Украинада мәдәният

Украина мәдәнияте гаилә тормышын, тарихи хәтерне, сәнгатьне, динне, телне, гореф-гадәтләрне һәм җәмгыятьтәге мөнәсәбәтләрне берләштерә. Аның төрле формалары төбәкләргә, буыннарга, дини җәмгыятьләргә, шәһәрләргә һәм авыл җирләренә карап аерыла. Украина мәдәниятенә күптәннән килгән йолалар да, хәзерге иҗади һәм иҗтимагый тормыш та керә.

Tip

Украина мәдәниятен бер генә үзгәрмәс милли үрнәк итеп түгел, ә төрле мәдәниятләр җыелмасы итеп карагыз. Телегезне, мисалларыгызны һәм гореф-гадәтләрне тиешле төбәккә, буынга, дини мохиткә һәм шартларга яраклаштырыгыз. Әгәр аралашуда берәр йола, тел сайлау яки тарихи искә алу мөһим булса, фараз итмичә сорагыз.

Тормыш этаплары

Украинада тормыш этапларына гаилә, белем, эш, җәмгыять һәм мөһим йолалар йогынты ясый. Бала туу, мәктәпкә йөрү, никах, ата-ана булу һәм өлкәннәрне искә алу Украинада социаль әһәмияткә ия. Төбәк, дин һәм шәһәр-авыл аермалары бу этапларның ничек билгеләнүенә тәэсир итә.

Тарих

Украина тарихына урта гасыр дәүләтләре, казакларның үзидарәсе, империя хакимлеге, совет хакимлеге, бәйсезлек һәм суверенитетны саклау көрәше керә. Украинаны аңлау өчен төбәкләрнең төрлелегенә һәм уртак тарихи чорларга карата кулланылган төрле атамаларга игътибар итү кирәк. Бу күзәтү төп тарихи катламнарны бер-бер артлы үзгәрми торган бер генә хикәягә әйләндермичә таныштыра.

Сәнгать

Украина сәнгатенә рәсем сәнгате, иконалар, сынлы сәнгать, архитектура, музыка белән бәйле визуаль мәдәният, һөнәрчелек, дизайн һәм заманча медиа керә. Украина сәнгате еш кына җирле символларны Европа, дала, дини традицияләр һәм шәһәр тормышы йогынтылары белән берләштерә. Писанка һәм чигү кебек халык сәнгате формалары — киңрәк сәнгать мәдәниятенең өлеше, заманча иҗаттан аерым түгел.

Дин

Украинадагы дингә православие христианлыгы, Украина грек католиклыгы, рим католиклыгы, протестант бергәлекләре, яһүд дине, ислам һәм динсез тормыш керә. Чиркәүләр, синагогалар, мәчетләр, дога төркемнәре, гаилә гадәтләре һәм җәмәгать бәйрәмнәре Украина дини мәдәниятендә урын тота. Ышану һәм гамәлләр төбәккә, гаиләгә, яшькә һәм шәхси сайлауга карап аерыла.

Тел

Украинаның төп теле — украин теле, яки «українська мова»; ул нигездә кирилл язуында языла. Рус теле дә күп кешеләрнең гаилә һәм төбәк тарихының бер өлеше, башка азчылык телләрендә дә сөйләшәләр. Көндәлек сөйләмдә украин һәм рус телләренең үзара йогынтысыннан барлыкка килгән катнаш сөйләм — суржик та очрарга мөмкин.

Традицияләр

Украина традицияләре гаиләне, ел фасылларын, ризыкны, музыканы, киемне, дини бәйрәмнәрне һәм җирле җәмгыять тормышын бәйли. Писанка, вышиванка, дидух, коляда һәм Маланканы яхшы беләләр, ләкин аларның рәвешләре Украина төбәкләрендә төрле. Хәзерге гаиләләр элекке гореф-гадәтләрне шәһәр тормышына, күчеп китүгә һәм шәхси ышануларына яраклаштыра.

Бергә яшәү

Украинада бергә яшәү гаилә бәйләнешләренә, күршеләр арасындагы мөнәсәбәтләргә, эш урыннарына, мәктәпләргә һәм җирле hromada җәмгыятенә, ягъни җәмгыятькә яки муниципалитетка бәйле. Кешеләр шәхси мөстәкыйльлекне туганнарга, дусларга, күршеләргә һәм күчеп килергә мәҗбүр булган яки ярдәмгә мохтаҗ кешеләргә гамәли ярдәм белән берләштерә. Көндәлек хезмәттәшлек формаль, формаль булмаган, дини, мәдәни яки волонтерлык нигезендә булырга мөмкин.