Халча туянăвĕ (xalçaçılıq) — Азербайджанăн чи паллă искусствисенчен пĕри. Тĕслĕхĕсем, çĕпсем, кĕперсем, медальонсем, çырлисем, çынсем тата геометриллĕ палăксем регион традицийĕсене уйăрса пăхаççĕ; вĕсем тĕлĕш, йышăну тата çемье асаилÿне пĕлтерме пултараççĕ. Текстиль искусствине вышивка тата илемлетнĕ шёлк япалăкĕ кĕлăгăй (kəlağayı) те кĕреççĕ. Вĕсене туянăвĕпе усă курасси ӳсĕмлĕ ĕçпе общество йĕркине пĕрлĕштереççĕ, а орнаментсемпе тĕслĕхсем вĕренÿлĕхрен килекен мероприятисемпе килĕшеççĕ. Архитектура искусствăна кунсеренхи вырăна кĕртет. Крепостьсем, дворецсем, мечетсем, чиркӳсем, караван-сарайсем, банясем, нефть эпохин çуртĕсем, совет çурчĕсем тата хальхи башнясем ăслăлăхри тĕрлĕ историллĕ ярусемпе паллаштараççĕ. Рукописьсемпе миниатюра традицийĕсем Азербайджанăн пĕтĕмĕшле персид культурăпа çыхăнăва кăтартаççĕ. Каллиграфи, поэзия, тĕслĕхсем тата тимĕрлĕн йĕрленĕ сăнсем уйрăм искусствосем пек мар, пĕрле ĕçлеççĕ. Музыка искусствиллĕ тата культурăллă çынлăхăн тĕп пайĕ. Модальлă мелодиллĕ музыка (mugham) вĕреннĕ мелодиллĕ йĕркепе ертсе пыракан импровизацие усă кураççĕ. Поэзие, юрă, юмах калани тата исполнение пĕрлештерекен ашыг традицийĕ (aşıq) вăрăм çунатлă музыкă инструментĕ (saz)па пĕрлешет. Усăлă искусствосене тĕнче металл ĕçĕ, çыхăну япалисем, агач ĕçĕ, чул юхтару, керамика тата сăнласа илемлетÿ кĕреççĕ. Вĕсем килти усăлă япалăсем, хăналахлăх палăкĕсем е кăтартма туянăнă ĕçсем пулма пултараççĕ. Театр, опера, балет, литература, кино тата урамри монументсем хулăн тата модерн институтсенче хăвăрт ӳсрĕç. Совет образовани олон профессионаллă искусствосене пулăшрĕ, анчах искусствăри пурнăçа официальлă контрольпе те çыхăнтарчĕ. Хальхи художниксем сăнлав, фотографи, инсталляци, видео, дизайн, урамри искусство тата цифровă контентпа ĕçлеççĕ. Вĕсен ĕçĕсем асаилÿ, хулăн хăвăрт улшăнăвĕ, çынлăх, тĕплĕх, çенĕлĕх е традиципе хальхи пурнăç хушшинчи çыхăнăва тĕпчеççĕ.
Искусство Азербайджанра
Азербайджанри искусствăна халчăсем, текстиль, миниатюра сăнлавĕ, архитектура, юхтару, металл ĕçĕ, керамика, музыка, театр, кино тата хальхи визуал ĕçĕсем кĕрет. Илемлетÿ орнаментĕсем регион, мастерской, çемье е ремесло традицийĕн асаилÿсене çÿлте тытма пултараççĕ. Азербайджанри искусство Кавказри формăсене тÿрк, иран, ислам, Раççей, совет тата хальхи йĕркепе хутăштарать.
Tip
Азербайджанри искусствăна пĕрремĕш сăмахпа хăйĕнче илемлĕ декораци пек ан йышăн. Материал, регион, техника тата усă курăнăçĕ çинчен ăнланма тĕрĕш. Ремесло япалисене çĕрĕштерсе илнĕ чух, вĕсене кам туянă, çĕнĕрен туянă пулнине тата граница урлă илме пулнине пĕл.