ၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၸႂ်ႉလႆႈတႄႇၼႂ်းမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ တေလႆႈၵုမ်ႇထူၼ်ႈတင်းၽေးဢၼ်ပဵၼ်ၵမ်းၵမ်း လႄႈ ၵၢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈ။ လွင်ႈၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ၸႅၵ်ႇၵၼ်ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်း။ ပိုၼ်ႉတီႈၸမ်ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ တေထူပ်းလူမ်းမုၼ်းလႄႈ ၼမ်ႉလူမ်းလႆၶိုၼ်ႈ၊ ပိုၼ်ႉတီႈၸမ်မႄႈၼမ်ႉ တေထူပ်းၼမ်ႉထူမ်ႈလႄႈ ၽင်ႇၼမ်ႉၵႂ်ႈ၊ ၵူႈပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ ဢาจတေထူပ်းၽင်ႇလိၼ်လူင်း၊ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ ဢမ်ႇၼၼ် ၽႃႉၽႃႈ။ ၵွင်ႇၵၢၼ်ၾူၼ်လူမ်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ (Bangladesh Meteorological Department)၊ ႁူင်းပၼ်ၶၢဝ်ႇၼမ်ႉထူမ်ႈလႄႈၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ (Flood Forecasting and Warning Centre)၊ ၵွင်ႇၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ် (Department of Disaster Management) လႄႈ ၸုမ်းၸတ်းၵၢၼ်ၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ ပၼ်ၶေႃႈမုၼ်းလႄႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်တၢင်ႇၵၼ်။ ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉတၢင်းၵၢၼ်၊ ၽႅၼ်ၵၢၼ်ယ้ายဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶိူင်ႈသိုဝ်ႇသၢၼ်ဢၼ်မီးၾႆး၊ ယႃႈယႃဢၼ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉ၊ သၢႆမၢႆၽိုၼ်ယိုၼ်ယၼ်တူဝ်တူဝ်ႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁူႉဝႃႈတီႈလႂ်မီးႁူင်းလွတ်ႈၽေးၸမ်ၸမ် တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈသုမ်းသၢႆၸႂ်ၼႂ်းၶၢဝ်းၽေး။ ၵၢၼ်ႁႄႉၵင်ႈၶၻီး လူဝ်ႇလၢႆးတုံႉတေႃႇဢၼ်တၢင်ႇၵၼ်။ ပလိၵ်ႈပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ (Bangladesh Police) ႁပ်ႉၽိတ်းၸွႆႈၶၢဝ်းၶိုၼ်း၊ ႁပ်ႉမၢႆလွင်ႈတၢင်းတီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ လႄႈ ၵူတ်ႇထတ်းသွၵ်ႈႁႃ၊ ၵွင်ႇၵၢၼ်ၵူႈမဵဝ်းဢาจတေႁပ်ႉၽိတ်းၶၻီးၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၶၢဝ်းၶိုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်း 999 (National Emergency Service 999) ဢမ်ႇလူဝ်ႇသဵင်ႈငိုၼ်း လႄႈ မီးဝႆႉတႃႇၽေးဢၼ်လူဝ်ႇၸွႆႈၵမ်းလဵဝ်။ ဝၼ်းမၢႆလွင်ႈတၢင်း (General Diary) ဢၼ်ၵူၼ်းၵမ်ႈၼမ်ႁွင်ႉ GD ၼၼ်ႉ မၢႆတွင်းလွင်ႈတၢင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ လွင်ႈသုမ်းလႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁၼ်ၶိုၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတႅၼ်းတၢင်လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၶၢဝ်းၶိုၼ်း။ မိူဝ်ႈပဵၼ်လႆႈလႄႈ မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၵဵပ်းဝႆႉလွင်ႈၵၢၼ်လၵ်ႉ၊ လွၵ်ႇလႅၼ်၊ ၶေႃႈၶီႇၶၢမ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉၼိူဝ်ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးဝႆႉၶေႃႈသၢၵ်ႈသေႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶေႃႈၶၢဝ်ႇ၊ ၶေႃႈမုၼ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇၸိူဝ်း။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင်ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ၊ ႁူင်းလွတ်ႈၽေး၊ ၵၢၼ်ပလိၵ်ႈ လႄႈ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်တၢင်ႇၸိူဝ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸွမ်းလွင်ႈၵပ်းသိုဝ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး၊ ၽႃႇသႃႇ၊ လွင်ႈၵူၼ်းၵူႈၸုမ်း လႄႈ မဵဝ်းၶၻီး။ မိူဝ်ႈၽေးယႂ်ႇၼႃႇၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ ႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈၸီႉသင်ႇတၢင်းၵၢၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ယၢမ်းၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈပဵၼ်ၶၻီး ဢမ်ႇၼၼ် မီးၽေးၵမ်းလဵဝ် ၵႂႃႇတီႈဢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈလိူဝ်လႄႈ ၵပ်းသိုဝ်ႇၵပ်းပလိၵ်ႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ။ ၵၢၼ်တေႇတႄႇတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၶၢဝ်ႇၶၻီး ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈၶွင်ၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸႂ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ၊ ၶေႃႈသၢၵ်ႈသေႇ လႄႈ လၢႆးတုံႉတေႃႇဢၼ်တၢင်ႇၵၼ်။
လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ
လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ ပႃးၵၢၼ်တေႇတႄႇတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇၽေးသၽႃႇဝ လႄႈ ၵၢၼ်ႁႄႉၵင်ႈၶၻီးဢၼ်ၽိတ်းမၢႆမီႈ။ ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ လူမ်းမုၼ်း၊ ၼမ်ႉလူမ်းလႆၶိုၼ်ႈ၊ ၽင်ႇၼမ်ႉၵႂ်ႈ၊ ၽႅၼ်ႇလိၼ်ဝႆ လႄႈ ၽႃႉၽႃႈ ဢาจတေႁဵတ်းႁႂ်ႈလူဝ်ႇၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ၊ ၵၢၼ်ယ้ายဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ၶၢဝ်းၶိုၼ်း။ ၵၢၼ်လၵ်ႉ၊ ၵၢၼ်ၸူၼ်၊ လွၵ်ႇလႅၼ်၊ လွင်ႈႁုၵ်ႉႁၢႆႉ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၵူၼ်း၊ ၶၻီးယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၶၻီးၼိူဝ်ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ လူဝ်ႇၵၢၼ်တေႇတႄႇတူဝ်ႈတၼ်းမဵဝ်းဢၼ်တၢင်ႇၵၼ် လႄႈ ဢาจတေၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵပ်း ပလိၵ်ႈပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ၊ ႁူင်းပလိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၶၢဝ်းၶိုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်း 999။
Tip
ၸႂ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈတႃႇမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ လႄႈ ၸႅၵ်ႇၵၢၼ်တေႇတႄႇတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇၽေးၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢွၵ်ႇၵၼ်တင်းၵၢၼ်တုံႉတေႃႇၶၻီး။ တေႇတႄႇတူဝ်ႈတၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ယ้ายဢွၵ်ႇပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်၊ ယႃႈယႃ လႄႈ ၽိုၼ်ယိုၼ်ယၼ်ဝႆႉၵွၼ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈတူၺ်းၽေးၵမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇ၊ ၵႂႃႇတီႈႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈ ႁွင်ႉ 999 ဢမ်ႇလႆႈၵိုတ်းဝႆႉတႃႇႁဵတ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ။ ၸႂ်ႉၽႅၼ်ၵၢၼ်ၸွမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ လွင်ႈၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်မီး လႄႈ ၽေးဢၼ်ဢาจတေထူပ်း။