Perú-pi civil lawqa runakuna, empresakuna, huk organizacionkuna ima sapanchakuykunata kamachin. Acuerdokuna, propiedad, mañakusqa qullqi, ayllu tiyanakuykuna, herencia, dañomanta responsabilidad ima chaypi kanku. Código Civilqa civil kamachiykunapa chawpi pukyum, ichaqa sapaq leykuna, ruray kamachiykunapas applikakuyta atinku. Tukusqa yuyayqa documentoman, tarafokuna imayna ruwasqankuman, chaskisqa dañoman, pruebaman ima hap’irin. Contratoqa qullqi pagay, imatapas entregay, servicio ruwapuy, utaq propiedadpa llamk’achiyta churay hina llamk’aykuna ruwachiq acuerdomi. Sut’i contratoqa tarafokunata, imata ruwasqanta, qullqi utaq trukayta, pachata, condiciónkunata, mana ruwaspa imayna kananta ima rikuchinan. Civil ch’aqwayqa mana pagay, mana allin ruwasqa llamk’ay, rantiy, propiedadpa saywanku, propiedad qillqasqakuna, ayllu manutención, wawakuna qhawariy, herencia, utaq dañomanta compensación ima kanman. Civil sasachakuyqa manam kikillan crimenchu, ichaqa huk kawsayqa civil, criminal iskaynin sasachakuyta paqarichinman. Notario-kunaqa wakin ruraykunata formalman churanku utaq certificanku, instrumento público nisqakunata wakichinku, sapaq formamanta mañakuyniyuq trukaykunapi yanapanku. SUNARP propiedadta, huk derechokunatapas registro publico nisqapi qillqan; chaywan runakuna propiedadniyta, qillqasqa llasaqkunata qhawarinku. Conciliación extrajudicialqa, chay ñan kasqan asuntoskunapi, juicio ñawpaq utaq juicio rantipi acuerdoman chayanapaq tarafokunaman ordenasqa ñanta qun. Qillqasqa acuerdoqa ancha chanin pruebaman tukuyta atin, allinta ruwasqa kaptinqa hunt’achikuq efectokunapas kanman. Mana rimaywan allichaspaqa civil juicio competentecourt-pi qallarisqa kanman. Tarafokuna contratokuna, recibokuna, mensajekuna, fotokuna, experto informe-kuna, testigokuna, registron qillqasqakuna, utaq chaskisqa huk pruebakunawan chiqaqchanankuman. Civil mañakuykunaqa sayayniyuqmi: prueba sasachakuy, ruray mañakuy, qullqi, pacha, huk tarafopa cumplimiento atiynin. Ñawpaq ruraykunaqa munasqa tukusqa rurayta sut’ichay, pruebakunata waqaychay, propiedad utaq atiyninta chiqaqchay, firmashaspa utaq juicio qallarispa ñawpaq llaqta leypi yachaykunawan rimay.
Civil law nisqa Perú-pi
Perú-pi civil lawqa sapa p’unchay runapura tiyanakuykunata kamachin; chaykunaman contratokuna, propiedad, ayllu asuntos, herencia, mañakusqa qullqi, dañomanta compensación ima yaykun. Aswanta runakunapura utaq organizacionkunapura ch’aqwaykunawanmi llamk’an, mana crimenkunawan. Kay qhawariyqa Perú-pi riqsisqa institusionkunata, documentokunata, ruraykunata, atiykunata, sayayninkunatapas sut’ichan.
Tip
Perú-pi civil asuntopaq ñawpaq p’akichisqa deber exactota, munasqa tukusqa rurayta sut’ichay, pagay, entregay, allichay, kutichiy utaq compensación hina. Contratota, pruebatapas huñuy; chaymanta sapallan rimaywan allichay utaq conciliación extrajudicial-ta yuyay, notario, registro, abogado, utaq court mañakusqanmanta manaraq akllaspa.

