Ish beruvchi — ish bilan ta’minlaydigan va bajarilgan ish natijasini oladigan shaxs yoki tashkilot. O‘zbekistonda ish beruvchilar qatoriga davlat muassasalari, kompaniyalar, yakka tartibdagi tadbirkorlar, fermer xo‘jaliklari, do‘konlar, fabrikalar va xizmat ko‘rsatish korxonalari kiradi. O‘zbek tilidagi «ish beruvchi» iborasi employer, ya’ni ish beruvchi degan ma’noni anglatadi. Ish beruvchi ro‘yxatdan o‘tgan tashkilot yoki ayrim hollarda boshqa shaxsni ishga yollaydigan jismoniy shaxs bo‘lishi mumkin. Mas’uliyatli ish beruvchi ish boshlanishidan oldin vazifani tushuntiradi. Bunga asosiy majburiyatlar, ish joyi, ish vaqti, to‘lov usuli, rahbar va muhim xavfsizlik qoidalari kiradi. Ishga olish odatda xodimni tanlash, uning shaxsi va tegishli ko‘nikmalarini tekshirish, shartlarni muhokama qilish, mehnat hujjatlarini tayyorlash va qaydlarni yuritishni o‘z ichiga oladi. Kerakli hujjatlar ish turiga va ish beruvchining huquqiy shakliga bog‘liq. Ish beruvchilar to‘lovlar va asosiy ma’muriy ishlarni ishonchli tarzda tashkil etishi kerak. Shuningdek, amaldagi qoidalarga muvofiq soliqlar, mehnat qaydlari, mehnat xavfsizligi, ta’til va shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish masalalarini hisobga olishi lozim. Kichik ish beruvchilarda boshqaruv, savdo, buxgalteriya va xodimlarni ishga olish ishlari ko‘pincha bir kishining zimmasida bo‘ladi. Bu qarorlarni tezlashtirishi mumkin, biroq qaydlar, to‘lovlar yoki xavfsizlik yo‘riqnomalariga beparvo qaralsa, xatolarga ham olib kelishi mumkin. Yaxshi ish beruvchilar aniq maqsadlar belgilaydi, yangi xodimlarni o‘rgatadi, savollarni tinglaydi va muammolarni erta hal qiladi. Shuningdek, shaxsiy mablag‘ni biznes mablag‘idan ajratadi hamda ish soatlari, to‘lovlar va kelishuvlar haqida tushunarli qaydlarni yuritadi. Ish beruvchilar uchun asosiy imkoniyatlar — jips jamoalar, yaxshiroq xizmat va biznesning o‘sishi. Keng tarqalgan cheklovlar esa malakali xodimlar yetishmasligi, talabning o‘zgarishi, zaif boshqaruv odatlari va zarur ma’muriy ishlar xarajatlaridir. Ish beruvchi uchun dastlabki amaliy qadam — sodda lavozim tavsifi, shartlarning yozma ro‘yxati, xavfsiz ishga kirish yo‘riqnomasi va har bir xodim uchun asosiy qayd hujjatini tayyorlashdir.
O‘zbekistonda ish beruvchi
O‘zbekistonda ish beruvchi ishni tashkil qiladi, odamlarni ishga oladi, ish haqi to‘laydi va ish joyidagi asosiy sharoitlar uchun javob beradi. Ish beruvchilar davlat idoralari, kompaniyalar, yakka tartibdagi tadbirkorlar, fermer xo‘jaliklari yoki xususiy uy xo‘jaliklari bo‘lishi mumkin.
Tip
O‘zbekistonda odamlarni ishga olsangiz, aniqlik sizning eng kuchli himoyangizdir. Har bir lavozim, to‘lov, jadval va xavfsizlik talablari birinchi ish kunidan oldin tushunarli bo‘lsin; undan keyin esa tartibli qaydlarni yuriting.