Pirú-pi kinsa hatun pacha suyukuna kan: Costa nisqa quchamanyapi, Sierra nisqa Andes urqukunapi, Selva nisqa Antisuyu mayu suyupi. Kay suyukunaqa achkha uchuy pacha kawsaykunata hap'inku; sapankaqpa para-pacha, hallp'a, yura, uywa ima hukniraymi. Costaqa Andes urqukunawan qucha puriyninwan para pisiyachisqanrayku ch'aki kashan. Ch'uspa pampakuna, quchaman uray pampakuna, playas, qucha p'ampakuna, mama qucha suyukuna ima chaypi kanku. Andesmanta hamuq mayukunaqa achkha pampakunapi tarpuyta atichinku. Sierraqa hatun urqukunata, ukhu wayq'ukunata, pampakunata, rit'ikunata, quchakunata, puna q'achu pampakunata ima hap'in. Queñua sach'akuna, bofedales nisqa qucha q'ayma pampakuna, urqu pata quchakunaqa yaku, uywa, llaqta runakunapaq ancha chaninmi. Selvaqa uray sach'a sach'ata, phuyu sach'ata, mayukunata, kutimuq mayu quchakunata, yaku junt'a sach'akunata ima hap'in. Chaypiqa ancha imaymana kawsaymi kan: p'isqukuna, uywakuna, challwakuna, sach'akuna, hampi yurakuna ima. Pirú pachaqa punchaw kawsaywan kawsay ñawpaq yachaywan tinkisqallam. Llaqta runakunaqa hallp'ata, yakuta, sach'a sach'ata, challwa p'ampata, kikin yurakunata mikhunapaq, llamk'anapaq, hampinapaq, wasichanapaq, raymikunapaq ima llamk'achinku. Ñawpa yachayqa mit'akunata, hallp'ata, uywakunata, ima yura allin kasqantapas hamut'ayta yanapan. Waqaychasqa suyukunaqa chanin pachakunata, uywakunata waqaychanku. Suyupaq parque nacional, reserva, santuario, ayllup kamachisqan pacha utaq huk waqaychay imayna kayta atinku. Waqaychayqa, suyuman hina, uywa sipiyta, sach'a kuchuyta, quri-urqu mask'ayta, wasichayta utaq huk ruwaykunata hark'ayta atin. Pirú pachaqa sach'a chinkachiy, q'upa, nina, sinchi challway, mana kamachisqa uywa rantiy, pacha tikray, mana allin wakichisqa wiñay ruwaykunamanta sasachakuykunata tarin. Huk sitiopi sasachakuyninqa yaku, mikhuy, kawsay, qullqi, muyuriq pacha kawsaykunata ima chayachiyta atin. Allin pacha kamachiyqa waqaychayta, pacha pachapi utaq qayllapi kawsay runakunap munayninkunawan kuskachan. Allin ñankunaqa sach'akunata kutichiy, yaku p'unchawkunata waqaychay, hallp'ata allin llamk'achiy, allin tarpuyta challwayta yanapay, llaqta runakunap yaykuyninta yupaychay ima. Ñawpaq ruwayqa pacha kawsayta, llaqta runakunata, chanin kawsaypa imankunata, hatun sasachakuykunata riqsiy; chaymanta imatapas wakichiy. Q'upata pisiyachiy, yakuta waqaychay, uywakuna mana rantiy, waqaychasqa suyup kamachikuyninkunata qatiy hina uchuy ruwaykunaqa hatun waqaychayta yanapanman.
Pirú-pi Pacha Mama
Pirú-pi pachaqa quchamanyapi, hatun Andes urqukunapi, phuyu sach'akunapi, Antisuyu sach'a sach'api, mayukunapi, qucha p'ampapi, chaqra pampakunapi imam rikch'akan. Pirúqa yurakunapaq, uywakunapaq, suyukunapaq, pachawan llaqta runakunap imayna kawsayninpaq ima ancha imaymana suyumi.
Tip
Pirú-pi pachaqa yakuwan, mikhuywan, kawsaywan, kawsay yachaywan, llaqta qullqiwan sinchi tinkisqam. Ñawpaqta, ima pacha suyupi kasqaykita yachay; sapa punchaw ruwaykuna imaynatam chayman chayan chayta qhaway.