ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽေး ၼႂ်းမိူင်းထႆး

ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽေးႁဵတ်းၵၢၼ်လူၺ်ႈၽႄၽေးၶွင်ၵူၼ်းၼမ် လူၺ်ႈငိုၼ်းၵႃႈပရီမီႇယႃႇဢၼ်ၸၢႆႇတီႈၽူႈႁပ်ႉႁွင်း။ ၽူႈႁပ်ႉႁွင်းၸၢႆႇၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းဢၼ်မီးသုၼ်ႇၸွမ်းၽိုၼ်ႁပ်ႉႁွင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸၢႆႇၵႃႈသုမ်းၵူႈဢၼ် ႁိုဝ် ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၵူႈဢၼ်။ ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈပၢႆးယူႇလီၼႂ်းမိူင်းထႆးဢาจမႃးတီႈပိူင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ Social Security ၽၢႆႇၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၽွၼ်းလီၽူႈၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီသုၼ်ႇတူဝ် ႁိုဝ် ႁူမ်ႈၵၼ်လၢႆပိူင်။ ပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉတၢင်ႇၵၼ်ၸွမ်းသုၼ်ႇလႆႈ၊ ႁူင်းယႃ၊ ၵၢၼ်ယူတ်းယႃဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်း၊ ၶွပ်ႇငိုၼ်းလႄႈလၢႆးၸၢႆႇငိုၼ်း။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းသၢႆၸႂ်ၸၢႆႇၽွၼ်းလီ မိူဝ်ႈမီးလွင်ႈတၢႆဢၼ်မီးၽွၼ်းလီၸွမ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်း လႄႈ မၢင်ပိူင်ဢาจမီးၽွၼ်းလီငိုၼ်းၵဵပ်းႁွမ် ႁိုဝ် ၵၢၼ်လူင်းတိုၼ်း။ ၶူဝ်းၶၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၸၢင်ႈယၢပ်ႇ၊ ၼင်ႇၼၼ်တႅၵ်ႈတူၺ်းၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈၽေးၵပ်းၶေႃႈၵႃႈပၼ်၊ ပိူင်ပူတ်းပႅတ်ႈ၊ ၶေႃႈၵၢၼ်ၶိုၼ်းငိုၼ်း လႄႈ ၶေႃႈၽูกမတ်ႉတၢင်းၵႆယၢဝ်း။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းရူတ်ႉၶိူင်ႈမီးလၢႆၸၼ်ႉၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈ။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽိတ်းၽွင်းရူတ်ႉၶိင် ဢၼ်မၢႆမီႈတဵၵ်းမၵ်းမၼ်ႈ ႁူႉၸၵ်းၵမ်ႈၼမ်ဝႃႈ Por Ror Bor၊ တႅမ်ႈ พ.ร.บ.၊ ၽွၼ်းလီမၢႆမီႈပိုၼ်ႉထၢၼ်မီး၊ ၽွင်းၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းသုၼ်ႇတူဝ်ၸၢင်ႈထႅမ်ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈတႃႇလွင်ႈၽိတ်းၽွင်းၽူႈတၢင်ႇၵေႃႉ၊ ၵၢၼ်ၵွႆၶွင်ရူတ်ႉဢၼ်ႁပ်ႉႁွင်း၊ ၵၢၼ်လၵ်ႉ ႁိုဝ် ၽေးတၢင်ႇပိူင်။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းႁိူၼ်းလႄႈၶူဝ်းၼႂ်းႁိူၼ်း ၸၢင်ႈႁူမ်ႇငမ်းႁိူၼ်း၊ ၶူဝ်းၶွင်ၽူႈၶၢႆၶၢတ်ႈ၊ ၾႆးမႆႈ၊ ၼမ်ႉထူမ်ႈ၊ ၵၢၼ်လၵ်ႉ ႁိုဝ် လွင်ႈၽိတ်းၽွင်း၊ ၸွမ်းလူၺ်ႈၶေႃႈတူၵ်းလူင်း။ ၽိုၼ်ႁပ်ႉႁွင်းႁိူၼ်းၶွင်ၸဝ်ႈႁိူၼ်းဢาจဢမ်ႇၵႅတ်ႇၵင်ႈၶူဝ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၶွင်ၽူႈၶၢတ်ႈ။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၵၢၼ်လႄႇ၊ ၽေးသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၵၢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ပၢႆးၵၢၼ် ၵႅတ်ႇၵင်ႈၽေးတၢင်ႇပိူင်။ ၽိုၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၶၼ်ထုၵ်ႇၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းလီဢိတ်းဢွတ်း၊ ငိုၼ်းတႅၼ်းၼမ်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းပႂ်ႉ၊ ႁိုဝ် ပိူင်ပူတ်းပႅတ်ႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ။ ၵွၼ်ႇသိုဝ်ႉ ၵူတ်ႇတူၺ်းဝႃႈၽူႈလႂ်မီးၽွၼ်းလီ၊ ၽေးသင်မီးၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈ၊ ၶွပ်ႇၽွၼ်းလီ၊ ငိုၼ်းတႅၼ်း၊ ပိူင်ပူတ်းပႅတ်ႈ၊ ၶေႃႈၶိုၼ်းတေႃႈၽိုၼ်၊ ပိူင်ၽႅၼ်တီႈ၊ ၽိုၼ်လိၵ်ႈဢၼ်လူဝ်ႇ၊ လႄႈ လၢႆးယွၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်း။ လၢတ်ႈၶေႃႈမုၼ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ၸိုဝ်ႈၸႅင်ႈလႅင်း ၵွပ်ႈၶေႃႈမုၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸၢင်ႈမီးၽွၼ်းတေႃႇၵၢၼ်ၸၢႆႇငိုၼ်း။ ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းၽေးမီးၽွၼ်းလီသုတ်း တႃႇၵၢၼ်သုမ်းဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈငိုၼ်းတွင်းမႂ်းလူႉလၢႆ။ ၵဵပ်းငိုၼ်းၵႅတ်ႇၵင်ႈတူဝ်ဝႆႉတႃႇၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇဢွၼ်ႇ၊ လႄႈ ၶိုၼ်းထတ်းတူၺ်းၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းမိူဝ်ႈပၢႆးယူႇလီ၊ တီႈယူႇ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်း၊ ရူတ်ႉယၢၼ်း၊ ၵၢၼ် ႁိုဝ် ၶူဝ်းၶွင် ႁူၼ်လႅၵ်ႈ။