Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń lo ọ̀nà ìtọ́jú tó ka gbogbo irú ewu sí, nítorí pé àwọn ibi ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ dojú kọ ewu ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Ìjọba ìbílẹ̀ sábà máa ń ṣètò ìdáhùn àkọ́kọ́, nígbà tí ìpínlẹ̀, ẹ̀yà ìbílẹ̀, àti ìjọba àpapọ̀ lè pèsè ìrànlọ́wọ́ míì bí ìṣẹ̀lẹ̀ náà bá tóbi ju agbára àwọn ohun èlò agbègbè lọ. Àwọn ọ́fíìsì ìṣàkóso pàjáwìrì agbègbè, ẹ̀ka panápaná, ọlọ́pàá, ẹ̀ka iṣẹ́ ìlú, ilé ìwòsàn, àti àwọn ẹgbẹ́ olùyọ̀ǹda ṣiṣẹ́ pọ̀ nígbà ìṣẹ̀lẹ̀. FEMA (Federal Emergency Management Agency; Àjọ Ìṣàkóso Pàjáwìrì Àpapọ̀) ń ṣètìlẹ́yìn fún ìṣọ̀kan, àwọn ètò ìrànlọ́wọ́, ìṣètò, àti ìmúbọ̀sípò lẹ́yìn àwọn ìjábá ńlá. Ìkìlọ̀ lè dé nípasẹ̀ Wireless Emergency Alerts (ìkìlọ̀ pàjáwìrì alailowaya), ìkìlọ̀ ojú-ọjọ́, NOAA Weather Radio (Rádíò Ojú-ọjọ́ NOAA), àwọn ìfiránṣẹ́ agbègbè, tẹlifíṣọ̀nù, rédíò, tàbí sírẹ́nì ita gbangba. Ìkìlọ̀ lè sọ fún ènìyàn pé kí wọ́n wá ibi ààbò, yẹra fún agbègbè kan, múra láti lọ, tàbí kúrò níbẹ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Ìgbésẹ̀ tó ní ààbò jù lọ sinmi lórí irú ewu àti ìtọ́ni òṣìṣẹ́. Ìjì líle afẹ́fẹ́ sábà nílò kí ènìyàn wá ibi ààbò inú ilé tó lágbára; ìkún omi lè béèrè kí wọ́n lọ sí ilẹ̀ gíga; iná igbó tàbí ìjì líle lè béèrè kí wọ́n kúrò níbẹ̀ kí àwọn ọ̀nà tó tóbi léwu. Ètò ìjábá ilé sábà ní àwọn nọ́mbà ìbánisọ̀rọ̀ pajawiri, ibi ìpàdé, àìní oogun, ohun ọ̀sìn, ọkọ̀, ìwé pàtàkì, àti ètò fún ọmọdé tàbí àwọn tó nílò ìrànlọ́wọ́. Ó tún yẹ kí àwọn ilé pa omi, oúnjẹ, ohun èlò ìtọ́jú àkọ́kọ́, fìtílà alágbèéká, bátírì, ẹ̀rọ ìgbéjáde agbára, irinṣẹ́ ìpìlẹ̀, àti oogun tí wọ́n nílò mọ́ sílẹ̀. Àwọn aláṣẹ ìbílẹ̀, àwọn àjọ olùyọ̀ǹda, tàbí àwọn alábàáṣiṣẹ́ pàjáwìrì lè ṣí ibi ààbò. Ibi ààbò lè pèsè ibi tó ní ààbò àti ìrànlọ́wọ́ ìpìlẹ̀, ṣùgbọ́n àṣírí, ohun èlò, ìrọ̀rùn fún àwọn aláàbọ̀ ara, tàbí ààyè fún ẹranko lè kéré. Ìbánigbà ilé, ọkọ̀, àìní ìlera, àti ohun ìní sábà ṣe pàtàkì, nítorí ìrànlọ́wọ́ ìjọba fún ìjábá kì í ṣe àfidípò ìbánigbà. Ìrànlọ́wọ́ FEMA tàbí ti ìjọba míì lè sinmi lórí ìkéde ìjábá, irú ìbàjẹ́, bóyá ẹni náà yẹ, àti àwọn ètò tó wà. Ìmúbọ̀sípò lè ní ibùgbé àkókò díẹ̀, yíyọ́ àwókù, àtúnṣe, ìrànlọ́wọ́ owó, ìmọ̀ràn ọpọlọ, àti àtúnkọ́. Ààlà máa ń wà; nítorí náà, kí ènìyàn ṣe àkọsílẹ̀ ìbàjẹ́, tẹ̀lé ìtọ́ni ààbò, yẹra fún ẹ̀tàn, kí wọ́n sì béèrè lọ́wọ́ àwọn aláṣẹ agbègbè tàbí àwọn àjọ ìrànlọ́wọ́ tí a mọ̀ pé irú ìrànlọ́wọ́ wo ló wà.
Àwọn ìjábá ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà
A ń bójú tó àwọn ìjábá ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà nípasẹ̀ àwọn ètò ìṣàkóso pàjáwìrì ti ìjọba ìbílẹ̀, ìpínlẹ̀, ẹ̀yà ìbílẹ̀, àti ìjọba àpapọ̀. Àwọn ewu tó wọ́pọ̀ ni ìjì líle, ìjì líle afẹ́fẹ́ (tornado), ìkún omi, iná igbó, ìsẹ̀lẹ̀ ilẹ̀, ìjì òtútù, àti ooru tó pọ̀ jù. Ìmúrasílẹ̀ túmọ̀ sí gbígbọ́ ìkìlọ̀, ṣíṣe ètò ilé, dídáàbò bo àwọn ohun pàtàkì, àti mímọ ìgbà tí a ó wá ibi ààbò tàbí kúrò ní agbègbè náà.
Tip
Bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ewu tó ṣeé ṣe jù lọ níbi tí o ń gbé ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, kí o sì kọ ìgbésẹ̀ kan sílẹ̀ fún irú ìkìlọ̀ kọ̀ọ̀kan. Fi àwọn ìwé pàtàkì, oogun, ẹ̀rọ ìgbéjáde agbára, omi, oúnjẹ, àti ohun èlò ọ̀sìn sí ibi tí o ti lè gbé wọn yára. Ṣàtúnyẹ̀wò ètò náà pẹ̀lú gbogbo ẹni inú ilé, kí o sì tún un ṣe nígbà tí àdírẹ́sì, àìní ìlera, àwọn nọ́mbà ìbánisọ̀rọ̀, tàbí ọkọ̀ bá yí padà.