Àwọn ilé-iṣẹ́ wo ló lè bójú tó ìjà àdúgbò gẹ́gẹ́ bí apá kan ìgbépọ̀ ojoojúmọ́ ní Benin?

Àwọn ènìyàn sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò tààrà tàbí ìdáríjì ìjà àìjẹ́mọ́. Gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ náà, mairie tàbí maire, Police municipale, Police républicaine tàbí Tribunal de première instance lè kópa.

Báwo ni ìjà aládùúgbò aráàlú ṣe ń lọ láàárín ìgbépọ̀ ojoojúmọ́ ní Benin?

Ọ̀nà tó wọ́pọ̀ ni ìjíròrò tààrà, lẹ́yìn náà ìṣètò àlàáfíà tàbí ìdáríjì ìjà tó dá lórí àdéhùn, àti ẹjọ́ aráàlú bí ó bá pọndandan. Ilé-ẹjọ́ máa ń gbìyànjú láti mú kí wọ́n làjà kí ó tó ṣe ìdájọ́; ẹnu-ọ̀nà ìkànnì ìdájọ́ sì sọ owó fífi ẹjọ́ sílẹ̀ jẹ́ 10,000 FCFA, èyí tí kì í ṣe gbogbo owó ẹjọ́.

Ààbò wo ló wà nígbà tí ìfìyàjẹni lórí ẹ̀rọ ayélujára tàbí rírú àṣírí bá kan ìgbépọ̀ lórí ayélujára ní Benin?

Code du Numérique ní àwọn ẹ̀ṣẹ̀ àti ìjìyà fún ìfìyàjẹni lórí ẹ̀rọ ayélujára, ìkórìíra tàbí ìwà ipá, àti rírú àṣírí ìgbésí-ayé ẹni. Pa ẹ̀rí mọ́, kí o sì kàn sí pèpéle náà, ARCEP, APDP, Police républicaine tàbí ètò ìdájọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tó ṣẹlẹ̀.

Ìgbépọ̀ àwùjọ ní Benin

Q: Kí ni ìjọba ìbílẹ̀ lè ṣètò ní ààyè gbogbogbòò gẹ́gẹ́ bí apá kan ìgbépọ̀ ojoojúmọ́ ní Benin?

Àwọn òfin agbègbè lè kan ariwo, ìmọ́tótó gbogbogbòò, salubrité, incivilités, àlàáfíà, ọjà, ayẹyẹ, ibi ìjọsìn, ọ̀nà, pápá, etí odò, etíkun àti ẹranko tó ń rìn káàkiri. Ìjọba ìbílẹ̀ tún ń ṣètò tàbí fúnni ní àṣẹ láti lo ààyè gbogbogbòò ìjọba ìbílẹ̀ fún ìgbà díẹ̀; owó sì sinmi lórí òfin agbègbè.

Q: Báwo ni ẹnì kan ṣe lè dá ẹgbẹ́ àjọ aráàlú àṣẹ sílẹ̀ fún ìgbépọ̀ ojoojúmọ́ ní Benin?

Ẹgbẹ́ àjọ lè lo Registre des Associations et Fondations tí Ministère de l’Intérieur et de la Sécurité Publique ń ṣàkóso. Ànímọ́ òfin bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú récépissé; àwọn ẹgbẹ́ àjọ àjèjì sì tún nílò àṣẹ.

Ìgbépọ̀ ojoojúmọ́ ní Benin ní ìtọ́sọ́nà láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹ̀tọ́ òfin ìpìlẹ̀ orílẹ̀-èdè, ìjọba ìpele ìjọba ìbílẹ̀ àti àwọn àdéhùn àìjẹ́mọ́ ní àgbègbè, ìlú àti abúlé. Kò sí ilé-iṣẹ́ kan ṣoṣo jákèjádò orílẹ̀-èdè tó ń bójú tó gbogbo ọ̀rọ̀ yìí: ìṣọ̀kan agbègbè sábà máa ń wáyé láìjẹ́mọ́, nígbà tí ìjà lè bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò tààrà, kí ó sì tẹ̀ sí ìṣètò àlàáfíà, ìdáríjì ìjà tàbí Tribunal de première instance. Àwọn òfin ibi gbogbogbòò, ìkópa aráàlú, onírúurú àti ìhùwàsí lórí ayélujára ní àwọn ẹ̀ka tó yàtọ̀ síra, nítorí náà ọ̀nà tó yẹ sinmi lórí irú ìṣòro náà àti ìjọba ìbílẹ̀ náà.

Tip

Wo ìgbépọ̀ ojoojúmọ́ ní Benin gẹ́gẹ́ bí yíyan ọ̀nà ìrànlọ́wọ́ tó bá ìṣòro kọ̀ọ̀kan mu. Lo ìjíròrò tààrà tàbí ìdáríjì ìjà àìjẹ́mọ́ fún ìṣòro àdúgbò tó rọrùn láti bójú tó nígbà tí ó bá ní ààbò; lọ sí mairie, Police municipale, Police républicaine tàbí Tribunal nígbà tí òfin agbègbè, ààbò, àṣẹ gbogbogbòò tàbí ẹ̀tọ́ tí a kò tíì yanjú bá nílò ìgbésẹ̀ àṣẹ. Ṣàyẹ̀wò ìjọba ìbílẹ̀ pàtó náà, kí o sì pa àkọsílẹ̀ sílẹ̀, nítorí ìlànà, owó àti bí a ṣe ń wọlé sí ìdáríjì ìjà kò dọ́gba jákèjádò orílẹ̀-èdè.

láti ọwọ́Nadine&Arnaud

Ní ọjọ́ kẹfà Oṣù Kẹsàn-án ọdún 2026, Benin ní ẹ̀ka ìṣàkóso 12 àti ìjọba ìbílẹ̀ 77. Òfin ìpìlẹ̀ orílẹ̀-èdè ṣe ìdánilójú pé gbogbo ènìyàn dọ́gba níwájú òfin láìka ìbílẹ̀, ẹ̀yà, akọ tàbí abo, ẹ̀sìn, èrò òṣèlú tàbí ipò àwùjọ sí. Ó dáàbò bo òmìnira ìrònú, ẹ̀rí-ọkàn, ẹ̀sìn, èrò, ọ̀rọ̀ sísọ, ìbáṣepọ̀, ìpàdé, ìrìnàjò àti ìṣàfihàn, lábẹ́ ordre public, ìyẹn àṣẹ àti àlàáfíà gbogbogbòò. Ó tún fi ìpínya ẹ̀sìn àti ìjọba múlẹ̀, dá ààbò bo àìlèwọlé ilé láìgba àṣẹ àti àṣírí lẹ́tà àti ìbánisọ̀rọ̀, ó sì mọ ẹ̀tọ́ àti ojúṣe láti ní àyíká tó dára. Àwọn obìnrin, àwọn ọmọdé, àwọn ènìyàn tó ní àìlera àti àwọn àgbàlagbà wà lábẹ́ ààbò òfin ìpìlẹ̀. Àwọn òfin orílẹ̀-èdè kan gbogbo Benin, ṣùgbọ́n àwọn ìjọba ìbílẹ̀ lè mú òfin ojoojúmọ́ ṣiṣẹ́ ní ọ̀nà tó yàtọ̀ síra. Ìjọba ìbílẹ̀ ni ìpìlẹ̀ pàtàkì fún ìjọba tiwantiwa àti ìkópa aráàlú ní agbègbè. Ní ìpele àdúgbò, àwọn ibi tó yẹ ni voisinage, ìyẹn àdúgbò tó sún mọ́ ẹni; quartier de ville, ìyẹn apá kan ìlú; àti abúlé. Kò sí ẹ̀rí pé ìgbìmọ̀ àdúgbò tàbí Maison de justice tó jẹ́ ti ìjọba wà káàkiri orílẹ̀-èdè fún ọ̀rọ̀ yìí. Nítorí náà, àwọn ènìyàn sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò tààrà tàbí ìdáríjì ìjà àìjẹ́mọ́. Gẹ́gẹ́ bí ìṣòro náà, mairie tàbí maire, Police municipale, Police républicaine tàbí Tribunal de première instance lè kópa. Àwọn àṣẹ ọlọ́pàá agbègbè àti iṣẹ́ ọlọ́pàá ìjọba ìbílẹ̀ lè bójú tó ariwo, ìmọ́tótó gbogbogbòò, salubrité, ìyẹn ìmọ́tótó àti ìlera àyíká, incivilités, àlàáfíà gbogbogbòò, ọjà, ayẹyẹ, ibi ìjọsìn, ọ̀nà, pápá, etí odò, etíkun àti ẹranko tó ń rìn káàkiri. Ìjọba ìbílẹ̀ ń ṣètò, fún àṣẹ tàbí ṣàkóso lílo ààyè gbogbogbòò ìjọba ìbílẹ̀ fún ìgbà díẹ̀. Owó èyíkéyìí tó jọ mọ́ ọn sinmi lórí òfin agbègbè tó wúlò, kì í ṣe owó kan ṣoṣo fún gbogbo orílẹ̀-èdè. Ìjà aráàlú láàárín aládùúgbò lè bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìjíròrò tààrà, kí ó tẹ̀ sí ìṣètò àlàáfíà tàbí ìdáríjì ìjà tó dá lórí àdéhùn, lẹ́yìn náà sí ẹjọ́. Àdéhùn yálà lè ní ìpèsè fún ìṣètò àlàáfíà tàbí ìdáríjì ìjà. Ilé-ẹjọ́ máa ń gbìyànjú láti mú kí wọ́n làjà; tí kò bá ṣeé ṣe, yóò ṣe ìdájọ́. Ìmọ̀ràn ìdáríjì ìjà tí àwọn ẹgbẹ́ bá gbà lè ní agbára bí ìpinnu ilé-ẹjọ́. Ẹnu-ọ̀nà ìkànnì ìdájọ́ Benin sọ owó fífi ẹjọ́ aráàlú sílẹ̀ jẹ́ 10,000 FCFA, kò sì sọ àkókò ìkẹyìn fífi ẹjọ́ sílẹ̀; iye yìí kì í ṣe gbogbo owó ẹjọ́. Wíwọlé sí ìdáríjì ìjà, àkókò rẹ̀ àti gbogbo owó ẹjọ́ aráàlú kò ní ìlànà kan ṣoṣo jákèjádò orílẹ̀-èdè. Ìkópa aráàlú ní ọ̀nà àṣẹ lè lo òmìnira ìbáṣepọ̀ àti ìpàdé tí òfin ìpìlẹ̀ dáàbò bo. Loi 2025-19 dá Registre des Associations et Fondations sílẹ̀, èyí tí Ministère de l’Intérieur et de la Sécurité Publique ń ṣàkóso. Ẹgbẹ́ àjọ tó forúkọ sílẹ̀ gba ànímọ́ òfin nígbà tí ó bá gba récépissé, ìwé ìjẹ́rìí ìforúkọsílẹ̀ àṣẹ. Ìlànà náà ní fífi ìdásílẹ̀ ẹgbẹ́ àjọ náà hàn àti fífi àyípadà sí ìlànà rẹ̀ tàbí àwọn olórí, ohun-ìní àti iṣẹ́ rẹ̀ ròyìn lẹ́yìn náà. Àwọn ẹgbẹ́ àjọ àjèjì nílò àṣẹ; fáìlì ìbéèrè lè ní ìlànà ẹgbẹ́, òfin inú rẹ̀, ìwé ìdánimọ̀ àti ìwé ẹ̀rí àkọsílẹ̀ ọ̀daràn. Kò sí ẹ̀rí pé ọ̀nà àṣẹ kan ṣoṣo jákèjádò orílẹ̀-èdè wà fún yíyọ̀ǹda iṣẹ́ ẹni kọọkan tàbí volontariat. ANCB lè ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí nẹ́tíwọ́ọ̀kì ìjọba ìbílẹ̀ àti alábàáṣiṣẹ́ fún ìjọba tiwantiwa. Ìkànìyàn olùgbé RGPH4 ti ọdún 2013 ní Benin fúnni ní àyíká ìtàn nípa onírúurú ènìyàn, kì í ṣe àkọsílẹ̀ àwọn ènìyàn kọ̀ọ̀kan lọ́wọ́lọ́wọ́ tàbí òfin nípa ìdánimọ̀. Ó ṣàkọsílẹ̀ àwọn Fon àti àwọn ẹgbẹ́ tó jọ mọ́ wọn ní 38.4%, Adja ní 15.1%, Yoruba ní 12%, Bariba ní 9.6%, Peulh ní 8.6%, Gua/Otamari ní 6.1%, Yoa/Lokpa ní 4.3%, Dendi ní 2.9%, àti àwọn àjèjì ní 1.9%. Ìpìlẹ̀ ìkànìyàn kan náà ṣàkọsílẹ̀ ẹ̀sìn Islam ní 27.7%, ẹ̀sìn Katoliki ní 25.5%, Vodoun ní 11.6%, àwọn ẹ̀ka Kristẹni mìíràn ní 9.5%, Kristẹni Celestial ní 6.7%, àti àìsí ẹ̀sìn ní 5.8%. Àwọn ibi tí àwọn ẹgbẹ́ wọ̀nyí pọ̀ sí i ní agbègbè kan pàtó ni Adja ní Couffo, Fon ní Zou, Yoruba ní Plateau, Gua/Otamari ní Atacora, Islam ní Alibori àti Donga, àti Yoa/Lokpa ní Donga. Àwọn nọ́ńbà wọ̀nyí ṣàpèjúwe àpẹẹrẹ olùgbé ti ọdún 2013; wọn kò sọ bí a ṣe yẹ kí a ṣe sí ẹnì kan. Ìgbépọ̀ lórí ayélujára wà lábẹ́ Code du Numérique ti ọdún 2017, tí a ṣe àtúnṣe sí ní 2020, ní apá kan. APDP ló ń bójú tó ààbò dátà, nígbà tí ARCEP ń bójú tó ìbánisọ̀rọ̀ ẹlẹ́rọ́nì àti àwọn ọ̀nà ìbánisọ̀rọ̀ oníbàárà tó jọ mọ́ ọn. Abala 550 pèsè ìjìyà fún ìfìyàjẹni lórí ẹ̀rọ ayélujára láti oṣù kan sí ọdún méjì àti owó ìtanràn láti 500,000 sí 10,000,000 FCFA. Abala 552 dá lórí ìkórìíra tàbí ìwà ipá tó sopọ̀ mọ́ ẹ̀yà, àwọ̀ ara, ìbílẹ̀ orílẹ̀-èdè tàbí ẹ̀yà, ẹ̀sìn, ìbálòpọ̀ tàbí àìlera, ó sì pèsè ẹ̀wọ̀n ọdún kan àti owó ìtanràn 5,000,000 FCFA. Abala 574 pèsè ìjìyà tó lè tó ọdún márùn-ún àti 25,000,000 FCFA fún rírú àṣírí ìgbésí-ayé ẹni. Àwọn ẹni tí dátà wọn kan ní ẹ̀tọ́ láti wọlé sí i, láti tún un ṣe, láti pa á rẹ́ àti láti tako lílò rẹ̀. Pa àwọn ìfiránṣẹ́, ọjọ́, àlàyé àkọọ́lẹ̀ àti ẹ̀rí mìíràn mọ́, lẹ́yìn náà lo pèpéle ìkànnì, ARCEP, APDP, Police républicaine tàbí ètò ìdájọ́ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ṣẹlẹ̀. Ọ̀rọ̀ ilé àjọṣepọ̀ jẹ́ apá pàtàkì ti kókó ilé gbígbé. Ààlà ìbáṣepọ̀ tó yẹ níbí ni Loi 2022-30 nípa àdéhùn yálà, èyí tó gba àwọn tó ṣe àdéhùn láyè láti gbà lórí ìṣètò àlàáfíà tàbí ìdáríjì ìjà. Kò dá ilé-iṣẹ́ àdúgbò tàbí ilé àjọṣepọ̀ kan ṣoṣo jákèjádò orílẹ̀-èdè sílẹ̀.