Беларусийн налогийн системехь нахе а, организациех а тӀехьетта тӀехьеттаме налогаш а, йовхарна йуьхьанхьа хила йолу налогаш а ю. Хьисап а, дӀалахарца бехк а налог дечу стагех, къахьегаман кепех, пайда хьокхучу хьолех а, мүлкех а лаьцна ду. ГӀуллакхерчу пайдашна хьисап а, тӀехьеттам а, дӀадаккхар а работодатело лелош хила тарло. Амма гӀуллакхдечу стагана контракт а, дӀалахарийн хьисап а ларйан деза, ткъа гӀуллакхан дечу хьисапна кхерамехь кхин пайда хилахь, кхин бехк хилар-кхетам бен хила тарло. Хьайоьллича къахьегамхой а, бизнес лелош болчу нахе а, шайн къахьегамна йоккха юридически а, налогийн а кеп йовзар деза. ДӀахӀоттамаш а, отчёт дечу методаш а юкъара цхьана хила йиш яц, тхуьнан дечу болхера хьалха хила деза, неформальни хьуьлуьнга лерина леладечу цӀераках. Налогий резидентство гӀо дечу стаган пайда хӀокхуза хьисап дечу хьолехь. Цхьана гражданство йолу хиларо берригана резидентстван хьол хӀотто йиш яц, хӀунда аьлча цхьана стаг Беларусехь веха, къахьега, мүлк дӀаьлла йа кхин мамлекеташца пайда эца тарло. Мүлк, лаьмнаш, машинан, аренда, мүлк дӀаяхар, дӀайоьллина мүлк йа кхин транзакцеш юкъара кхин налогийн хьолаш хила тарло. Мүлк дечу документех, эцацаман хьажоргех, контрактех а, дӀалахарна тӀаьхьенех а хьисап ларйан деза. Добавочни стоимостьн налог, хьалхарчу цӀераца VAT, а кхин косвени налогаш а йовхарийн мохкхалла юкъара хила тарло йа бизнесо хьисап а, документ а лело деза. ТӀеэца стаганна иза зарегистрирован бизнесо транзакцеш хьисап дечу хьолца юкъара хила йиш яц. Социальни взносаш налогашца юкъара ду, амма социальни страхованийн системашка гӀо дечу дечу хьокхамехь шайн къоьлламаш а, низамаш а ю. ГӀуллакхан статус а, къахьегаман кеп а хӀун стаган хьисап а, дӀалахар а лелор хӀоттош ю. Налогийн низам леладарна классификаци, документ, декларацеш, хьалха хӀоттаме дӀалахар а, дӀалахарца кхолламехь болу бехк а эшна ду. Хьолаш цхьана-цхьана границаш къастош йа декъашка хьайоьллине къахьегамашца юкъара хилахь, кхин стаган хьол леладечуьнга тӀехьетта къамел бен, берригана хьолца юкъара къайла къоьрзина хила деза.
Налогаш Беларусехь
Беларусехь налогаш хила гӀуллакхан, хьайоьллича къахьегаман, бизнесан, мүлкхан, йовхаран а, кхин а пайдашна а юкъара дӀа-хьа. ГӀуллакхдечу берригана тӀехьетта налогийн хьисап а, дӀадаккхар а работодатело лелош хила тарло, амма кхин пайда йолчу нахана регистраци, хьисап, деклараци йа дӀалахарца юкъара бехк хила тарло. Налогий резидентство а, пайда хӀокхуза хилахь а, хьалхара долчу шатайпа ю.
Tip
Беларусьца юкъара йолу пайдашна а, кхин хьалха йолчу мүлкна а хьисап кхолла, налог хьалха хьисап дина ду аьлла кхетам кхоллахь, документехь хьалха ларйа. Резиденство, бизнесан къахьегам, мүлк йа иностранни пайдаца хьолаш хилахь, квалификаци йолчу специалистаца къамел дина деза.