La Fransa a un sistema ëd drit civil ciamà drit civil fransèis (droit français). Le regole a son trovà për ël pì ant la Costitussion, ant le leje, ant ij regolament e ant ij codìs legal organizà. Ël drit ëd l'Unione Europeica e j'impegn internassional a peulo ansì influensé ël drit fransèis. La Costitussion a dà ël fondamental quadre për j'istitussion pùbliche e a protegg ij principij fondamental. Ël Parlament a adòta le leje, mentre ël govèrn e j'autri enc pùblich a emeto le regole an base a soe competense. Le autorità local a peulo pijé decision për le materie sota la lor responsabilità. Ël drit fransèis a l'é dividù an gran camp. Ël drit privà a regola le relassion tra persone e organisassion, comprèis ij contrat, la proprietà, le question ëd famija, ël lavor e j'atività. Ël drit penal a definiss j'infrassion e le peine possìbil, mentre ël drit pùblich a regola le autorità pùbliche e soe relassion con j'individui. La Fransa a l'ha sistem ëd tribunaj separà për vàire dispute ordinàrie e aministrative. I tribunaj giudissiar a trata le cause civil e penal. I tribunaj aministrativ a esamin-o an generaj le dispute che coinvolto le autorità pùbliche, ij serviss pùblich o le decision aministrative. Na causa a peul ancaminé con document, na domanda formala o un tentativ ëd trové n'acòrdi. Le part a presento ij fatti e j'argoment legal, e un giudice a aplica le regole pertinenta. A seconda ëd la decision, a peul esse possìbil domandé na revision a un tribunal superior. Vàire professionista legal a l'han un ròl distint. Un avocà (avocat) a dà consili e a rapresenta ij client, mentre un notàri (notaire) a prepara e a autentica j'ati important, an particolar për la proprietà, l'eredità e j'acòrdi ëd famija. D'autri professionista a giuto a fesse funzioné ij tribunaj, a fene eseguì le decision o a fornì assistensa specialisà. Le prove scrite a son particolarm important an Fransa. Contrat, letre oficial, ricevute, avis, messagi datà e registr a peulo mostrè che cosa a l'é sucedù e che cosa ogni persona a l'ha acòrdasse ëd fé. Un document a venta capilo prima dë firmelo, përchè na firma a peul creé dovie legal. Ël drit a ofr vàire manere për protej ij dirit e risòlve le dispute, ma la via giusta a dipend dal soget e da le persone coinvolte. Le procedure a peulo esse formale, e la mancansa d'informassion a peul indebolì na causa. Na bon organizassion an anticipe e un consili profesional adat a peulo evité che un problema pìcol a deventa pì grand.
Drit an Fransa
Ël drit an Fransa a stabiliss le regole për le persone, le famije, le imprese, le autorità pùbliche e la vita ëd tuti ij dì. A l'é principlment organizà travers leje scrite e codìs legal, mentre ij tribunaj a spieghen e a aplico le regole. Tribunaj e professionista legal diferent a gestisso diferent tip ëd problema.
Tip
Për un problema legal an Fransa, prima identifiche se a rësguarda n'autra persona privà, un dator ëd lavor, n'impresa, n'autorità pùblica o na possìbil infrassion. Ten-e tuti ij document relevant e scriv ij eveniment an órdin ëd data. Cërche un professionista legal fransèis qualificà quand le conseguense a peulo influensé fort soa cà, soa famija, ël sò lavor, ij sò sòld, sò status o soa sicurëssa.