Финансаш Беларусехь

Беларусехь финансаш — доходаш, расходаш, сбереженеш, банкаш, налогаш, страховка, къарзаш а, инвестицеш а Беларусин системехь леладор ю. Беларусин рубль (Belarusian ruble), BYN хьокхуш, къоман дийна кхуллуй ю. Дика план бюджетах, аварийному резервехь а, финансин договоршна хьалха хьайоьллина тергалонехь а хьалххе кхолла.

Tip

Беларусехь хьайоьллина ахчан план кхолла хьайоьллина хӀуманашна, резервна, тӀаккха дуккха ханна йолу максаташна тӀехь. Важни документеш хьалха хьайоьлла, а, счетан, кредитан, страховка полисан я инвестицин договорийн кхочушхиларан шартӀаш хьалха хьайоьллина тергалде.

Банкаш

Беларусехьан банкаш Беларусан сом (BYN) леладо, хьисапаш, карточкаш, переводаш, депозиташ, кредиташ а, валютан сервисаш а национальни банковски къайдаца дIахьо. Сервис таллам бина хьалха хьисапа доступ, къоман юкъараллин пайдалона, харжамаш а, ахча дIаэцар а талла деза.

Инвестици

Беларусехь инвестици ю банкехь депозиташ, облигацеш, акцеш, бизнесехь долуш хила, недвижимость а, цхьаъ законехь а, амалехь а хьалха кхочуш хила таро цхьаьна активийн. ХӀора талламна хила таро цхьана-цхьана риска, сатуьйсо, сомийн къайлаха йистхӀоттам, валютийн йозанца йолу гӀуллакхаш, налогийн тергалонаш. Инвестици йоккха хир ю хьалха декъашхочун хьалха хьалхарчу хьажоран гӀуллакхаш а, шен къинхьегаман резерв а лелош.

Харжамаш

Беларусех харжамаш, хьесапе, BYN-ца план о хьоьхуьйла а, тӀе тоьлуьйла а ю. ЦӀенош, коммунальни къуллугӀаш, йаьхьаш, транспорт, дехар, коммуникаци а, кхолламийн деза гӀуллакхаш а кхолламийн коьрта категори ю. Хьалха хьайоьллина харжамаш юртан, кхолламийн бараман, цӀенийн хьолламийн а, дахарийн ловзарийн а тӀе воьрзу.

Декхар

Беларусехь декхарна юкъахь ду банкован ахчан дӀахьошаллаш, хӀуманаш эца аьтто йолу кредиташ, бухгалтерахь дӀадаларан муьлхаш, хьайоьллина цӀенош, овердрафташ, а, кхин дӀа, къайлахь а, бизнесехь а йолу декхараш. Ахча эца дагахь дӀадаларан юридически дика дӀадерзор ду, цхьаъ а, кхин дӀа, процент а, келишамехь йолу кхин хьайоьллина дӀадаларан хӀуманаш а. ТӀаьхьарчу хьажарехь дӀадала деза декхараш, кепиллакх, ахчан меттиг, а, дӀадалар ца хилахь хила таро йолу хӀуманаш а тӀехьажо деза.

Налогаш

Беларусехь налогаш хила гӀуллакхан, хьайоьллича къахьегаман, бизнесан, мүлкхан, йовхаран а, кхин а пайдашна а юкъара дӀа-хьа. ГӀуллакхдечу берригана тӀехьетта налогийн хьисап а, дӀадаккхар а работодатело лелош хила тарло, амма кхин пайда йолчу нахана регистраци, хьисап, деклараци йа дӀалахарца юкъара бехк хила тарло. Налогий резидентство а, пайда хӀокхуза хилахь а, хьалхара долчу шатайпа ю.

Страховани

Беларусехь страховани чӀоьна хьалха дӀаберзоран кхачам, йоьллина хьалха леладоран полисашца цхьа йолу. Къобалдина леладоран дикашна ю моторна жоьпалла, мохк-миллан хьайоькхина, дехаьрца хьал, могӀарца хьал, сафар, бертахьара гӀуллакхаш. Полисо леладо цхьаьна йозуш болх бен: цуьнан шартехь язйина адамаш, мохк, кхолламаш, меттигаш а, хан а.