Келәм туку сәнгате (xalçaçılıq) — Әзербайҗанның иң танылган сәнгать төрләренең берсе. Төсләр, төеннәр, каймалар, медальоннар, үсемлекләр, хайваннар һәм геометрик билгеләр төбәк традицияләренә карап үзгәрә һәм килеп чыгышны, зәвыкны һәм гаилә истәлеген белдерә ала. Текстиль сәнгатенә чигү һәм бизәкле ефәк яулык (kəlağayı) та керә. Аларны җитештерү һәм куллану оста һөнәрне дә, социаль гадәтне дә үз эченә ала, ә бизәкләр һәм төсләр төрле очракларга туры килергә мөмкин. Архитектура сәнгатьне көндәлек киңлеккә алып керә. Крепостьлар, сарайлар, мәчетләр, чиркәүләр, кәрвансарайлар, мунчалар, нефть чоры биналары, совет корылмалары һәм хәзерге манаралар төрле тарихи катламнарны күрсәтә. Кулъязма һәм миниатюра традицияләре Әзербайҗанны киңрәк фарсы мәдәни дөньясы белән бәйли. Каллиграфия, шигърият, төс һәм җентекләп төзелгән күренешләр еш кына аерым сәнгатьләр түгел, ә бергә эшләүче элементлар булып тора. Музыка сәнгать үзенчәлегенең үзәгендә тора. Модаль төзелешкә һәм юнәлешле импровизациягә нигезләнгән стиль (mugham) өйрәнелгән музыкаль кагыйдәләргә таяна, ә җырлауны, хикәя сөйләүне һәм шигъриятне берләштергән җырчы традициясе (aşıq) озын муенлы кыллы уен коралы (saz) белән башкарыла. Гамәли сәнгатькә бакыр эшләнмәләр, бизәнү әйберләре, агач эшләре, таш ую, керамика һәм буяулы бизәлеш керә. Бу әйберләр көнкүреш кораллары, кунакчыллык билгеләре яки күрсәтү өчен ясалган әсәрләр булырга мөмкин. Театр, опера, балет, әдәбият, кинематография һәм җәмәгать һәйкәлләре шәһәр һәм хәзерге заман институтларында нык үсте. Совет мәгарифе күп кенә профессиональ сәнгать төрләренә ярдәм итте, шул ук вакытта сәнгать тормышын рәсми контроль астына куйды. Хәзерге рәссамнар рәсем сәнгате, фотография, инсталляция, видео, дизайн, урам сәнгате һәм цифрлы медиадан файдалана. Аларның эшләре хәтерне, шәһәрләрнең тиз үзгәрүен, үзенчәлекне, әйләнә-тирә мохитне, җенес мәсьәләләрен яки традиция белән хәзерге тормыш арасындагы бәйләнешне өйрәнергә мөмкин.
Сәнгать Әзербайҗанда
Әзербайҗан сәнгатенә келәмнәр, тукымалар, миниатюра рәсеме, архитектура, уеп ясау, металл эшләнмәләр, керамика, музыка, театр, кино һәм хәзерге визуаль сәнгать керә. Бизәкләр еш кына төбәк, остаханә, гаилә яки һөнәр традициясе турындагы истәлекләрне саклый. Әзербайҗан сәнгате җирле Кавказ формаларын төрки, иран, ислам, рус, совет һәм хәзерге заман йогынтылары белән берләштерә.
Tip
Әзербайҗан сәнгате әсәрен гади бизәлеш дип кабул итәр алдыннан игътибар белән карагыз. Аның артында нинди материал, төбәк, техника һәм куллану торганын сорагыз. Һөнәр әйберен җаваплы сатып алу өчен аның кулдан ясалганмы, яңамы һәм чик аша алып чыгу өчен яраклымы икәнен ачыклагыз.