ការសិក្សានៅកម្ពុជា

ការអប់រំនៅសាលាក្នុងកម្ពុជាចាប់ពីវ័យកុមារតូច រហូតដល់ថ្នាក់ទី 12។ សាលាបឋមសិក្សាគ្របដណ្តប់ថ្នាក់ទី 1–6 អនុវិទ្យាល័យគ្របដណ្តប់ថ្នាក់ទី 7–9 និងវិទ្យាល័យគ្របដណ្តប់ថ្នាក់ទី 10–12។ ថ្នាក់ទី 1–9 បង្កើតជាការអប់រំមូលដ្ឋាន។ សាលារដ្ឋផ្តល់ការអប់រំដោយមិនគិតថ្លៃសិក្សារហូតដល់ថ្នាក់ទី 9 តាមច្បាប់កម្ពុជា ប៉ុន្តែគ្រួសារអាចនៅតែត្រូវចំណាយលើឯកសណ្ឋាន សម្ភារៈធ្វើដំណើរ ឬអាហារ។ ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា (Ministry of Education, Youth and Sport) កំណត់កម្មវិធីសិក្សា ស្តង់ដារ និងការប្រឡង ខណៈអាជ្ញាធរថ្នាក់ខេត្ត ឬក្រុង ស្រុក ឬខណ្ឌ និងសាលារៀនគ្រប់គ្រងការអប់រំនៅកម្រិតទាបជាងនេះ។ ការបណ្តុះបណ្តាលជាកូនជាងអភិវឌ្ឍជំនាញការងារជាក់ស្តែង តាមរយៈវគ្គសិក្សានៅស្ថាប័ន ការរៀននៅកន្លែងធ្វើការ កម្មសិក្សា ឬការអភិវឌ្ឍជំនាញក្រៅផ្លូវការ។ កម្ពុជាមិនមានប្រព័ន្ធបណ្តុះបណ្តាលជាកូនជាងទ្វេភាគីទូទាំងប្រទេសដែលរួមបញ្ចូលជាប្រព័ន្ធតែមួយទេ។ ការបណ្តុះបណ្តាលជាកូនជាងផ្លូវការប្រើកិច្ចសន្យាជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញការងារក្រោមការត្រួតពិនិត្យ និងការប្រឡងផ្លូវការ។ ក្របខណ្ឌគុណវុឌ្ឍិរបស់កម្ពុជា (Cambodian Qualifications Framework) ដែលហៅកាត់ថា CQF រៀបចំគុណវុឌ្ឍិផ្លូវការចាប់ពីវិញ្ញាបនបត្រវិជ្ជាជីវៈកម្រិត 1 រហូតដល់វិញ្ញាបនបត្របច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈលេខ 3 (Technical and Vocational Certificate 3) នៅកម្រិតទី 4។ ការរៀនភាសារួមមានអក្ខរកម្ម ការនិយាយ ការអាន និងការសរសេរភាសាខ្មែរ។ ភាសាខ្មែរជាភាសាផ្លូវការរបស់កម្ពុជា ហើយអក្សរខ្មែរត្រូវបានប្រើក្នុងជីវិតសាធារណៈ និងរដ្ឋបាល។ សាលារៀន សាកលវិទ្យាល័យ សហគមន៍ និយោជក និងសេវាឌីជីថលផ្តល់ឱកាសរៀនជាផ្លូវការ មិនផ្លូវការ និងក្រៅផ្លូវការ។ ជម្រើសភាសាបរទេសរួមមានអង់គ្លេស បារាំង ចិន ជប៉ុន កូរ៉េ និងថៃ។ ខេត្តមួយចំនួននៅភាគឦសានក៏គាំទ្រការរៀនដំបូងជាភាសាជនជាតិដើមភាគតិចផងដែរ។ ការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ វិទ្យាស្ថាន ឬមហាវិទ្យាល័យ ហើយនាំទៅរកគុណវុឌ្ឍិសិក្សា ឬគុណវុឌ្ឍិថ្នាក់ឧត្តមដែលទទួលស្គាល់។ ជាទូទៅ វាចាប់ផ្តើមបន្ទាប់ពីថ្នាក់ទី 12 ឬសញ្ញាបត្របាក់ឌុប (Baccalaureate) ប៉ុន្តែស្ថាប័ន និងកម្មវិធីនីមួយៗអាចកំណត់លក្ខខណ្ឌជ្រើសរើស ភាសា និងមុខវិជ្ជារបស់ខ្លួន។ អ្នកផ្តល់ការសិក្សារដ្ឋ និងឯកជនអាចខុសគ្នាខាងកម្មវិធី ថ្លៃសិក្សា ស្ថានភាពទទួលស្គាល់ និងលក្ខខណ្ឌសិក្សា។ ការបង្កើនជំនាញអភិវឌ្ឍចំណេះដឹង និងជំនាញពាក់ព័ន្ធនឹងការងារ តាមរយៈការរៀនជាផ្លូវការ មិនផ្លូវការ ឬក្រៅផ្លូវការ។ វគ្គបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈខ្លីៗ ការបណ្តុះបណ្តាលរបស់និយោជក សេវារបស់ទីភ្នាក់ងារជាតិមុខរបរ (National Employment Agency) ការគាំទ្រពីមូលនិធិអភិវឌ្ឍជំនាញ (Skills Development Fund) និងការទទួលស្គាល់ការសិក្សា ឬបទពិសោធន៍មុន ដំណើរការតាមរយៈស្ថាប័នផ្សេងៗគ្នា។ លទ្ធភាពចូលរៀន ថ្លៃសិក្សា រយៈពេល និងវិញ្ញាបនបត្រអាស្រ័យលើកម្មវិធី និងអ្នកផ្តល់សេវា។ ការប្រៀបធៀបគួររួមមានលក្ខខណ្ឌចូលរៀន ភាសាបង្រៀន រយៈពេល កាលវិភាគ ថ្លៃចំណាយសរុប ការផ្តោតលើការអនុវត្ត ឬទ្រឹស្តី ស្ថានភាពអ្នកផ្តល់សេវា ការប្រឡង និងវិញ្ញាបនបត្រ។ សាលារៀនជាទូទៅបង្កើតមូលដ្ឋានការអប់រំទូទៅ ខណៈការបណ្តុះបណ្តាលជាកូនជាងផ្តោតលើមុខរបរមួយ។ ការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមជាទូទៅត្រូវការការអប់រំមុនច្រើនជាង ហើយនាំទៅរកគុណវុឌ្ឍិសិក្សា ខណៈការរៀនភាសា ឬការបង្កើនជំនាញអាចផ្តោតលើតម្រូវការទំនាក់ទំនង ឬការងារជាក់លាក់ ដោយមិនដើរតាមផ្លូវគុណវុឌ្ឍិដូចគ្នាទេ។