ၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ

မိူင်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇမီးၵူတ်းမၢႆႁႅင်းၵၢၼ်ပပ်ႉလဵဝ်။ Ministry of Labour၊ Department of Labour၊ Factories and General Labour Laws Inspection Department၊ Social Security Board၊ ႁွင်ႈၸႄႈဝဵင်း၊ ၸုမ်း conciliation၊ ၸုမ်း arbitration လႄႈလုမ်းတတ်းသိၼ် ၵူႈၸုမ်းမီးၼႃႈတီႈၽၢႆႇၽၢႆႇ။ ပိူင်ၼႆႉၶွပ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈၵၢၼ်ဢိင်ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈတၢင်ႇပိူင်၊ ပႃးၵၢၼ်ဝၼ်း၊ ၶၢဝ်းယၢဝ်း၊ ၽုၵ်ႇၽၢင်၊ ၼႃႈႁိူၼ်း၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈၵူၼ်းႁဵၼ်းၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင်တႄႉလႄႈၶွပ်ႈၶွင်ႈတၢင်းၵၢၼ်ၽႄၵၼ်ဢမ်ႇတဵမ်။ ၽၢႆႇသိုၵ်း၊ Myanmar Police Force လႄႈၸုမ်းလက်နက်ဢၼ်တၢင်ႇၸုမ်း ထုၵ်ႇထုတ်ႇဢွၵ်ႇၽွင်ႈၼႂ်းပိူင် labour organization လႄႈ labour dispute။ ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈထုၵ်ႇပၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်တႅမ်ႈၼႂ်း 30 ဝၼ်း ဝၢႆးတႄႇၵၢၼ်၊ လႄႈတႅမ်ႈလူင်းၸိုဝ်ႈတီႈ Labour Office ၸႄႈဝဵင်း/ၸႄႈတိူင်းဢၼ်ထုၵ်ႇ ၼႂ်း 30 ဝၼ်းဝၢႆးတူၵ်းလူင်းယဝ်ႉ။ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းပိူင်တူဝ်မီးၼႃႈတီႈ၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵႃႈၸၢင်ႈ၊ ၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၶၢဝ်းလိုဝ်ႈ၊ leave၊ social security၊ ၵၢၼ်ထုတ်ႇ၊ ၵၢၼ်တီႈတၢမ်ႇလႄႈလၢႆးၶေႃႈငမ်းၵၼ်။ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဢၼ်ပၼ်ယွမ်းလိူဝ်ၶၼ်တႂ်ႈသုတ်းၸွမ်းၵူတ်းမၢႆ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်း။ ထတ်းၶေႃႈပိူင်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႄႈၶေႃႈလၢတ်ႈတႄႉၶွင် Rule 14 ၸွမ်းၶေႃႈႁၢပ်ႇၸႂ်ႉယၢမ်းလဵဝ်။ ၶၼ်ၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပိၼ်ႇၸွမ်းတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ ၼႂ်းႁူင်းငၢၼ်း ၵူၼ်းယႂ်ႇပိူင်တူဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းလိူဝ် 8 ၸူဝ်ႈမူင်းဝၼ်းလႄႈ 44 ၸူဝ်ႈမူင်းတေႃႇပတ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁူင်းငၢၼ်းသိုပ်ႇၵၢၼ်လႆႈထိုင် 48 ၸူဝ်ႈမူင်းတေႃႇပတ်ႉ။ ႁၢၼ်ႉလႄႈႁူင်းၵၢၼ်ၵူႈပိူင် ပိူင်တူဝ်မီးၶၼ် 8 ၸူဝ်ႈမူင်းဝၼ်း၊ 48 ၸူဝ်ႈမူင်းပတ်ႉ။ ၵၢၼ်ႁူင်းငၢၼ်းလူဝ်ႇမီးလိုဝ်ႈဢမ်ႇယွမ်း 30 မိၼိတ်ႉဝၢႆးႁဵတ်းဢမ်ႇလိူဝ် 5 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တင်းမူတ်းပႃးလိုဝ်ႈပိူင်တူဝ်ဢမ်ႇလိူဝ် 10 ၸူဝ်ႈမူင်း။ ႁၢၼ်ႉလူဝ်ႇလိုဝ်ႈဢမ်ႇယွမ်း 30 မိၼိတ်ႉဝၢႆးႁဵတ်းဢမ်ႇလိူဝ် 4 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ၶၢဝ်းၵၢၼ်တင်းမူတ်းပႃးလိုဝ်ႈဢမ်ႇလိူဝ် 11 ၸူဝ်ႈမူင်း။ လုၵ်ႈၸၢင်ႈမီးဝၼ်းလိုဝ်ႈပတ်ႉတဵမ်ၵႃႈၸၢင်ႈၼိုင်ႈဝၼ်း။ ႁူင်းငၢၼ်းၵမ်ႈၼမ်ၸႂ်ႉဝၼ်းဢาทิตย์၊ ႁၢၼ်ႉၸၢင်ႈလိူၵ်ႈဝၼ်းတၢင်ႇဝၼ်း။ ၽႅၼ် shift ထုၵ်ႇၼႄလွင်ႈၼႃႈလႄႈတၢင်ႇ inspector ပေႃးလူဝ်ႇ၊ လႄႈယႃႇၸတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လိူဝ် 10 ဝၼ်းဆက်တိတ်း။ ၶၼ် overtime ၵေႃႈပိၼ်ႇၵၼ်။ ၵၢၼ်ႁူင်းငၢၼ်းဢမ်ႇသိုပ်ႇၵၢၼ် ပိူင်တူဝ်ၵုမ်း overtime 20 ၸူဝ်ႈမူင်းတေႃႇပတ်ႉ၊ ပႃးထိုင် 15 ၸူဝ်ႈမူင်းၸၼ်–သုၵ်း လႄႈ 5 ၸူဝ်ႈမူင်းဝၼ်းသဝ်။ Overtime ႁၢၼ်ႉပိူင်တူဝ် 12 ၸူဝ်ႈမူင်းတေႃႇပတ်ႉ၊ ၸၢင်ႈထိုင် 16 ၸူဝ်ႈမူင်းၵူၺ်းမိူဝ်ႈမီးပၢႆးထူး၊ လႄႈယႃႇသိုပ်ႇ overtime ႁၢၼ်ႉဝၢႆးၶိုင်ႈၶိုၼ်း။ Overtime ႁူင်းငၢၼ်းပိူင်တူဝ်ၸၢႆႇ 2 ၵမ်းၶွင်ၵႃႈၸၢင်ႈပုံမှန်၊ ဢမ်ႇပႃးငိုၼ်းထႅမ်၊ overtime ၵႃႈၸၢင်ႈၸွမ်းတူဝ်ၼပ်ႉၵေႃႈၼပ်ႉ 2 ၵမ်းၶွင်ၶၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈၵႃႈၵၢင်။ ထတ်းၽႄၵၢၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈပုံမှန်၊ ငိုၼ်းထႅမ်လႄႈၶၼ် overtime ၸွမ်း Notification 1/2025။ ၶၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈတႂ်ႈသုတ်းၸိုင်ႈမိူင်းဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ပဵၼ် MMK 7,800 တႃႇဝၼ်း 8 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် 975 MMK တႃႇၸူဝ်ႈမူင်း၊ ဝၢႆးၶိုၼ်ႈၼႂ်း 1 October 2023၊ 1 August 2024 လႄႈ 1 October 2025။ ပိူင်ၵႃႈၸၢင်ႈတႂ်ႈသုတ်းပိူင်တူဝ်ၸႂ်ႉတီႈႁူင်းၵၢၼ်မီးလုၵ်ႈၸၢင်ႈ 10 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈ၊ ထုတ်ႇႁူင်းၵၢၼ်လဵၵ်ႉ/ၼႃႈႁိူၼ်းဢၼ်မီးတႂ်ႈ 10 ၵေႃႉ။ ၵႃႈၸၢင်ႈပိူင်တူဝ်ၸၢႆႇပဵၼ်ငိုၼ်း၊ ၶူဝ်းပၼ်တႅၼ်းငိုၼ်းဢမ်ႇၵုမ်ႇတႃႇပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႃႈၸၢင်ႈတႂ်ႈသုတ်း။ ၵႃႈၸၢင်ႈၸၢႆႇလိူၼ်ၼိုင်ႈၵမ်း ၵွၼ်ႇဝၼ်း 7 ၶွင်လိူၼ်တႃႇမႃး၊ ႁူင်းၵၢၼ်မီးလုၵ်ႈၸၢင်ႈ 1,000 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈမီးၶၢဝ်းတေႃႇဝၼ်း 10။ ၵႃႈႁၵ်ႉၸွမ်းၵူတ်းမၢႆမီးၶၼ်ၵုမ်း၊ ငိုၼ်းလိုၼ်းသုတ်းဝၢႆးၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈထုတ်ႇၵၢၼ် ထုၵ်ႇၸၢႆႇၼႂ်း 2 ဝၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပိူင်တူဝ်။ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈပႃးဝၼ်းပွဲၸိုင်ႈမိူင်းမွၵ်ႈ 15 ဝၼ်းတေႃႇပီ ၸွမ်း Gazette ဢၼ်ၸႂ်ႉ၊ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈနှစ် 10 ဝၼ်း ဝၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်တိတ်းၵၼ် 12 လိူၼ်၊ လႄႈ casual leave 6 ဝၼ်းတေႃႇပီ။ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈပၢႆးယူႇလီၸၢႆႇငိုၼ်းထိုင် 30 ဝၼ်းတေႃႇပီ ဝၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇယွမ်း 6 လိူၼ်၊ ပိူင်တူဝ်လူဝ်ႇၽိုၼ်မေႃယႃ၊ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈပၢႆးယူႇလီဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉပိူင်တူဝ်ဢမ်ႇၸၢႆႇငိုၼ်း။ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမီး 6 ပတ်ႉၵွၼ်ႇၵိူတ်ႇလႄႈဢမ်ႇယွမ်း 8 ပတ်ႉဝၢႆး၊ ထႅင်ႈ 4 ပတ်ႉပေႃးလုၵ်ႈႁွင်ႉၵၼ်။ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈပေႃႈ 15 ဝၼ်း။ ၵၢၼ်လိုဝ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႉထိုင်ဝၼ်းသုတ်းၵၢၼ် ထုၵ်ႇၸၢႆႇၼႂ်း 2 ဝၼ်း။ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဝၼ်းပွဲၸိုင်ႈမိူင်းပိူင်တူဝ်လႆႈငိုၼ်း 2 ၵမ်းၶွင်ၵႃႈၸၢင်ႈပုံမှန် ၸွမ်းငိုၼ်းၵႃႈယူႇဢၼ်ၵဵဝ်ႇ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃႇယုတႂ်ႈ 14 ယႃႇၸၢင်ႈ။ လုၵ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် 14–15 ပီႁဵတ်းဢမ်ႇလိူဝ် 4 ၸူဝ်ႈမူင်းတေႃႇဝၼ်း၊ ယႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵႄႈ 18:00 လႄႈ 06:00၊ လႄႈလူဝ်ႇမီးၽိုၼ်မေႃယႃယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈႁႅင်းလႆႈ။ ႁူမ်ႇလူမ်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵုမ်းၸွမ်း Factories Act လႄႈၶေႃႈၵူတ်ႇထတ်းတၢင်ႇဢၼ်။ ၽေးၸဵပ်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈၶဝ်ႈ Social Security Law ပေႃးလုၵ်ႈၸၢင်ႈၶဝ်ႈၶွပ်ႈၶွင်ႈ၊ ဢမ်ႇၼၼ် Workmen's Compensation Act ပေႃးဢမ်ႇၶဝ်ႈၶွပ်ႈၶွင်ႈၼၼ်ႉ။ ႁူင်းၵၢၼ်မီးလုၵ်ႈၸၢင်ႈ 5 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈပိူင်တူဝ်လူဝ်ႇလူင်းၸိုဝ်ႈတီႈ SSB ၼႂ်း 30 ဝၼ်းဝၢႆးတႄႇလုပ်ငၢၼ်း။ လုၵ်ႈၸၢင်ႈထႃဝရ၊ ၶၢဝ်းယၢဝ်းလႄႈၵူၼ်းႁဵၼ်းၵၢၼ် ပိူင်တူဝ်ၶဝ်ႈၼႂ်းၶွပ်ႈၶွင်ႈ။ ၽၢႆႇလုပ်ငၢၼ်းတၢင်ႇၸိူဝ်းၸၢင်ႈၶဝ်ႈၸွမ်းၸႂ်၊ ပႃးၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းၵၢၼ်ၵႃႉ၊ ၸုမ်းတူဝ်တၢင်မိူင်း၊ သถานတူဝ်တၢင်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇၽၢင်/လဵင်ႉပႃၶၢဝ်း၊ ႁူင်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလိူဝ် 3 လိူၼ်၊ ၸုမ်းဢမ်ႇၸွမ်းၵၢၼ်ၵႃႉ၊ လုပ်ငၢၼ်းၼႃႈႁိူၼ်းလႄႈၵၢၼ်ၼႃႈႁိူၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇၸွမ်းၵၢၼ်ၵႃႉ။ ၶိူင်ႈၼပ်ႉငိုၼ်းပႂ်ႉၽွၼ်းပိုၼ်ႉထၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်တႅမ်ႈ 2% ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈ၊ 2% လုၵ်ႈၸၢင်ႈ တႃႇယူတ်းယႃလႄႈၸွႆႈၵူၼ်း၊ ၵွင်ငိုၼ်းတၢင်ႇဢၼ်လႄႈၶၼ်ၸွမ်းဢႃႇယုလူဝ်ႇထတ်းၵူတ်းမၢႆ/ၶေႃႈႁၢပ်ႇၸႂ်ႉယၢမ်းလဵဝ်။ ၽွၼ်းၸွႆႈၸၢင်ႈပႃးၵၢၼ်ယူတ်းယႃ၊ ငိုၼ်းၸွႆႈမိူဝ်ႈပၢႆးယူႇလီဢမ်ႇလီ 60% ၶွင်ၵႃႈၸၢင်ႈၵႃႈၵၢင် တႃႇဢမ်ႇလိူဝ် 26 ပတ်ႉ၊ ၽွၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ/ပေႃႈ၊ ငိုၼ်းပွႆႇပႃႇသပ်ႉ၊ ၽွၼ်းၽေးၸဵပ်းၵၢၼ်။ ငိုၼ်းၸွႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပိူင်တူဝ်လူဝ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ယဝ်ႉ 1 ပီလႄႈၸၢႆႇငိုၼ်း 6 လိူၼ်။ ၶေႃႈဢ appeal social security ၸၢင်ႈၵႂႃႇတင်ႈတႄႇႁွင်ႈပိုၼ်ႉတီႈထိုင်ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း/ၸႄႈတိူင်း၊ ယဝ်ႉ Social Security Board Appeal Tribunal။ လုၵ်ႈၸၢင်ႈၸၢင်ႈၽွတ်ႈၸုမ်းၸွမ်း Labour Organization Law။ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ပိူင်တူဝ်လူဝ်ႇ 30 ၵေႃႉ၊ မိူဝ်ႈပိူင်တူဝ်တၢင်ႇၸိူဝ်းၼႂ်းၽၢႆႇလုပ်ငၢၼ်း/ၸႄႈမိူင်းလဵဝ်ၸႂ်ႉၶၼ် 10% ၶွင်ၵူၼ်းမီးသုၼ်ႇၸၢႆႇ။ ၸၼ်ႉၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈမိူင်း/ၸႄႈတိူင်း၊ federation လႄႈ confederation မီးၶၼ်ၽၢႆႇၽၢႆႇ။ ၸုမ်းလူင်းၸိုဝ်ႈၸၢင်ႈၽွတ်ႈၸုမ်း၊ လိူၵ်ႈတူဝ်တၢင်၊ တူၵ်းလူင်းၸုမ်း၊ ၶဝ်ႈၶေႃႈငမ်းၵၼ်လႄႈၸတ်းၵၢၼ်ပႃႇတီႇ strike ဢၼ်ၸွမ်းၵူတ်းမၢႆ။ ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈယႃႇၵုမ်းၸုမ်း ဢမ်ႇၼၼ်တၢမ်ႇလုၵ်ႈၸၢင်ႈၵွပ်ႈၶဝ်ႈၸုမ်း/ၵၢၼ်ဢၼ်ၵူတ်းမၢႆပၼ်သုၼ်ႇ။ ၶၢဝ်းလူင်းၸိုဝ်ႈမၵ်းမၼ်ႈ 60 ဝၼ်း။ workplace coordination committee ပိူင်တူဝ်မီးတူဝ်တၢင်ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈလႄႈလုၵ်ႈၸၢင်ႈတေႃႇၵၼ်၊ ၽူႈၶဝ်ႈယူႇ 1 ပီ လႄႈၸတ်းၵၢၼ်တူၵ်းလူင်းၸုမ်း၊ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ welfare လႄႈၽွၼ်းလုပ်ငၢၼ်း။ ၶေႃႈငမ်းၵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ပုၼ်ႈတူဝ် ဢမ်ႇၼၼ်ၸုမ်း၊ ၵဵဝ်ႇၵၢၼ်ၸၢင်ႈ၊ ၶၢဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵႃႈၸၢင်ႈ၊ ၽွၼ်းၵၢၼ်၊ leave၊ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၽေးၸဵပ်း ဢမ်ႇၼၼ်ထုတ်ႇၵၢၼ်။ ပေႃးမီးလုၵ်ႈၸၢင်ႈ 30 ၵေႃႉၶိုၼ်ႈ workplace coordination committee ထုၵ်ႇၸတ်းၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းၼႂ်း 5 ဝၼ်း။ ပေႃးတႂ်ႈ 30 ၵေႃႉ လုၵ်ႈၸၢင်ႈပိူင်တူဝ်ၵပ်းၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈတႃႇတူၵ်းလူင်းၼႂ်း 5 ဝၼ်း။ ပေႃးဢမ်ႇယဝ်ႉၸၢင်ႈသူင်ႇ Township Conciliation Body။ Conciliation ၸုမ်းပိူင်တူဝ်ၸႂ်ႉ 3 ဝၼ်း၊ ယဝ်ႉသူင်ႇၽိုၼ်ၼႂ်း 2 ဝၼ်း။ Region/State Arbitration Body ပိူင်တူဝ်တႅပ်းတတ်းၼႂ်း 7 ဝၼ်းလႄႈပၼ်ၶေႃႈတႅပ်းၼႂ်း 2 ဝၼ်း။ တၢင်း appeal တီႈ Arbitration Council ပိူင်တူဝ်မီးၶၢဝ်း 7 ဝၼ်း၊ ၸုမ်းတႅပ်းၸိုင်ႈမိူင်း 3 ၵေႃႉတႅပ်းတတ်းပိူင်တူဝ်ၼႂ်း 14 ဝၼ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် 7 ဝၼ်းတႃႇ essential services၊ ပၼ်ၶေႃႈတႅပ်းၼႂ်း 2 ဝၼ်း။ ၶေႃႈငမ်းၵၼ်ပုၼ်ႈတူဝ်ဢၼ်ဢမ်ႇယဝ်ႉၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈလုမ်း။ Conciliation/arbitration ၵူတ်းမၢႆပိူင်တူဝ်ဢမ်ႇၵဵပ်းၵႃႈတီႈၽၢႆႇၶဝ်ႈၸုမ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵႃႈတီႈၽူႈၵူတ်းမၢႆပုၼ်ႈတူဝ်၊ ၽႃႇသႃလႄႈၶၢႆႉတီႈ ဢမ်ႇမီးၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈလၢတ်ႈ။ Essential services ၸၢင်ႈမီး arbitration ဢၼ်တဵပ်းၸႂ်ႉ။ Strike/lockout လူဝ်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈၸွမ်းၵူတ်းမၢႆ လႄႈပိူင်တူဝ်လၢတ်ႈၼႃႈ 3 ဝၼ်း၊ ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈယႃႇပိၼ်ႇၶေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶေႃႈငမ်းၵၼ်ၽၢႆႇလဵဝ်။ ၶေႃႈထုတ်ႇၵၢၼ်ထုၵ်ႇမီးၼႂ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း။ ပိူင်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ဢၼ် ILO guide တႅမ်ႈဝႆႉပဵၼ်ၶေႃႈလၢတ်ႈၼႃႈ 30 ဝၼ်း ၸဝ်ႈၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်လုၵ်ႈၸၢင်ႈ၊ လႄႈၵွပ်ႈသင်ဢၼ်မီးႁႅင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈၶေႃႈၸႂ်ႉ Rule 14 တႄႉလူဝ်ႇထတ်းၶေႃႈမုၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢမ်းလဵဝ်။ ငိုၼ်း severance ၼပ်ႉတီႈၵႃႈၸၢင်ႈလိုၼ်းသုတ်း ဢမ်ႇပႃး overtime: ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းမိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်တႂ်ႈ 6 လိူၼ်; 0.5 လိူၼ်ၵႃႈၸၢင်ႈ ဝၢႆး 6 လိူၼ်–တႂ်ႈ 1 ပီ; 1 လိူၼ် 1–တႂ်ႈ 2 ပီ; 1.5 လိူၼ် 2–တႂ်ႈ 3 ပီ; 3 လိူၼ် 3–တႂ်ႈ 4 ပီ; 4 လိူၼ် 4–တႂ်ႈ 6 ပီ; 5 လိူၼ် 6–တႂ်ႈ 8 ပီ; 6 လိူၼ် 8–တႂ်ႈ 10 ပီ; 8 လိူၼ် 10–တႂ်ႈ 20 ပီ; 10 လိူၼ် 20–တႂ်ႈ 25 ပီ; 13 လိူၼ် 25 ပီၶိုၼ်ႈ။ ၽိတ်းၵၢၼ်ႁႅင်း မိူၼ်လၵ်ႉ၊ ၶူဝ်းၶွင်ယွၵ်ႇၵႂႃႇၸွမ်းၸႂ်၊ လက်နက်/မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ၊ ၸႂ်ႉႁႅင်းႁႅင်း၊ လွင်ႈပၼ်ငိုၼ်း၊ ၵၢၼ်လဵၼ်ႈတေႇပွင် ဢမ်ႇၼၼ်ဢမ်ႇမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် 3 ဝၼ်းတိတ်းၵၼ် ၸၢင်ႈႁႂ်ႈသုၼ်ႇ severance ႁၢႆ ၸွမ်းၵူတ်းမၢႆဢၼ်ၸႂ်ႉ။ Department of Labour လႄႈ Labour Exchange offices ၸတ်းၵၢၼ်ၽိုၼ်ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၢၼ်။ ၽၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၸၢင်ႈၵူတ်ႇႁူင်းၵၢၼ်၊ ၵႃႈၸၢင်ႈလႄႈၽိုၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ တႅပ်းၸွမ်းၵူတ်းမၢႆ ဢမ်ႇၼၼ်သူင်ႇၶေႃႈ။ ၶဝ်ႈထိုင်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းလႄႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉၵူတ်းမၢႆပိၼ်ႇၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈလႄႈႁႅင်းၵၢၼ်။ ၵၢၼ်ဢမ်ႇတၢင်းၵၢၼ်၊ ၼႃႈႁိူၼ်းလႄႈၽုၵ်ႇၽၢင်မီးၽေးၶဝ်ႈထိုင်သုင်၊ ႁူမ်ႈတင်းမိူဝ်ႈၵူတ်းမၢႆတႅမ်ႈၸိုဝ်ႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ထတ်းၵူတ်းမၢႆၸွမ်းၵူတ်းမၢႆယၢမ်းလဵဝ်၊ notification၊ ပိူင်တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈႁွင်ႈပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ယႃႇယึတ်းဝႃႈမီးၶၵ်ႉတွၼ်ႈလဵဝ်ၸႂ်ႉတူဝ်ႈၵူႈတီႈ။