Хәзерге Украина җирләрендә күп халыклар, телләр, диннәр һәм сәяси көчләр яшәгән. Бу тарихта җирле дәвамчанлык белән бергә күчеп килү, яулап алу, сәүдә һәм чикләрнең үзгәрүе дә бар. Киев Русе — Киев үзәгендә урнашкан һәм Көнчыгыш Европаның башка өлешләре белән бәйләнгән урта гасыр сәяси-мәдәни дөньясы. Кенәз Владимир вакытында христиан динен кабул итү зур дини һәм мәдәни борылышка әйләнгән. Соңрак Украина җирләре үзгәреп торган дәүләтләр арасында бүленгән; алар арасында Бөек Литва кенәзлеге, Польша-Литва бердәмлеге, Кырым ханлыгы һәм Госманлы империясе йогынтысы булган. Бу бәйләнешләр хокук, шәһәрләр, дин, сәүдә һәм төбәк үзенчәлекләрен формалаштырырга ярдәм иткән. Казаклар чик буе сугышчылары, игенчеләр һәм сәяси җәмгыятьләр булган. Казаклар Гетманлыгы үзидарә институтларын үстергән һәм Украина сәяси традициясенең көчле символына әйләнгән; шулай да аның тарихы катлаулы, союздашлары еш үзгәреп торган. XVIII гасырдан башлап Украинаның зур өлеше Россия империясе идарәсенә кергән; көнбатыш төбәкләр исә Габсбурглар һәм соңрак башка Үзәк Европа сәяси дөньялары белән бәйләнгән. Империя сәясәте телгә, белемгә, дингә, җиргә һәм җирле идарәгә йогынты ясаган. XX гасыр революция, Украина дәүләтчелеген торгызу омтылышлары, көч куллану, күмәкләштерү, Голодомор һәм совет хакимлегенең киңәюен алып килгән. Икенче бөтендөнья сугышы бик зур югалтуларга һәм халыкның күчеп китүенә китергән; төрле җәмгыятьләр оккупация, хезмәттәшлек, каршылык һәм эзәрлекләүне төрлечә кичергәнгә, аның истәлеге катлаулы булып кала. Советлар Союзы чорында Украина индустрияләшкән һәм шәһәрләшкән, шул ук вакытта сәяси контроль, цензура, мәҗбүри сәясәт һәм экологик һәлакәтләр белән очрашкан. Украин мәдәни тормышы әдәбият, музыка, гаилә хәтере, дини гамәлләр һәм җәмәгать эшчәнлеге аша дәвам иткән. Советлар Союзы таркалганнан соң, Украина 1991 елда бәйсезлек алган. Шуннан бирле җәмәгать бәхәсләре демократия, тел, үзенчәлек, тарихи хәтер, төбәкләр төрлелеге һәм суверенитетның мәгънәсе турында бара. Тарих хакимнәр һәм даталар исемлегеннән генә тормый. Музейлар, искә алу көннәре, гаилә хикәяләре, һәйкәлләр, архивлар, әдәбият һәм җир-су атамалары кешеләрнең Украинада үткәнне ничек аңлавына тәэсир итә.
Украина тарихы
Украина тарихына урта гасыр дәүләтләре, казакларның үзидарәсе, империя хакимлеге, совет хакимлеге, бәйсезлек һәм суверенитетны саклау көрәше керә. Украинаны аңлау өчен төбәкләрнең төрлелегенә һәм уртак тарихи чорларга карата кулланылган төрле атамаларга игътибар итү кирәк. Бу күзәтү төп тарихи катламнарны бер-бер артлы үзгәрми торган бер генә хикәягә әйләндермичә таныштыра.
Tip
Украина тарихының башлангыч картасында Киевны, казаклар традициясен, империя һәм совет идарәсен, Голодоморны, Икенче бөтендөнья сугышын һәм бәйсезлекне бәйләгез. Украинадагы тарихи хәтер еш кына шәхси дә, милли дә булганга, төбәк һәм гаилә аермаларын истә тотыгыз.