ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း

ၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်ၵူႈဝၼ်းၼႂ်းမိူင်းလၢဝ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸွမ်းဢႃႇယု၊ ၸၼ်ႉတၢမ်း၊ လำดับၸၼ်ႉလႄႈပွတ်းတွၼ်ႈ။ ၵၢၼ်တၵ်ႉတၢႆႇလႄႈၵၢၼ်တႅၵ်ႈတႄႉလူဝ်ႇၵႂၢမ်းသုၵ်ႉသိူင်ႇ၊ ႁၵ်ႉသႃႇၼႃႈတႃ၊ လႄႈၾိင်ႈထုင်းပုတ်ႉထ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈၸုမ်းၵူၼ်းၸၢင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်။ ၸွမ်းၼင်ႇတီႈမီးၽိတ်းပိူင်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈယိုၼ်ယၼ်ၸိုဝ်ႈ၊ ဝၼ်းထီႉ၊ တီႈ၊ လႄႈမၢႆၽူၼ်းသဵင်လင် ဢမ်ႇၼၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ။ ၽႃႇသႃႇလၢဝ်းပဵၼ်ၽႃႇသႃႇတၢင်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ၽႃႇသႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းယင်းပဵၼ်လၢႆးသိုဝ်ႇသၢၼ်ပိူင်လူင်ၼႂ်းၸုမ်းၵူၼ်းလၢႆတီႈ။ ထႆးမီးၽွၼ်းလီၼႂ်းတၢင်းၵႃႉၶၢႆ၊ မီႇတီႇယႃႇလႄႈတိတ်းၸပ်းၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ။ ဢိင်းၵလဵတ်ႈလႄႈၾရင်ႇသဵတ်ႈၼၼ်ႉၸႂ်ႉၼမ်ၼႂ်းၵၢၼ်လႄႇလဵၼ်ႈ၊ ၵႃႉၶၢႆ၊ တိတ်းတေႃႇတၢင်ႇမိူင်းလႄႈပၢႆးပညာၸၼ်ႉသုင်။ ၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇဢမ်ႇၼၼ်ၽူႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇမီးဢမ်ႇၵိူတ်း၊ ၸုမ်းၸၢင်ႈတုၵ်းယွၼ်းလိၵ်ႈလၢဝ်းတႃႇၾွမ်း၊ ၽိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်တၢင်ႇလိၵ်ႈ။ မိုဝ်းထိုဝ်ပဵၼ်လၢႆးၵၢၼ်ၵူႈဝၼ်းၸႂ်ႉၼမ်။ Lao Telecom, Unitel, TPLUS လႄႈ ETL ပၼ်ၵၢၼ်မိုဝ်းထိုဝ်၊ ၸႂ်ႉ SIM ၸၢႆႇၽၢင်ႈလူင်ႇလႄႈတဵမ်ငိုၼ်းၼမ်။ လွင်ႈယိုၼ်ယၼ်တူဝ်လႄႈလူင်းသဵၼ်ႈမၢႆၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇလႄႈလၢႆးႁဵတ်းၶွမ်ႇပၼီႇ။ ၶွင်ႇၶႃႇ၊ လႅတ်ႈၾႆး၊ မိုဝ်းထိုဝ်၊ ၽႃႇသႃႇလႄႈၸၼ်ႉၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ် ၸၢင်ႈဢ่อนလူင်းၼႂ်းပွတ်းလွႆလႄႈတီႈဝေး။ ၵႃႈၸႂ်ႉပက်ၵေ့ၶေႃႈမုၼ်းလႄႈဝၼ်းမူတ်းဢายุပႅၵ်ႇပိူင်ႈလႆႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ယိုၼ်ယၼ်ၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင်ၵူႈလွင်ႈၵပ်းၶွင်ႇၶႃႇဢမ်ႇၼၼ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈတီႈ။ ဢိၼ်ႇထိူဝ်ႇၼႅတ်ႉလႄႈၶေႃႈၵႂၢမ်းလူမ်းၸွႆႈတႃႇၵၢၼ်ၸတ်းၵၢၼ်ၵူႈဝၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉပလႅတ်ႉၾွမ်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸွမ်းပွတ်းတွၼ်ႈ။ Facebook လႄႈ Messenger ပဵၼ်တူဝ်ယၢင်ႇႁူႉၸၵ်းၵႂၢင်ႈ၊ WhatsApp လႄႈ LINE ၸၢင်ႈၸႂ်ႉလႆႈၼႂ်းၸုမ်းၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်တၢင်ႇတီႈ၊ ၵၢၼ်ၶဝ်ႈထိုင်ပလႅတ်ႉၾွမ်းၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ ပို့စ်သိုဝ်ႇတူင်ႇၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၽိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၵ်းထၢၼ်တႃႇယိုၼ်ယၼ်ဝႃႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈဢွၵ်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်းမီးၵၢၼ်တၢင်းၵူတ်းမၢႆ။ ၵပ်းၵၢၼ်ငိုၼ်း၊ သုၼ်ႇ၊ ဝၼ်းၶွပ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၶေႃႈသင်ႇတၢင်းၵၢၼ် ၵဵပ်းၸိုဝ်ႈၽူႈသူင်ႇ၊ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတဵမ်၊ ဝၼ်းလႄႈယၢမ်း၊ ၶႅပ်းႁၢင်ႈၼႃႈၸေႃးလႄႈမၢႆဢိင်။ ၵၢၼ်လႅၼ်၊ ႁဵတ်းပဵၼ်ပိူၼ်ႈ၊ ၶဝ်ႈယึတ်ႈဢၶွင်ႉလႄႈပိုတ်ႇၽူႈမီးၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေး။ Enterprise Post Laos ပၼ်ၵၢၼ်သူင်ႇလိၵ်ႈလႄႈပႅၵ်ႈ၊ တင်းၼႂ်းမိူင်းလႄႈၶၢမ်ႈမိူင်း၊ မီးလၢႆးႁူၼ်ႈဝႆး EMS ၼႂ်းတီႈမီးပၼ်ၵၢၼ်။ ၸၢၵ်ႈသူင်ႇလႄႈၸၼ်ႉၵၢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၼွၵ်ႈဝဵင်း။ လိၵ်ႈတီႈယူႇၸၢင်ႈလူဝ်ႇၸႄႈဝဵင်း၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈလႄႈမၢႆၽူၼ်းၽူႈႁပ်ႉ၊ မၼ်းဢမ်ႇမီးလိၵ်ႈတၢင်းတိူၵ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈ။ ယိုၼ်ယၼ်ၶၢဝ်းသူင်ႇ၊ သူင်ႇထိုင်ႁိူၼ်းလႄႈၵၢၼ်မอบပၼ်သွင်ၾၢႆႇ ၸွမ်းပိူင်တီႈမၢႆ။ ၵူတ်းမၢႆၶွၼ်ႈၶဝ်ႈ၊ ၶွင်ႇၶႃႇ၊ ၵႃႈၸႂ်ႉလႄႈၵၢၼ်တိတ်းတၢမ်းလူဝ်ႇၵူတ်ႇထတ်း။ ၶွင်ႇၶႃႇတိတ်းတၢမ်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ႁပ်ႉႁွင်းတေႃႇၶွင်မီးၵႃႈၶၼ်သုင် သႂ်ႇၸႂ်ႉမိူဝ်ႈမီးပၼ်။ ၵၢၼ်တိတ်းတေႃႇၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸၢင်ႈၵႂႃႇတင်းၸၼ်ႉၵၢင်၊ ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸႄႈဝဵင်းလႄႈဝၢၼ်ႈ။ ၶေႃႈမုၼ်းတၢင်းၵၢၼ်ပၼ်ၼမ်ၼႂ်းၽႃႇသႃႇလၢဝ်း၊ ၸၢင်ႈႁႃလႆႈတီႈရူင်ႈၵၢၼ်၊ ၽူၼ်း၊ ဝႅပ်ႉသၢႆႉ၊ သိုဝ်ႇတူင်ႇၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ်တင်းၵူၼ်းၵၢင်။ ၸုမ်းဢၼ်ၵပ်းၶွင်ႈၸၢင်ႈပဵၼ် Ministry of Technology and Communications၊ ၸုမ်းၸႄႈဝဵင်း/ၸႄႈတွၼ်ႈ၊ ၸုမ်းသူင်ႇလိၵ်ႈ၊ Lao Trade Portal ဢမ်ႇၼၼ်ၵူတ်းမၢႆၶွၼ်ႈၶဝ်ႈ။ ယိပ်းၽိုၼ်ယိုၼ်ယၼ်တူဝ်၊ တီႈယူႇလႄႈလၵ်းထၢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇမိူဝ်ႈလူဝ်ႇ။ ယွၼ်းလိၵ်ႈႁပ်ႉငိုၼ်း၊ မၢႆဢိင်၊ ၽူႈၵပ်းသၢၼ်လႄႈၶၢဝ်းယၢမ်းတုမ်ႉတွပ်ႇ။ ၶၢဝ်းပိုတ်ႇ၊ ၵႃႈၸႂ်ႉ၊ လၢႆးႁဵတ်းလႄႈၶၢဝ်းတုမ်ႉတွပ်ႇၸွမ်းၸုမ်းလႄႈတီႈ၊ မိူင်းလၢဝ်းဢမ်ႇမီးၽၢၵ်ႇတိတ်းတေႃႇၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်ၵူႈတီႈသႃႇဢၼ်ၵုမ်းၵူႈလွင်ႈၵူႈပိူင်။ ၽေးၵၢၼ်သိုဝ်ႇသၢၼ်ၸၢင်ႈမႃးတင်းတီႈယူႇဝေး၊ ၾွမ်းၽႃႇသႃႇလၢဝ်းၵူၺ်း၊ ၽႃႇသႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းပႅၵ်ႇၵၼ်၊ ၵူၼ်းဢၢၼ်ႇဢမ်ႇၵႂၢင်ႈ၊ တႃ/ႁူဢမ်ႇလႆႈၵၢၼ်၊ ၵၢၼ်ၶၢႆႉတူဝ်ယၢပ်ႇ၊ ၶွင်ႇၶႃႇဢ่อนလူင်းလႄႈၵႃႈၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵပ်းသိုဝ်ႇသၢၼ်။ တူဝ်ၸွႆႈၵၢၼ်မီးၽူႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇယုမ်ႇယမ်၊ ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း/ၸုမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵၢၼ်လၢတ်ႈၽႃႇသႃႇၸႅင်ႈ၊ လၢႆးတႅမ်ႈဢမ်ႇၼၼ်သဵင်၊ ၶိုၼ်းတၢမ်းၶေႃႈမုၼ်းလမ်ႇလွင်ႈလႄႈယိုၼ်ယၼ်တၢင်းၶဝ်ႈထိုင်တီႈၵွၼ်ႇၵႂႃႇ။ ၸုမ်းတၢင်ႇတီႈၸၢင်ႈပၼ်တူဝ်ၸွႆႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ယိုၼ်ယၼ်ၵွၼ်ႇ။ မိူဝ်ႈမီးၶေႃႈပွင်ႇၽိတ်း ဢမ်ႇၼၼ်ပၼ်ႁႃၵၢၼ်ၸွႆႈ၊ တႄႇၵူတ်ႇထတ်းလำดับၶၢဝ်းယၢမ်းတင်းၽူႈၵဵဝ်ႇၶွင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵူၼ်းယုမ်ႇယမ်၊ ၽူႈၼမ်းဝၢၼ်ႈ၊ ၵပ်းသၢၼ်ၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ်ၽၢႆႇၸွႆႈၶွင်ႇၶႃႇ။ သိမ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ လိၵ်ႈႁပ်ႉငိုၼ်း၊ မၢႆၽူၼ်း၊ ၸိုဝ်ႈလႄႈဝၼ်းထီႉ။ ယိုၼ်တေႃႇၶွမ်ႇပၼီႇၽူၼ်း၊ ၸုမ်းသူင်ႇလိၵ်ႈ၊ ၸုမ်းၸႄႈဝဵင်း/ၸႄႈတွၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ်တူဝ်ၸွႆႈၽူႈၵိၼ်ၸႂ်ႉ/ၵူတ်းမၢႆတီႈမီး။ ၸႂ်ႉၽူႈပႂ်ႉမိူင်း ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉမိူဝ်ႈမီးၽေးလႄႈသင်သၢၵ်ႈသေႇဝႃႈမီးၵၢၼ်ၽိတ်းမၢႆ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းၵၢၼ်တႅၵ်ႈၵၢၼ်သူင်ႇ/ၵၢၼ်ပၼ်ၵၢၼ်ပုံမှန်။ လိၵ်ႈလၢဝ်းလႄႈၽူႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၸွႆႈႁႂ်ႈမီးလၵ်းထၢၼ်တိတ်းတၢမ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵၢၼ်တုမ်ႉတေႃႇတၢင်းၵူၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဢမ်ႇၼၼ်ၵၢၼ်ႁၵ်းႁၢႆ ၸၢင်ႈမီးၽေးလွင်ႈသုၼ်ႇတူဝ်။