Picha rasmi ya soko la ajira hutegemea ufafanuzi unaotumika. Utafiti wa INS Enquête 1-2-3 ulionyesha kiwango cha ukosefu wa ajira cha BIT cha asilimia 4.5 kwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo; vipimo vipana zaidi vilifikia asilimia 8 na kipimo kilichopanuliwa mara mbili kilikuwa asilimia 17.7. Kinshasa, kiwango cha BIT kilikuwa asilimia 18.8, na kilifikia asilimia 49.9 miongoni mwa watu wenye umri wa miaka 15 hadi 24. Kiwango kilichoripotiwa kilikuwa asilimia 11.1 katika maeneo ya mijini na asilimia 1.4 katika maeneo ya vijijini. Takwimu hizi huhesabu watu wasio na kazi, walio tayari kufanya kazi na wanaoitafuta; kwa hiyo hazionyeshi kila aina ya ukosefu wa ajira ya kutosha au ukosefu wa uhakika wa mapato. Takriban asilimia 86 ya ajira si rasmi, ilhali takriban asilimia 5 ya watu hufunikwa na mifumo ya hifadhi ya jamii, hasa kupitia ajira rasmi. Mtu anayepoteza kazi rasmi anapaswa kwa hiyo kutofautisha haki za kusitishwa kwa ajira na huduma za ukosefu wa ajira na bima ya kijamii. Kanuni ya Kazi (Code du Travail), mkataba wa ajira na mazingira ya kusitishwa huamua masuala kama notisi, malipo ya kusitishwa au fidia inayowezekana. Kwa sasa CNSS hufunika matawi kama pensheni, hatari za kazi na mafao ya familia; hakuna ushahidi wa kuaminika wa mpango wa kitaifa wa bima ya ukosefu wa ajira unaochangiwa, muda wa jumla wa malipo au kiwango sanifu cha fidia ya mapato. ONEM, Office national de l'emploi, ni huduma ya umma ya ajira. Majukumu yake yanajumuisha kupokea watu, kutoa taarifa, kusajili watafuta kazi (demandeur d'emploi), ushauri wa taaluma, uainishaji wa wasifu na mahojiano ya kisaikoteknolojia, kuwaunganisha watafuta kazi na nafasi, kozi za sifa, mafunzo kwa vitendo na msaada wa kujiajiri au shughuli za TPME. Usajili unaweza kufungua njia ya huduma za upangaji wa kazi na takwimu za soko la ajira, lakini wenyewe hauleti haki ya moja kwa moja ya malipo ya fedha ya ukosefu wa ajira. Hakuna wajibu wa jumla uliothibitishwa wa kujiandikisha au kuhudhuria ushauri wa lazima. Upatikanaji hutegemea huduma ya mkoa iliyo karibu, intaneti, hati na mpango husika. Tangu 2026, ONEM imekuwa ikitoa huduma ya tovuti au programu ya MIKUBA, lakini upatikanaji wa huduma unatofautiana kati ya maeneo. Huenda ukaombwa hati ya utambulisho, wasifu, rekodi za elimu au mafunzo na hati za ajira. Migogoro au kuhama kwa lazima, jinsia, umri, ulemavu, lugha na kazi isiyo rasmi vinaweza kufanya usajili au upangaji wa kazi kuwa mgumu zaidi. Kurasa za ONEM hazitoi ada za jumla au muda mmoja wa kushughulikia maombi nchini kote; gharama na muda lazima vithibitishwe katika ofisi husika ya eneo au mpango. Ripoti za kihistoria za ONEM za 2019 hadi 2023 zilirekodi watafuta kazi 254,216 waliosajiliwa, ambapo asilimia 51.9 waliripoti kuwa wamekaa zaidi ya miaka mitatu bila kazi. Ripoti hiyo ilihusu kurugenzi za mikoa 23 kati ya 26 na kueleza uwezo mdogo wa kupanga watu kazi na ukosefu wa ufadhili wa umma kwa msaada mahususi; hali ya sasa inaweza kuwa imebadilika. Njia za kurejea kazini zinaweza kuwa upangaji kupitia ONEM, ushauri wa taaluma, mafunzo kwa vitendo, PED, PTRE, PEJAB, mafunzo ya ufundi au kujiajiri. Kilimo kisicho rasmi, biashara ndogo, kazi za siku na mitandao ya familia au jamii vinaweza kutoa njia mbadala za mapato, lakini si bima ya ukosefu wa ajira.
Ukosefu wa ajira katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Ukosefu wa ajira nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo hupimwa tofauti na upatikanaji wa msaada wa mapato. ONEM inaweza kusajili watafuta kazi, kutoa ushauri na kuwaunganisha na nafasi zilizo wazi, lakini hakuna ushahidi wa mpango wa kitaifa wa bima ya ukosefu wa ajira unaochangiwa wenye kiwango au muda uliothibitishwa. Kwa hiyo, kazi zisizo rasmi, msaada wa familia, kujiajiri na mipango ya muda mfupi huwa na nafasi kubwa katika kipindi cha kutokuwa na kazi inayolipwa.
Tip
Anza na ONEM kwa huduma za upangaji wa kazi na ushauri, lakini panga mapato yako kando kwa sababu usajili hauthibitishi kupokea malipo ya ukosefu wa ajira. Ikiwa kazi rasmi imeisha, hakikisha hati za kusitishwa na CNSS kabla ya kutegemea msaada; ikiwa kazi ilikuwa isiyo rasmi, changanya chaguo zinazopatikana za upangaji wa kazi, mafunzo, kujiajiri au mapato ya muda. Thibitisha mahitaji, gharama na muda wa eneo husika moja kwa moja kwa sababu upatikanaji hutofautiana kati ya mikoa na mipango.

