ၾိင်ႈထုင်းၼႂ်းမိူင်းထႆးဢမ်ႇၸႂ်ႈပုံစံလဵဝ်ဢၼ်ၵူႈၵေႃႉၸႂ်ႉမိူၼ်ၵၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ပညာ၊ ၵၢၼ်၊ သႃႇသၼႃႇ၊ လႄႈ လွင်ႈမိူင်းဝဵင်းလႄႈၼႃးၼိူဝ်ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ၸี้ၼႄၶၵ်ႉၸၢတ်ႈပၢၼ်တႅၵ်ႈၵၼ်။ မိူင်းၵဝ်ႇ၊ ၾိင်ႈထုင်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶုၼ်ႁေႃ၊ ၵႃႉၶၢႆ၊ လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၽွၼ်းတေႃႇလၢႆးၵူၼ်းႁၼ်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ တူဝ်တေႃႇ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လႄႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ မိူင်းထႆးယၢမ်ႈႁွင်ႉၸိုဝ်ႈ Siam ၼႂ်းလွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇၵူႈမိူင်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ႁိုင်ႁိုင် ဢွၼ်ၸိုဝ်ႈ Thailand တေၸႂ်ႉတိုဝ်းပုံမှန်။ ထေရဝႃႇဒဗုဒ္ဓသႃႇသၼႃႇမီးတီႈၵွင်ႉၵၢႆႇယႂ်ႇၼႂ်းၾိင်ႈထုင်းထႆး၊ တင်းမီးဢိသ်လမ်၊ ခရစ်ယာန်၊ ၾိင်ႈထုင်းႁိၼ်ႇတူ၊ ၾိင်ႈထုင်းၶႄႇ၊ ၶေႃႈယုမ်ႇယမ်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ လႄႈ လၢႆးယူႇဢမ်ႇၸွမ်းသႃႇသၼႃႇ။ ဝတ်ႉ၊ မတ်ႉၸိတ်ႉ၊ သလိၵ်ႈ၊ ႁိူၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ပၢင်တူဝ်၊ လႄႈ ပွႆးပွၼ်းၸุมၸူၼ်ႇ ၵူႈဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽၢႆႇၼႄၾိင်ႈထုင်း။ ၽႃႇသႃႇၵေႃႈၼႄလွင်ႈတႅၵ်ႈၵၼ်ၼႆႉ: ၽႃႇသႃႇထႆးလႄႈ တူဝ်လိၵ်ႈထႆးပဵၼ်ၵၢင်၊ ၽွင်းမီးလၢႆးၽႃႇသႃႇထႆးပိုၼ်ႉတီႈ၊ ဢီသၢၼ်၊ ထႆးၼိူဝ်၊ ထႆးၸၢၼ်း၊ မလေး၊ ၽႃႇသႃႇၶႄႇ၊ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ လႄႈ ၽႃႇသႃႇၸုမ်းၵူၼ်းၼွမ်း ၸႂ်ႉၼႂ်းပုံစံတႅၵ်ႈၵၼ်။ ၽိမ်းပၢႆးလႄႈၾိင်ႈထုင်းႁၼ်လႆႈၼႂ်းၽိမ်းပၢႆးဝတ်ႉ၊ ႁၢင်ႈတု၊ ပၢႆးတึก၊ ၽႃႈ၊ ၶူဝ်းႁဵတ်းမိုဝ်း၊ ၵၢၼ်ပၢင်လႅၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇပုံ၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉတွၼ်ႈ၊ ပၢင်တူဝ်ၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ပွႆးပွၼ်း၊ ၾိင်ႈၶဝ်ႈၽၵ်း၊ ၶူဝ်းၼုင်ႈ၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၸุมၸူၼ်ႇ။ ပွႆးပွၼ်းႁိုဝ်ပၢင်တူဝ်လဵဝ်ၸၢင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၵၢၼ်လုမ်းလႃးသႃႇသၼႃႇ၊ လွင်ႈၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ပိုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်း၊ ၶဝ်ႈၽၵ်း၊ လႄႈ တူဝ်တေႃႇပိုၼ်ႉတီႈ။ ၾိင်ႈထုင်းတၢင်းၽွင်ႈပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းမိူင်း၊ ၽွင်းတၢင်ႇဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵမ်ႈၼမ်ၸွမ်းၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်း၊ သႃႇသၼႃႇ၊ ၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ႁိုဝ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ လွင်ႈယူႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵႆႉၵွင်ႉၵၢႆႇၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ဢွင်ႈၵၢၼ်၊ ဝတ်ႉ၊ ၵၢတ်ႇ၊ လႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈၸႂ်ႉႁူမ်ႈ။ လွင်ႈလေးစား၊ ၵၢၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်း၊ ၼမ်ႉၸႂ်၊ လႄႈ လွင်ႈႁႂ်ႈပၢင်တေႃႇပၢင်ၼိမ်ယဵၼ် ၵႆႉၼပ်ႉထိုင်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လၢႆးၼႄၸၢင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းအခြေအနေ လႄႈ လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ။ ၵုင်းထဵပ်ႈလႄႈဝဵင်းယႂ်ႇတၢင်ႇတီႈ ၸၢင်ႈမီးလၢႆးယူႇတႅၵ်ႈၵၼ်တင်းၸุมၸူၼ်ႇၼႃးၼိူဝ်၊ လႄႈ ၸၼ်ႉလူမ်း၊ ၸၼ်ႉပၢၼ်၊ ပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၽႃႇသႃႇ၊ လႄႈ လွင်ႈလိူၵ်ႈသုၼ်ႇတူဝ် ၵေႃႈလမ်ႇလွင်ႈ။ လွင်ႈႁူႉၾိင်ႈထုင်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉလူဝ်ႇတူၺ်းတီႈမၵ်းမၼ်ႈ ၸုမ်း၊ ၵူၼ်းၵွင်ႉၵၢႆႇ၊ လႄႈ လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇတႄႉ၊ ဢမ်ႇထၢင်ႇဝႃႈၾိင်ႈထုင်းလဵဝ်တေၼႄတူဝ်တႅၼ်းၵူႈၵေႃႉ။
ၾိင်ႈထုင်း တီႈမိူင်းထႆး
ၾိင်ႈထုင်းၼႂ်းမိူင်းထႆး ပႃးၸၢတ်ႈပၢၼ်ၶိူဝ်းႁိူၼ်း၊ ပိုၼ်း၊ ၽိမ်းပၢႆး၊ သႃႇသၼႃႇ၊ ၽႃႇသႃႇ၊ ၾိင်ႈထုင်း၊ လႄႈ လၢႆးယူႇႁူမ်ႈၵၼ်။ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်ၼႂ်းပွႆးပွၼ်း၊ ၵၢၼ်ပၢင်တူဝ်၊ ၶဝ်ႈၽၵ်း၊ ပၢႆးတึก၊ ပညာ၊ ၵၢၼ်၊ လႄႈ လွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇၵူႈဝၼ်း။ ၾိင်ႈထုင်းတႅၵ်ႈၵၼ်ၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၸုမ်း၊ ၸၼ်ႉပၢၼ်၊ သႃႇသၼႃႇ၊ လႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈဝဵင်းႁိုဝ်ၼႃးၼိူဝ်။
Tip
ၸႂ်ႉၾိင်ႈထုင်းမိူင်းထႆးပဵၼ်ၶေႃႈမုၼ်းပွင်ႇၸႂ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပၵ်းပိူင်လဵဝ်။ မိူဝ်ႈၾိင်ႈထုင်းႁိုဝ်လွင်ႈၵပ်းၵၢႆႇလမ်ႇလွင်ႈ၊ ၼပ်ႉဢဝ်ပိုၼ်ႉတီႈ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း၊ လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ၊ သႃႇသၼႃႇ၊ လႄႈ ၸุมၸူၼ်ႇ ဢွၼ်တၢင်းတေတုမ်ႉတွပ်ႇ။ တူၺ်းလွင်ႈႁဵတ်းတေႃႇၵၼ်ယိင်ႈၸႂ်ႈလႄႈ ထၢမ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းသၢၼ်းသၢၼ်း ၵႆႉမၼ်ႈၸႂ်လိူဝ်ၸႂ်ႉၶေႃႈထၢင်ႇ။