Келәм һуғыу (xalçaçılıq) — Әзербайжандың иң билдәле сәнғәт төрҙәренең береһе. Төҫтәр, төйөндәр, ҡаймаҡтар, медальондар, үҫемлектәр, хайуандар һәм геометрик билдәләр төбәк традицияларына ҡарап үҙгәрә һәм килеп сығышты, зауыҡты һәм ғаилә иҫтәлеген еткерә ала. Туҡыма сәнғәтенә шулай уҡ сигеү һәм биҙәлгән ебәк яулыҡ (kəlağayı) инә. Уларҙы етештереү һәм ҡулланыу оҫталыҡты ла, социаль ғөрөф-ғәҙәттәрҙе лә талап итә, ә биҙәктәр һәм төҫтәр төрлө сараларға яраҡлашырға мөмкин. Архитектура сәнғәтте көндәлек мөхиткә индерә. Ҡәлғәләр, һарайҙар, мәсеттәр, сиркәүҙәр, каруанһарайҙар, мунсалар, нефть дәүерендәге биналар, совет ҡоролмалары һәм заманса башнялар төрлө тарихи ҡатламдарҙы күрһәтә. Ҡулъяҙма һәм миниатюра традициялары Әзербайжанды киңерәк фарсы мәҙәни донъяһы менән бәйләй. Каллиграфия, шиғриәт, төҫ һәм ентекләп урынлаштырылған күренештәр йыш ҡына айырым сәнғәт төрҙәре булараҡ түгел, ә бергә эш итә. Музыка сәнғәти үҙенсәлектең үҙәгендә тора. Был — модаль нигеҙле һәм импровизациялы музыка традицияһы (mugham), ул өйрәнелгән көй ҡалыптарына таяна; ә йырсы-хикәйәсе традицияһы (aşıq) йырлауҙы, хикәйәләүҙе, шиғриәтте һәм оҙон муйынлы музыка ҡоралы (saz) менән башҡарыуҙы берләштерә. Ҡулланма сәнғәткә баҡыр эштәре, биҙәүестәр, ағас эшкәртеү, таш һырлау, керамика һәм буяулы биҙәү инә. Был әйберҙәр ғәмәлдәге көнкүреш ҡоралдары, ҡунаҡсыллыҡ билдәһе йәки күрһәтеү өсөн эшләнгән әҫәрҙәр булырға мөмкин. Театр, опера, балет, әҙәбиәт, кинематограф һәм йәмәғәт һәйкәлдәре ҡала һәм заманса учреждениеларҙа ныҡ үҫешкән. Совет мәғарифы күп кенә профессиональ сәнғәт төрҙәренә ярҙам иткән, әммә сәнғәти тормошто рәсми контролдә лә тотҡан. Заманса рәссамдар һынлы сәнғәт, фотография, инсталляция, видео, дизайн, урам сәнғәте һәм һанлы медианы ҡуллана. Уларҙың эштәре хәтерҙе, тиҙ ҡала үҙгәрешен, үҙенсәлекте, мөхитте, гендерҙы йәки традиция менән заманса тормош араһындағы мөнәсәбәтте тикшерергә мөмкин.
Сәнғәт: Әзербайжанда
Әзербайжандағы сәнғәткә келәмдәр, туҡымалар, миниатюра һынлы сәнғәте, архитектура, һырлау, металл эшкәртеү, керамика, музыка, театр, кино һәм заманса визуаль эштәр инә. Декоратив биҙәктәрҙә йыш ҡына төбәк, оҫтахана, ғаилә йәки һөнәрселек традицияһы тураһында иҫтәлектәр һаҡлана. Әзербайжан сәнғәте Кавказдың урындағы формаларын төрки, иран, ислам, рус, совет һәм заманса йоғонтолар менән берләштерә.
Tip
Әзербайжан сәнғәт әҫәрен ябай ғына биҙәк тип ҡабул итер алдынан, ентекләп ҡарағыҙ. Уның нигеҙендә ниндәй материал, төбәк, техника һәм ҡулланыу торғанын һорағыҙ. Һөнәр әйберен яуаплы рәүештә һатып алығыҙ: уның ҡулдан эшләнгәнме, яңымы һәм сик аша алып сығыу өсөн яраҡлымы икәнен асыҡлағыҙ.