دوازدهامامی شیعه اسلام ایرانِ اکثریتی دینراهیه. باورون پیغمبر محمد، خاندان‌یا و دوازده امامونِ زنجیره گرامی دارن که معنوی و برحق رهبر دونن. دینی عالمون، مسجدون، زیارتگاهون، مدرسه‌دینی‌ئون، خیریه‌ئون و دولتی نهادون عمومی دین‌زندگی ره شکل دَین. دین و حکومت نزدیک به هم‌ان، ولی ایرانیون این رابطه‌یا سر جوراجور دیدگاه دارن. روزانه مسلمانی رفتار نماز، روزه، خیریه، زیارت و حلال خوراکی‌یا توجه ره شامل بَبه. عمل‌کردنِ اندازه و روش آدم و خونواده‌ئونِ واسی فرق کانه. رمضان اسلامی ماهِ روزه‌یه و عید فطر، ماه تموم‌شدن ره نشون دَیه. محرم، مخصوصاً عاشورا، امام حسین شهادت ره یاد آره و سوگواری‌جمع، وعظ، دستهگردونی و خیریه کارون داره. زیارتگاه‌ئون‌سر زیارت خیلی شیعه مسلمونونِ واسی مهم‌یه. دیدارکون نماز بَخونن، مقدس آدمون یاد بَکونن، دل‌آرومی بخان، نذر بَکونن یا خونواده‌یا قدری وقت بَگذرونن. سنی جامعهئون مخصوصاً بعضی مرزی منطقه‌ئون دله زندگی کانن و جوراجور قومی گروهون دارن. شیعه باورون‌سر اسلامِ بنیادی باورون مشترک دارن، ولی دینی مرجعیت و بعضی رسمون فرق کانه. ایران قدیمی زرتشتی، یهودی و مسیحی جامعهئون داره. ارمنی و آشوری کلیسا، کنیسه، آتشکده، جشن‌ئون و جامعه نهادون ایرانِ دینی میراث ره تشکیل دَین. بهاییون نوزده‌همین قرن ایرانِ دله سر بَکَردن و دینی جامعه جور کانن، ولی شدید دولتی و اجتماعی محدودیتونِ مقابل بَبن. شخصی باور‌وابستگی‌یا سر گپ زَئن وخت حساس و محترم بَمو. بعضی ایرانیون صوفی راه، دگه روحانی عمل، ترکیبی خونواده رسمون یا بی‌دینی ره پیروی کانن. عمومی رفتار همیشه خلوت باور ره نشون نَده. ایرانِ دله دین خیلی آدمون واسی جامعه، اخلاق راهنمایی، خیریه، هویت و هنری رسمون دَیه. ولی باور، قانون و شخصی انتخاب با هم درگیر بَبن، اختلاف، نابرابر رفتار یا فشار هم پیش بَیه.
ایرانِ دله دین
ایرانِ دله دین بیشتر دوازدهامامی شیعه اسلام شکل دَیه و دولتی نهادون و عمومی تقویم‌یا سره پیوند دَره. سنی مسلمانون، مسیحیون، یهودیون، زرتشتیون، بهاییون، دگه باوردارون و بی‌دین آدمون ایرانِ جامعه‌یا بخشی‌ان. شخصی دینداری عمیق، خلوت، گزینشی یا سکولار بَبه.
Tip
ایرانی آدمِ دین ره لباس، نوم یا عمومی رفتار‌سر هیچ‌وقت حدس مَزِن. فقط اطلاعات واقعاً لازم بَبه، خلوت‌یا بپرس. مقدس جا و دینی برنامه‌ئون دله میزبانِ دستورونِ پیروی بَکون و عبادت‌کننده‌ئونِ بازدیدنی چیزونِ عوضی، شرکت‌کننده حساب بَکون.