नेपालका लागि व्यावहारिक सुरक्षा योजनाले अचानक आइपर्ने प्रकोप र शङ्कास्पद वा वास्तविक अपराध दुवैलाई समेट्छ। भूगोल र मौसमअनुसार प्रकोपको जोखिम बदलिन्छ: हिमाली क्षेत्रमा हिमपहिरो र हिमताल फुटेर आउने बाढीको जोखिम हुन्छ, पहाडी क्षेत्रमा पहिरोको जोखिम हुन्छ, तराई (Terai) बाढीको जोखिममा हुन्छ, र सहरहरूमा भूकम्प, आगलागी तथा ठूला दुर्घटना हुन सक्छन्। मनसुन र मनसुनअघिको समयमा बाढी, पहिरो, चट्याङ र शक्तिशाली आँधीबेहरीको जोखिम प्रायः बढ्छ। खडेरीले पनि समुदाय र आपूर्तिमा असर पार्न सक्छ। नेपालको विपद् व्यवस्थापन प्रणालीले राष्ट्रिय, प्रादेशिक, जिल्ला र स्थानीय निकायलाई जोड्छ। यसमा जोखिम न्यूनीकरण, तयारी, चेतावनी, उद्धार, सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम, राहत र पुनःस्थापना समावेश छन्। आधिकारिक चेतावनी पालना गर्नुहोस्, सुरक्षित मार्ग र भेटिने स्थान पहिचान गर्नुहोस्, आवश्यक कागजात र औषधि सजिलै निकाल्न मिल्ने ठाउँमा राख्नुहोस्, र स्थानीय निकाय वा आपत्कालीन सेवासँग कसरी सम्पर्क गर्ने भन्ने जान्नुहोस्। सहरी केन्द्र, हिमाली बस्ती र दुर्गम सडकहरूमा अवस्था तथा प्रतिक्रिया दिने क्षमता निकै फरक हुन सक्छ। अपराध रोकथामका लागि फरक सावधानी आवश्यक हुन्छ। पैसा माग्ने अनुरोधहरू जाँच गर्नुहोस्, बैंक तथा अनलाइन खाताहरू सुरक्षित राख्नुहोस्, परिचयसम्बन्धी कागजात साझा गर्ने काम सीमित गर्नुहोस्, र शङ्कास्पद अपराधको जानकारी नेपाल प्रहरी (Nepal Police) वा अन्य उपयुक्त निकायलाई तुरुन्त दिनुहोस्। चोरी, धम्की वा ठगीको अभिलेख राख्नुहोस् र आवश्यक परेमा चिकित्सकीय वा पीडित सहयोग लिनुहोस्। विपद्को तयारी र अपराध रोकथाममा सञ्चार, कागजात र आपत्कालीन सम्पर्कको सुरक्षा साझा भए पनि प्रत्येकका लागि छुट्टै प्रतिक्रिया आवश्यक हुन्छ: प्रकोपका लागि चेतावनी र सुरक्षित स्थानमा सारिने प्रक्रिया, तथा अपराधका लागि प्रहरीमा जानकारी र खाताको सुरक्षा।
सुरक्षा नेपालमा
नेपालमा सुरक्षा मुख्यतः प्राकृतिक प्रकोपका लागि तयारी गर्ने र अपराधको जोखिम घटाउने कुरामा निर्भर हुन्छ। भूकम्प, पहिरो, बाढी, आगलागी, चट्याङ, शक्तिशाली आँधीबेहरी, हिमपहिरो तथा अन्य प्रकोपले विभिन्न क्षेत्रलाई फरक तरिकाले असर गर्छन्। अपराध रोकथाममा पैसा, खाताहरू र व्यक्तिगत कागजातको सुरक्षा समावेश हुन्छ। नेपालका निकायहरूले चेतावनी, उद्धार, सुरक्षित स्थानमा सार्ने काम, प्रहरी सेवा, पीडित सहयोग र पुनःस्थापनालाई समेट्छन्, तर सेवामा पहुँच प्रदेश, जिल्ला र नगरपालिकाअनुसार फरक हुन्छ।
Tip
नेपालमा सुरक्षालाई दुई छुट्टाछुट्टै तयारीका रूपमा लिनुहोस्: स्थान र मौसमअनुसारको प्रकोप योजना तथा पैसा, खाता र कागजातका लागि अपराध रोकथाम योजना। दुर्गम वा हिमाली स्थानमा चेतावनी, उद्धार वा प्रहरी सहयोगमा पहुँच ढिलो हुन सक्छ, त्यसैले बाहिरी सहयोगमा भर पर्नुअघि स्थानीय सम्पर्क र मार्ग पहिचान गर्नुहोस्।

