Pergala karê ya Afghanistanê karûbarên hikûmetê, şîrketên taybet, NGO, rêxistinên navneteweyî, karsaziyên malbatî, çandinî, bazirganî, avahîsazî, veguhastin, hilberîn, perwerde, lênihêrîna tenduristiyê, xizmetên teknîkî û xebata mirovî digihîne hev. Çandinî hîn jî çavkaniyek mezin a debara jiyanê ye; gelek kes jî bi karê demkî, bazirganiya piçûk, xebata serbixwe an karê ku bi torên malbat û civakê tê rêxistin dahat distînin. Karê fermî bi gelemperî xwediyêkarê nas, erkên diyarkirî û rêkeftinek mûçeyê ya lihevkirî heye. Peymanek nivîskî dikare rola karê, mûçe an alîkariyan, demê karê, betlaneyê û şertên din tomar bike. Çarçoveya Qanûna Karê ji bo karê fermî girîng e, lê nivîsa wê ya yekgirtî ya niha û bicihanîna wê di pratîkê de bi awayekî yekgirtî li tevahiya Afghanistanê ji raya giştî re nehatine piştrastkirin. Karê nefermî dibe ku peymana nivîskî tune be û dahata wê kêm pêbawer, parastina wê lawaztir û rêyên çareserkirina nakokiyê kêm bin. Têkiliya karê tenê beşek ji rewşa giştî ya karê ye. Xwediyên kar karmend digirin û mercên karê diyar dikin; karmend dibe ku belgeyên nasnameyê, bawername, referans an destûra taybet a rolê hewce bikin. Bêkarî bi giştî rê nade pergala qeyd, bîmeyê an alîkariya bêkariyê ya neteweyî ya ku hatibe piştrastkirin; ji ber vê yekê kesên bê karê bi mûçe gelek caran xwe dispêrin piştgiriya malbatê, derfetên nefermî, alîkariya mirovî an bernameyên debara jiyanê yên bi demê sînorkirî. Gihîştina pîşeyî li gorî pîşeyê diguhere. Hin rol bi piranî xwe dispêrin ezmûn, şagirtî an fêrbûna di karê de; karên bi rêgez dikarin kontrola bawernameyan an lîsansê hewce bikin. Çalakiyên karsaziyê dikarin nefermî an bi rêxistineke qeydkirî bên rêvebirin. Qeydkirin, destûrên sektorê, berpirsiyariyên bacê, darayîkirin, ewlehî û rêkûpêkên dayînê bi çalakî, xwedîtiyê, cih û bazara armancê ve girêdayî ne. Ji ber vê yekê ji bo biryara realîst a karê divê desthilata herêmî an rêxistin, şertên dayînê, belgeyên pêwîst, mercên ewlehiyê û pêbaweriya rêkûpêka karê bêne kontrolkirin.
Kar li Afghanistanê
Kar li Afghanistanê karê bi mûçe, xebata serbixwe, karê rojane, çandinî, xebata bêpere ya malbatê û çalakiyên li malê dihewîne. Karên fermî dikarin peyman, mûçe, rêgezên demê karê û pêdiviyên pîşeyî hebe; karê nefermî gelek caran bi torên kesane, daxwaza herêmî û çavkaniyên heyî ve girêdayî ye. Gihîştin û mercên karê li gorî parêzgeh, sektor, zayend, perwerde, tevger, ewlehî û pratîka îdarî ya niha diguherin.
Şîret
Karê bi dayîna pêbawer, erkên zelal, ewlehî û gihîştina rastîn berawird bikin, ne tenê li gorî navê karê. Rêkûpêka fermî ya ku şertên wê tên piştrastkirin û xwediyêkarê berpirsiyar heye tercîh bikin; karê nefermî dema ku vebijark kêm in dibe pratîk be, lê kontrolên zêdetir hewce dike ji ber ku dahat û parastin kêm pêbawertir in.