ငိုၼ်းတွင်း တီႈမိူင်းထႆး

ငိုၼ်းတွင်းၼႂ်းမိူင်းထႆးပႃးၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းၵူႈဝၼ်း၊ ၵၢၼ်ထၢၼ်ႇငိုၼ်း၊ ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း၊ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇယူႇသဝ်း၊ ၵၢၼ်ၵူႈယืမ်၊ ၶွၼ်ႇ၊ လႄႈ ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ။ လၢႆးၸတ်းၵၢၼ်ဢၼ်သင့်တော်ၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈ၊ ၶေႃႈယူႇသဝ်း၊ ယိူင်းဢၢၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ လႄႈ ၶဝ်ႈထိုင်ၸုမ်းငိုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ။ ၽႅၼ်ငိုၼ်းဢၼ်လီ ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၢၼ်ၸႂ်ႉၸၢႆႇပုံမှန်ၸွမ်းငိုၼ်းၵဵပ်းၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ၊ ပုၼ်ႈၶွၼ်ႇ၊ ၵၢၼ်ၸၢႆႇၼီႈ၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄ၊ လႄႈ ငိုၼ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းၵၢၼ်ယၢဝ်း။

Tip

ၸတ်းၵၢၼ်ငိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းထႆးပဵၼ်ၽႅၼ်လဵဝ်ဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်၊ ဢမ်ႇၸတ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၵူႈသုၼ်ႇ။ ၵဵပ်းငိုၼ်းတႃႇၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇပုံမှန်၊ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ၊ ၶွၼ်ႇ၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၸၢႆႇၼီႈ ႁႂ်ႈထွၼ်ၸႂ်ႉငၢႆႈလႆႈ၊ ယဝ်ႉၸႂ်ႉငိုၼ်းဢၼ်ၵိုတ်းၵႂႃႇပၼ်ၽၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄလႄႈ လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းဢၼ်သင့်တော်။ ၶိုၼ်းထတ်းၽႅၼ်မိူဝ်ႈငိုၼ်းၶဝ်ႈ၊ လွင်ႈယူႇသဝ်း၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ႁိုဝ် ၶဝ်ႈထိုင်ၸုမ်းငိုၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈ။

ပၢင်ငိုၼ်း

ပၢင်ငိုၼ်းၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၸွႆႈၵူၼ်းသိမ်းငိုၼ်းထႆး၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸၢႆႇငိုၼ်း၊ ႁပ်ႉငိုၼ်း လႄႈယืมငိုၼ်း။ ပိူင်ၵၢၼ်မီးပၢင်ငိုၼ်းၵၢၼ်ၶၢႆ၊ ၽွၼ်းၵၢၼ်သိမ်းငိုၼ်း၊ ATM၊ ပၢင်ငိုၼ်းမိုဝ်းထိုဝ် လႄႈလၢႆးၸၢႆႇငိုၼ်း မိူၼ် PromptPay။ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ႉပၢင်ငိုၼ်းလႄႈၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်လူဝ်ႇ ၸၢင်ႈပႅၵ်ႇၵၼ်တႃႇၵူၼ်းထႆး၊ ၵူၼ်းယူႇသဝ်း လႄႈၽူႈမႃးလႄႇၼွၵ်ႈမိူင်း။

လူင်းငိုၼ်း

ၵၢၼ်လူင်းငိုၼ်းတီႈမိူင်းထႆး မၢႆထိုင်ဢဝ်ငိုၼ်းသႂ်ႇၼႂ်းၶူဝ်းပၢႆးငိုၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ရှယ်ယာ၊ သၢင်ႈၵၢၼ်ၵူႈယိမ်၊ ၽူႈႁူမ်ႈငိုၼ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် တီႈလိၼ် ႁင်းၵႂၢမ်းမွင်းဝႃႈတေတိူဝ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပၼ်ငိုၼ်းၶဝ်ႈမိူဝ်းၼႃႈ။ ၵၢတ်ႇရှယ်ယာလူင်မိူင်းထႆးပဵၼ် Stock Exchange of Thailand၊ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ SET။ ၵၢၼ်လူင်းငိုၼ်းၵူႈဢၼ်မီးၽေး၊ လႄႈ လၢႆးလိူၵ်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၶိုၼ်ႈၵိုတ်းၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း၊ တီႈပွင်ႇ၊ ပၢႆးႁူႉ လႄႈ ၶေႃႈၶဝ်ႈထိုင်ပၵ်းပိူင်။

ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ

ၶၼ်ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၶိုၼ်ႈၸွမ်းတီႈယူႇ၊ မဵဝ်းႁိူၼ်းယူႇ၊ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး၊ ၵၢၼ်ၵိၼ်၊ လွင်ႈပၢႆးယူႇလီ လႄႈလွင်ႈၸၢႆႇငိုၼ်းပဵၼ်ပတ်းထႆး ဢမ်ႇၼၼ်ငိုၼ်းတၢင်ႇမဵဝ်း။ ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ၊ ၼႃႈတီႈၽူႈၶဝ်ႈမႃး၊ ဝဵင်းၸိုင်ႈတွၼ်ႈ လႄႈမူႇၸုမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ မီးပိူင်သဵင်ႈငိုၼ်းပိူင်ႈၵၼ်ၼမ်။ ၽႅၼ်ငိုၼ်းဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၽႄငိုၼ်းလိူၼ်၊ ငိုၼ်းၸႂ်ႉယืดယุ่น၊ ၵႃႈၸၢႆႇပွၵ်ႈလဵဝ်၊ လႄႈငိုၼ်းၵဵပ်းၽေးဢွၼ်တၢင်း။

ၼီႈ

ၼီႈတီႈမိူင်းထႆး ၸၢင်ႈမႃးတီႈၵၢၼ်ၵူႈငိုၼ်းၸၢၵ်ႈ၊ ၵၢတ်ႉၶရေႇတိတ်ႉ၊ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵူႈသိုဝ်ႉၸၢၵ်ႈသႂ်ႇ၊ ၵူႈႁိူၼ်း၊ ၵူႈၵၢၼ် သို့မဟုတ် ၵူႈၵူၼ်းၼႂ်း။ ၵၢၼ်ၵူႈၸၢင်ႈၸွႆႈပၼ်ၵႃႈႁိူၼ်း၊ ပညာ၊ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး သို့မဟုတ် ၵၢၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵႃႈၸႂ်ႉ၊ ၵႃႈသွၼ်ႉလႄႈၵၢၼ်ဢမ်ႇပၼ်ငိုၼ်းၸွမ်းၶၢဝ်း ယွမ်းႁႂ်ႈယွတ်ႈၼီႈတိူဝ်းယႂ်ႇ။ ၶၵ်ႉလွတ်ႈၽေးပဵၼ်ႁူႉၶေႃႈတူၵ်းလူင်းတဵမ်တဵမ် လႄႈၵူႈတႃႇၽႅၼ်ပၼ်ငိုၼ်းၶိုၼ်းဢၼ်မႂ်းၸွမ်းလႆႈ။

ၵႃႈၽႃႇသီ

ၵႃႈၽႃႇသီတီႈမိူင်းထႆး ၵဵပ်းၸွမ်းပိူင်လၢႆၸိူဝ်း၊ ပႃးၵႃႈၽႃႇသီငိုၼ်းၶဝ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၵႃႈၽႃႇသီၵုမ္ပဏီ၊ ၵႃႈၽႃႇသီပၼ်မႂ်ႇတၢင်းၵႃႉလႄႈၵႃႈၽႃႇသီၵဵပ်းဝႆႉဢွၼ်တၢင်း။ ၽွၼ်းတႃႇၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၸွမ်းၸိူဝ်းငိုၼ်းၶဝ်ႈ၊ သၢႆငၢႆၵၢၼ်လႄႈတီႈယူႇ၊ တီႈမႃးငိုၼ်းၶဝ်ႈ၊ ၵၢၼ်ယွမ်းၵႃႈၽႃႇသီလႄႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်းဢၼ်ၵိုင်ႇၸႂ်ႉ။ သိမ်းၽိုၼ်မၢႆၸႅင်ႈလႅင်းလႄႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၵႃႈၽႃႇသီပဵၼ်တွၼ်ႈၼိုင်ႈၶွင်ၽႅၼ်ငိုၼ်းပၵ်းပိူင်။

ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽေး

ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽေး ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸွႆႈၵႅတ်ႇၵင်ႈၵူၼ်း၊ ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်း၊ ၶူဝ်းၶွင်၊ ရူတ်ႉယၢၼ်း လႄႈ ပၢႆးၵၢၼ် တီႈၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇဢၼ်ၵိူတ်ႇမႃးဢမ်ႇထၢင်ႇဝႆႉ။ ပိူင်ၵၢၼ်မီးၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽေးသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈၽၢႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁိုဝ် Social Security၊ သုၼ်ႇလႆႈပၢႆးယူႇလီၵူၼ်းမိူင်း၊ လႄႈ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းရူတ်ႉၶိူင်ႈဢၼ်မၢႆမီႈတဵၵ်းမၵ်းမၼ်ႈ ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ Por Ror Bor။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၵူႈပိူင်မီးၶွပ်ႇ၊ ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈဢၼ်ဢမ်ႇႁူမ်ႇငမ်း၊ ၶေႃႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၸွမ်း လႄႈ လၢႆးယွၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း။