Pirú-pi criminal law nisqaqa estado hucha hina qhawarisqan ruwaykunata riqsichin, chaymanta ima castigo kananta churayta atin. Sistemaqa autoridadkuna imayna maskhasqankuta, acusa ruwayta, juzgamiento, caso tukuchiyta ima sut'ichin. Código Penal nisqaqa huchakunata, castigokunata sut'ichin; Código Procesal Penal nisqaqa proceso nisqapa askha kamachiykunata sut'ichin. Allin ley clasificasqa kanapaqqa imayna kasqan, evidencia, yuyay, daño, circunstancia ima hina. Policía Nacional del Perúqa denuncianakuna chaskiyta, runakunata hark'ayta, qallariy willayta huñuyta, kamachiq autoridadpa kamachisqanpi ruwaykunata ruwata atin. Ministerio Públicoqa Fiscalía nisqawan askha criminal casokunapa acusaciónninnta pushaq utaq kamachiqmi. Poder Judicial nisqaqa juezkunawan judicial qhawariyta ruwan, casokunata tukun. Juezqa libertad hark'ay, evidencia, protección, proceso nisqapi wakin hatun asuntokunamantapas kamachiyta atin. Casoqa policía utaq Fiscalía-man ruwasqa denunciawan qallariyta atin. Chaymanta autoridadkuna ñawpaq tapuykunata ruwanku, rimaykunata qillqakunata huñunku, experto llamk'ayta kamachinku utaq mañanku; evidenciakuna formal acusaciónman puriyta yanapanchu manachu chayta akllanku. Huchawan acusasqa runaqa hatun derechoyuqmi: acusaciónta yachanapaq, upallayta akllanapaq, abogado yanapakuyniyuq kananpaq, tukupay kamachisqa decisión huchayuq ninankama mana huchayuq hina qhawasqa kananpaq. Victimakuna daño denunciayta, protección maskhayta, kamachisqa procesukunawan yanapayta, reparación mañayta atinku. Evidenciata allin, kamachisqa ruwaywan waqaychana. Mensajekuna, fotokuna, hampi qillqakuna, qullqi qillqakuna, imakuna, testigo willayninkuna allin kanman; ichaqa evidenciata tikray utaq mosqhoyqa huk sinchi sasachakuyta paqarichinman. Criminal asuntokuna utqay sasachakuy, detención, maqanakuy, mana pantaspa yupanapaq pacha ima apamunman. Runakuna utqay criminal abogadota maskhananku, mana llaqta ñawpaqpi asuntomanta rimanankuchu, llapa oficial qillqakunata waqaychananku, autoridadpa kamachisqanman hina ruwaynanku.
Criminal law nisqamanta Pirú-pi
Pirú-pi criminal law nisqaqa ima ruwaykunata huchaman yupasqanta, policía, fiscal, juez ima imayna kutichisqankutawan sut'ichin. Criminal casoqa denuncia nisqawan qallariyta, maskhay-investigación, fiscal purichiyta pasarunman; tukupaypi juezpa qhawarisqan utaq huk kamachisqa tukupayta tarinman. Kay qhawariymi hatun runakunata, etapakunata, derechokunata, ruraypa sayayninkunata ima sasan simikunapi sut'ichin.
Tip
Pirú-pi victimakuna, testigokuna, utaq acusasqa runakuna kanki chayqa, imayna pasasqanta qillqay, ñawpaq evidenciata waqaychay. Criminal casoqa libertadta, runa sutin ima sasachiyta atin; chayrayku utqay legal yanapayta maskhay, mana entiendesqayki declaración utaq acuerdo nisqaman firmaychu.