Nàìjíríà jẹ́ ìjọba tiwantiwa aṣojú tí ìdìbò ti wà lábẹ́ Òfin Orílẹ̀-èdè àti àwọn òfin ìdìbò. Àwọn aráàlú ń yan àwọn ènìyàn láti ṣe ìpinnu fún wọn ní ìpele orílẹ̀-èdè, ìpínlẹ̀, àti agbègbè. Independent National Electoral Commission, tí a sábà ń pè ní INEC, ń ṣètò ìdìbò àpapọ̀ àti ọ̀pọ̀ ìdìbò ìpínlẹ̀. Ó ń bójú tó ìforúkọsílẹ̀ olùdìbò, ìlànà àwọn olùdíje, ètò ibi ìdìbò, kíkà ìbò, àti ìkéde èsì lábẹ́ agbára òfin rẹ̀. Ní ìpele àpapọ̀, àwọn olùdìbò ń yan Ààrẹ, àwọn ọmọ Senate, àti àwọn ọmọ House of Representatives. Ní ìpele ìpínlẹ̀, àwọn olùdìbò ń yan gómìnà àti àwọn ọmọ State House of Assembly. Ìdìbò ìjọba agbègbè sábà máa ń ṣètò láti ọ̀dọ̀ State Independent Electoral Commissions, tí a sábà ń pè ní SIECs. Bí wọ́n ṣe ń ṣètò rẹ̀ àti bí gbogbo ènìyàn ṣe ń rí i lè yàtọ̀ sí ìdìbò àpapọ̀ àti ti ìpínlẹ̀. Nàìjíríà sábà máa ń lo ìdìbò agbègbè aṣojú, níbi tí olùdíje tó ní ìtìlẹ́yìn tó ga jù tí a béèrè fún ti ń gba ìjókòó. Ìdìbò ààrẹ àti gómìnà tún ní àwọn ohun tí Òfin Orílẹ̀-èdè béèrè kọjá kíkó ìbò jù lọ, títí kan ìbéèrè ìtìlẹ́yìn láti onírúurú agbègbè. Ìlànà ìdìbò sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìforúkọsílẹ̀ olùdìbò àti pípèsè àkọsílẹ̀ olùdìbò. Àwọn ẹgbẹ́ òṣèlú máa ń yan olùdíje, ìpolongo máa ń fi àwọn ọ̀rọ̀ ìdíje hàn, ìdìbò máa ń wáyé, a máa ń ka ìbò, a sì lè pè èsì náà níjà nípasẹ̀ ìlànà òfin. Àwọn ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀ ni polling unit, ward, constituency, ẹgbẹ́ òṣèlú, àkọsílẹ̀ olùdìbò, returning officer, ìfọwọ́sí, ìwé ìbò, àti ìkójọ èsì. Polling unit ni ibi agbègbè tí àwọn olùdìbò ti ń dìbò, nígbà tí ìkójọ èsì ń so èsì láti ọ̀pọ̀ polling unit pọ̀. Ìdìbò ń fún àwọn aráàlú ní ọ̀nà àlàáfíà láti yí aṣáájú padà àti láti ní ipa lórí àwọn ohun tí gbogbo ènìyàn fi sí ipò àkọ́kọ́. Àwọn ààlà rẹ̀ ni àìdọ́gba nínú ohun èlò ìpolongo, ìsọfúnni èké, ìhalẹ̀ mọ́ni, ìṣòro ètò, àìgbẹ́kẹ̀lé, àti àríyànjiyàn nípa èsì. Olùdìbò tó ní ojúṣe máa ń ṣàyẹ̀wò ìforúkọsílẹ̀ nípasẹ̀ ọ̀nà àṣẹ, kẹ́kọ̀ọ́ àwọn olùdíje àti ètò ẹgbẹ́ òṣèlú, dá àṣírí ìbò rẹ̀ sí, àti ròyìn ìṣòro ní ààbò nípasẹ̀ ọ̀nà ẹ̀dùn-ọkàn ìdìbò tó bá òfin mu.
Ìdìbò ní Nàìjíríà
Ìdìbò ní Nàìjíríà ń jẹ́ kí àwọn aráàlú yan àwọn aṣáájú ní ìpele àpapọ̀ àti ìpínlẹ̀. Àwọn olùdìbò lè yan ààrẹ, àwọn ọmọ National Assembly, gómìnà, àti àwọn ọmọ State House of Assembly, nígbà tí ìdìbò ìgbìmọ̀ agbègbè sábà máa ń wà lábẹ́ ètò ìpele ìpínlẹ̀. Àkótán yìí ṣàlàyé ètò ìdìbò pàtàkì, àwọn ọ̀rọ̀ tó wọ́pọ̀, àwọn ìgbésẹ̀ àṣà, àti àwọn ààlà tó wúlò ní Nàìjíríà.
Tip
Múra sílẹ̀ fún ìdìbò ní Nàìjíríà nípa jíjẹ́rìí pé o ti forúkọ sílẹ̀, kíkẹ́kọ̀ọ́ àwọn ipò tí a ń díje fún, àti fífi àwọn olùdíje wé ara wọn nípasẹ̀ ohun tó ju ọ̀rọ̀ ìpolongo lọ. Ní ọjọ́ ìdìbò, tẹ̀lé ìtọ́nisọ́nà ní polling unit rẹ, má sì pín àwọn ẹ̀sùn tí a kò tíì jẹ́rìí sí.