သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တီႈမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ

သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ မိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ လႆႈႁပ်ႉဢิทธิพลတင်း သၢႆၼမ်ႉ Ganges-Brahmaputra-Meghna၊ မူၼ်းၾူၼ်၊ မႄႈၼမ်ႉ၊ ၼႃႈတီႈၼမ်ႉ၊ ၼႃႈလိၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၼမ်ႉၾင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ ပၢင်ႇလၢႆႇပင်ၵလႃး။ ပႃႇမႆႉ (Sundarbans)၊ ပႃႇမႆႉၼႂ်းလွႆ လႄႈ ၼႃႈတီႈသဘာဝတၢင်ႇၸိူဝ်း ၸွႆႈထိင်းသိမ်းၽၼ်းတႃႇသတ်း လႄႈ ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ႁႃပႃ၊ ၵဵပ်းၼမ်ႉၽိုင်ႈ လႄႈ ၶွင်ပႃႇမႆႉ။ ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၼမ်ႉၼွင်တဵမ်ၾင်ႇ၊ လိၼ်ၾင်ႇမႄႈၼမ်ႉၵွၵ်း၊ ၼမ်ႉเค็ม လႄႈ ၵၢၼ်ၽၢၼ်ႇၺႃးသတ်းတႃႇသၢဝ်း မီးၽွၼ်းတေႃႇလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႃႈတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပတ်ဝန်းကျင်ၵူႈဝၼ်း မၢႆထိုင်ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ယူႇၵႂ်ႈႁိမ်းႁိူၼ်း၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ႁူင်းႁဵၼ်း လႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၵူၼ်း။ သင်ႇၼမ်ႉလႄႈသုၵ်ႉသၢႆႇ၊ ၵၢၼ်ၵဵပ်းၶွင်ယုၵ်းယၢၵ်း၊ တၢင်းရေႃး၊ လႅင်ႇၾႆးၾႃႉ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶိုၼ်းလေ၊ သဵင်၊ ၶူဝ်းႁွၼ်ႉ၊ ၼႃႈတီႈၶဵဝ် လႄႈ ၽေးၵိုင်ႉၵၢင်ႉ ၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇသုၶ်ႇၶျမ်း၊ လွင်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇမႃး လႄႈ လွင်ႈလွတ်ႈၽေးၵူႈဝၼ်း။ ငဝ်းလၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်ႈၵိုမ်းတူဝ်ႈမိူင်းပင်းၵလႃးတဵတ်ႉ မိူၼ်ၵၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ဝဵင်း Dhaka၊ Chattogram၊ Khulna၊ Rajshahi၊ Barishal၊ Sylhet လႄႈ တီႈလဵၵ်ႉတၢင်ႇၸိူဝ်း ၸၢင်ႈမီးၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်၊ ၽေး လႄႈ ၸုမ်းဢၼ်ႁပ်ႉၽိတ်းၽွၼ်း မတူၵ်းၵၼ်။ သဘာဝ လႄႈ ပတ်ဝန်းကျင်ၵူႈဝၼ်း မီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵၼ်။ ၼႃႈတီႈၼမ်ႉ ပဵၼ်စနစ်သဘာဝ၊ မိူဝ်ႈတၢင်းရေႃးဢၼ်တၼ်ႁိမ်းတီႈယူႇသဝ်း ပဵၼ်ပၼ်ႁႃပတ်ဝန်းကျင်ၵူႈဝၼ်း၊ တင်းသွင်ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈႁႅင်းၶိုၼ်ႈ။ ၼႃႈတီႈၵႅတ်ႇၶႄ၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄၽၼ်းတႃႇသတ်း၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၵႆႇပႃ ဢၼ်မီးၵူတ်းမၢႆ လႄႈ ၵူတ်းမၢႆၸႂ်ႉပႃႇမႆႉ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်းၵၢၼ်ထိင်းသိမ်း လႄႈ လွင်ႈလဵင်ႉတွင်ႉၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၽွင်းငမ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ လႄႈ ၽူႈပၼ်ၵၢၼ်ပုဂ္ဂလိၵ်ႈ ၸၢင်ႈႁပ်ႉၽိတ်းၽွၼ်းၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸုမ်းဢၼ်ႁပ်ႉၽိတ်းၽွၼ်း တေယူႇတီႈပိုၼ်ႉတီႈလႄႈပၼ်ႁႃဢၼ်တိတိ။