼ် SMS ဢမ်ႇၼၼ် email ပၼ် tracking code တႃႇထတ်းၶၢဝ်းၶေႃႈတေႃႇၵၼ်။ သိမ်းလိၵ်ႈႁပ်ႉငိုၼ်း၊ ၶေႃႈၵၼ်၊ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ ၶေႃႈၸၢႆႇ၊ ၶေႃႈၽိတ်းၸွမ်းၵၼ်၊ ႁၢင်ႈ လႄႈ လိၵ်ႈၵႅတ်ႇ။ ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်းၵၢၼ်ဢမ်ႇမၵ်းၵႃႈတၢင်ႇလိၵ်ႈၵူႈၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၶၢဝ်းၵႄႈၵူႈၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ app download ဢမ်ႇမီးၵႃႈၸႂ်ႉ။ DOCA Office ၵူတ်ႇတူၺ်းၶေႃႈတေႃႇၵၼ်လႄႈ သၢၼ်ၵမ်ႉၶေႃႈၶွင်ႉၵိုတ်းႁိုဝ်၊ ၸၢင်ႈႁွင်ႉၵၢၼ်ၵႃႉ၊ ၽူႈသိုဝ်ႉ၊ ၽူႈသၢၼ်ၵမ်ႉလႄႈ ၽူႈႁူႉတၢင်းၵၢၼ်ၸူးပၢင်ၵႄႈၶေႃႈၶွင်ႉ။ ၵၢၼ်တေႃႇၵၼ်ၸၢင်ႈသိုပ်ႇၵႂႃႇတေႃႈမီးၵၢၼ်ၵႃႉဢမ်ႇမႃး။ ၶေႃႈမုၼ်းထုၵ်ႇၵုမ်းဝႆႉလပ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢင်ႈၽႄႈပၼ် Committee၊ Commission ဢမ်ႇၼၼ် လုမ်းတြႃး မိူဝ်ႈပိူင်ၵၢၼ်လူဝ်ႇ။ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၽၢႆႇၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၸၢင်ႈႁပ်ႉၶေႃႈမုၼ်း မိူဝ်ႈပၼ်ႁႃၵဵဝ်ႇၽၢႆႇမီးၵုင်ႇ။ ၶေႃႈသင်ႇ Office ၸၢင်ႈတေႃႇတီႈ Consumer Affairs Committee၊ ၶေႃႈသင်ႇ Committee ၸၢင်ႈတေႃႇတီႈ MCPC ၼႂ်း 30 ဝၼ်း။ ၶေႃႈတႅပ်းသဵၼ်ႈ MCPC ပဵၼ်သုတ်း ၸွမ်းပိူင်တေႃႇၵၼ်ၽၢႆႇၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်လုမ်းတြႃးပုၵ်ႈၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၽိတ်းၵၢၼ်မိူင်းယင်းႁဵတ်းလႆႈ။ ႁၢင်ႈၶေႃႈမုၼ်းၽိတ်းၵဵဝ်ႇၵုင်ႇ၊ ၼမ်ႉၼၵ်း၊ ၽွင်ႈၶဝ်ႈပႃး၊ လၢႆးၸႂ်ႉ၊ ၵႃႈၶၢႆႇ၊ လွင်ႈသူင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းႁၢမ်ႈ၊ မိူၼ်ၵၼ်တင်းၶူဝ်းမီးၶေႃႈၶွင်ႉၽိူင်ႉၽင်၊ မူတ်းသႅင်ႇ၊ ၶူဝ်းၽွင်ႈၽႃႇ၊ ၶူဝ်းတႅၼ်းၶိုၼ်း၊ ပိူင်ၵုင်ႇပွမ်၊ ပရူဝ်ႇမူဝ်ႇၸွမ်းၶေႃႈလိူၼ်၊ ဢမ်ႇၼႄၶေႃႈၽေး လႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်ဢမ်ႇလွတ်ႈၽေး ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမီးတႄႉ။ ၽူႈၵူတ်ႇထတ်းၸၢင်ႈႁပ်ႉၵၢၼ်ၸွႆႈတီႈပလိၵ်ႈ။ ပၢႆးၶူဝ်း၊ ပိူင်လူင်ၶူဝ်းပၢႆးယူႇ၊ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇတံဆိပ်၊ ပိူင်၊ ၶนาด၊ ၼမ်ႉၼၵ်းပွင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉၼၵ်းသုၻ်၊ လၢႆးသိမ်းလႄႈၸႂ်ႉ၊ ဝၼ်းႁဵတ်းလႄႈမူတ်းဢายุ၊ မၢႆ serial၊ ၸိုဝ်ႈလႄႈတီႈယူႇၽူႈႁဵတ်း/ၽူႈၶဝ်ႈမိူင်း၊ တီႈမႃး ဢမ်ႇၼၼ် ၶိုၼ်းၸတ်းၽႃႇပွင်ႇ၊ ၶဝ်ႈပႃးၽွင်ႈ၊ ပုၼ်ႈၽွၼ်း allergy ဢမ်ႇၼၼ် ၽွၼ်းၶၢင်ႈ။ ပၢႆးၶူဝ်းလူဝ်ႇပဵၼ်မၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် မၢၼ်ႈၸွမ်းၽႃႇသႃႇတၢင်ႇ။ DOCA ၵူတ်ႇလွင်ႈလွတ်ႈၽေး လႄႈ ၸၢင်ႈပိုၼ်ၶေႃႈသတိ၊ ႁွၼ်ႉၶိုၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ႁၢမ်ႈၶူဝ်း။ ၶေႃႈတေႃႇၵၼ်ၵၢၼ် digital ၶဝ်ႈ DOCA လႆႈ၊ မိူၼ်ၶေႃႈၵႃႉၶၢႆ online၊ လွင်ႈပွမ် social media၊ app telecom၊ Flexi Cards လႄႈ ၵၢၼ် FTTH။ ၶေႃႈ telecom ၸၢင်ႈသူင်ႇ Posts and Telecommunications Department ၸူး complaint@ptd.gov.mm။ ၵၢၼ်ငိုၼ်း၊ လႄႇမိူင်းလႄႈ ႁႅင်းၾႆး ဢမ်ႇမီးၽူႈၵႅတ်ႇၶႄၽူႈသိုဝ်ႉၶွင်တူဝ်ႈမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ် platform ၽၢႆႇလဵဝ် ဢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ယိုၼ်ယၼ်ၼႂ်းၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ထတ်းလႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် DOCA ၸၢင်ႈၸႂ်ႉပိူင်တေႃႇၵၼ်ၵူႈၵၢၼ် လႄႈ ၽၢႆႇမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၸၢင်ႈႁပ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ လၢႆးႁဵတ်းလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း ၶိုၼ်ႈၸွမ်းၵၢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ၶူဝ်းပၢႆးယူႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေး၊ ပၢႆးၶူဝ်းလႄႈ ႁွၼ်ႉၶိုၼ်းယူႇၼႂ်းပိူင်ၵႅတ်ႇၶႄၽူႈသိုဝ်ႉ၊ သမ်ႉၶေႃႈတေႃႇၵၼ်ဆေး/သွားယႃႈ ၸၢင်ႈလူဝ်ႇသူင်ႇမိူဝ်ႈၶေႃႈမုၼ်းၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ၵုမ်းၵၢၼ်ၽီမိုဝ်းၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ။