ایرانَ دَ هنر

ایرانی هنر شاهی دربارون، مذهبی نهادون، کارگاهون، دکون، خونواده‌ئون، مدرسه‌ئون و امروزی آتلیه‌ئون میان رشد کرده. این هنر هم تاریخِ نشونه و هم روزانه زندگیِ زنده بخشی‌یه. میماری، او ره یکی از دیدنی‌ترین شکلونیه. حیاطون، باغون، گنبدون، طاقون، بادگیرون، آجرکاری، آینه‌کاری، گچبری و رنگی کاشی‌ها آب‌وهوا، باور، زیبایی و اجتماعی نیازون ره در نظر گیرن. خوشنویسی نوشته‌ئون ره دیداری شکل دِنه. فارسی و عربی خطون کتابون، بناها، نقاشی‌ئون، گواهی‌نامه‌ئون، تابلوها و امروزی طراحی‌ئون دَ پیدا بون. نقاشی مینیاتوریِ فارسی (Persian miniature painting) ریزه‌کاریِ دقیق، لایه‌لایه فضا، پررنگ رنگون و ادبی موضوعون ره به‌کار گیره. این نقاشی اغلب دست‌نویس کتابون ره هم‌راه بَیه، نه این‌که مستقل و بزرگ دیواری تصویر بَیه. قالی و بافته‌ئون هنر عملی استفاده ره پیچیده نقشون جه هم‌راه کنن. نقشون ممکنه منطقه، کارگاه، ایل، خونوادگی سنت یا هنری دوره ره مشخص کنن. فلزکاری، سفالگری، چوب‌کاری، خاتم‌کاری، شیشه‌گری، گلدوزی و چاپی پارچه‌ئون مهمِ صنایع‌دستی سنتونن. مهارتون معمولاً باتجربه استادون پیش، تکراری تمرین جه یاد گیره بون. موسیقی شامل کلاسیک ردیف سنتون (radif)، منطقه‌ای موسیقی، مذهبی اجرا، عامه‌پسند سبکون و خونوادگی آوازونیه. سازون، ریتمون و آوازخوندن سبکون ایرانَ سراسر خیلی فرق کنن. شعر و دیداری هنر اغلب به‌هم رسن، چون معروف قصه‌ئون و شعرون تصویرون، اجراها و تزئینی چیزون الهام دن. معنی ممکنه ادبیات یا مذهب جه آشنا نمادون ره وابسته بَیه. امروزی ایرانی هنر نقاشی، مجسمه‌سازی، گرافیک، عکاسی، چیدمان، پویانمایی، تئاتر و بین‌المللی شناخته‌شده سینا ره دربر گیره. هنرمندون ممکنه خونوادگی زندگی، یاد، هویت، اجتماعی محدودیتون، شوخی یا روزانه بقا ره بررسی کنن. هنری آزادی و مخاطبونِ دسترسی نهادون، اجتماعی انتظارون، خرج و مقررات به‌واسطه محدود بَیه. هنرمندون با این حال آموزش، همکاری، خصوصی فضاها، عمومی نهادون و دیجیتالی شکلون جه فرصت پیدا کنن.