زندگی سنتی ترکمنستون جشن سالانه، رسم‌های چرخهٔ زندگی، کار خانوادگی، پوشاک، موسیقی، روایت شفاهی، صنایع دستی و شکل‌های منطقهای ره ترکیب کِنه. پنج ولایت اَحال، بلخان، داش‌اغوز، لباب و ماری اَنت و عشق‌آباد هم جدا اَنت. تفاوت منطقهای بر نقش قالی، سوزن‌دوزی، زیورآلات، نمد، سفال، موسیقی و شیوهٔ عرضهٔ رسم توی رویداد عمومی اثر دارنه. نوروز بایرامی، که جشن ملی بهار هم گفته وِنه، ۲۱ و ۲۲ مارس سراسر ترکمنستون برگزار بَونه. محل عمومی اصلی نوروز یایلاسی توی اتراپ اَک‌بوغدای ولایت اَحال اَنت. رسمها پاک‌کردن خنه و حیاط، آماده‌کردن سمنی و خوراک آیینی دیگه، مهمان‌نوازی، هدیه، تاب، پریدن از آتش، یورت، بازی محلی، موسیقی و نمایش صنایع دستی ره شامل بَونه. غذا اینجا حامل آیینی معنا اَنت؛ جزئیات پخت مربوط به موضوع غذا اَنت. عروسی Turkmen toy نام دارنه. رسمها ممکنه آمدن عروس به خانهٔ داماد، کاروان شتر آراستهٔ gelinalyjy، هدیهٔ دستساز، موسیقی، Kushtdepdi و اسب آخال‌تکهٔ آراسته ره شامل بَونه. düýpli gyňaç سربند دخترانه ره با پوشش سر زنان متأهل عوض کنه. رسم عروسی جای ثبت رسمی دولتی ازدواج ره نمی‌گیره؛ ثبت عمل حقوقی اَنت. قالی‌بافی جلوهٔ مهم هویت و یگانگی ترکمن اَنت. قالی ترکمن با پشم یا ابریشم و روی دار افقی یا عمودی بافته و نقش، رنگ و موادش سنت منطقهای و محیطی ره بازتاب دنه. پنج گؤل اصلی به سنتهای آخال‌تکه، سالیر، ارساری، چوودر و یوموت پیوند دارنه. روز قالی ترکمن نمایشگاه، بافت نمایشی، رقابت و تقدیر ره شامل کنه و فعالیت‌ها توی موزهٔ ملی قالی ترکمن و از راه انجمن دولتی Türkmenhaly برگزار بَونه. قالی ممکنه در تولد، ازدواج، نماز یا سوگواری حضور داشته بَونه؛ قالی نماز و سوگواری اینجا شیء سنتی اَنت، نه جایگزین آموزه یا قانون دینی. سوزن‌دوزی به سبک ترکمنی از روش‌های لایه‌لایهٔ نخ ابریشم با دوخت و نقش منطقهای استفاده کنه. این هنر توی لباس عروسی و سوگواری، رویداد فرهنگی و پوشاک روزمره دیده بَونه. لباس سنتی شامل دون، کوینک، چاویت، کورته، چیرپی، تاهیا، düýpli gyňaç و بوریک یا توپبی اَنت. ابریشم، پنبه، موی شتر و پشم گوسفند مواد معمول اَنت و زیور نقره و عقیق معناهای منطقهای و اجتماعی دارنه. ردا ممکنه احترام و ارج ره نشان بده. زنان و دختران اغلب سوزن‌دوزی ره از راه آموزش خانوادگی منتقل کِردنه، هرچند یادگیری محدود به سن یا جنسیت نیه. موسیقی و سنت شفاهی دوتار، عود دسته‌بلند دوسیم، اجرای دوتارچی، آواز باغشی و کار دَستانچی باغشی ره شامل بَونه که روایت حماسی، شعر، نثر و بداهه‌خوانی ره با هم می‌آره. گوراوغلی داستان، ارزش و هویت ره در اجرای همراه دوتار و غیجک نگه دارنه. Kushtdepdi نیایش و آرزوی خوبِ بداهه ره با واژه، حرکت و گام هماهنگ ترکیب کِنه و توی مراسم، عروسی، جشن ملی و گردهمایی دیگه اجرا بَونه. صنایع دستی دیگه تولید ابریشم از توت و کرم ابریشم، محصولات نمدی مثل keche و koshma، زرگری zergärçilik، سفال، بافت نی و سازسازی ره شامل بَونه. سنت آخال‌تکه نام‌گذاری، سواری، مسابقه، زیبایی اسب و آراستن اسب ره دربرگیره؛ سنت آلابای زایش و نام‌گذاری توله، طلسم محافظ، آموزش خانوادگی، باشگاه پرورش‌دهنده و مسابقه ره شامل کنه. دانش از راه خانواده، استاد، شاگرد، جامعه، مدرسه، موزه، کارگاه و مرکز سوارکاری منتقل بَونه. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (UNESCO) سنت‌هایی از ترکمنستون مثل گوراوغلی، Kushtdepdi، قالی‌بافی سنتی ترکمن، ساخت دوتار و اجرای موسیقی سنتی، پرورش کرم ابریشم و تولید ابریشم، سوزن‌دوزی ترکمنی، حکایت‌های ملا نصرالدین، پرورش و آرایش اسب آخال‌تکه، نوروز و هنر پرورش آلابای ترکمن ره فهرست کِرده. نامزدی ۲۰۲۶ مربوط به رسم تولد و کودکی هنوز در حال آماده‌سازی اَنت و ثبت نشده. وزارت فرهنگ، اداره یا دفتر میراث فرهنگی ناملموس، کمیسیون ملی یونسکو، موزه‌ها، Türkmenhaly، ادارههای فرهنگی ولایت، مدرسههای هنر و حاملان سنت توی مستندسازی، حفاظت، آموزش و عرضهٔ عمومی کمک کنن. چارچوب فرهنگی ترکمنستون قانون فرهنگ ۲۰۱۳، فهرست ملی ایجادشده در ۲۰۱۲، ادارهٔ مربوط ایجادشده در ۲۰۱۴ و قانون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس ملی ۲۰۱۵ ره شامل بَونه. این اقدام‌ها از حقوق فرهنگی و حفاظت پشتیبانی کنن، ولی وظیفهٔ حقوقی عمومی برای اجرای رسم سنتی تعیین نشده. آیین خصوصی ممکنه انتظار اجتماعی قوی داشته بَونه، ولی نیروی حقوقی‌اش فرق کنه. جشنواره و برنامهٔ فرهنگی عمومی معمولاً در سراسر کشور در دسترس اَنت، در حالی که عروسی خصوصی، آیین خانوادگی، صنایع دستی، زیور و قالی از نظر هزینه و زمان فرق دارنه. منابع هزینهٔ ورودی عمومی یا تعرفهٔ کشوری برای مشارکت ره تعیین نَکِرده. سنت‌ها از راه شناسایی یونسکو، فهرست‌ها، موزه، رقابت، گردشگری، جشن دولتی، تولید پارچهٔ جدید و طراحی معاصر ادامه تحول دارنه.
سنت‌ها در ترکمنستون
سنتهای ترکمنستون آیین‌ها و نمادهای به‌ارث‌رسیده و تکرارشونده اَنت که از راه خانواده، جامعه، شاگردی و نهاد فرهنگی منتقل بَون. جشن نوروز، عروسی، آیین خانوادگی، قالی‌بافی، سوزن‌دوزی، لباس ملی، موسیقی دوتار، روایت حماسی، پرورش اسب و سگ، زیورآلات و صنایع دستی منطقهای ره شامل بَونه. نوروز بایرامی ۲۱ و ۲۲ مارس و روز قالی ترکمن آخرین یکشنبهٔ مه برگزار بَونه. این سنت‌ها زنده اَنت و از راه جشنواره، موزه، رقابت، مدرسه و تولید معاصر ادامه تغییر دِن.
Tip
جشن عمومی، کار خانوادگی، سنت صنایع دستی یا فرصت یادگیری ره بر اساس هدف و منطقه انتخاب کِن. آیین خصوصی ره موضوع خانواده یا جامعه بدان و رسم تشریفاتی ره از الزام قانونی مثل ثبت ازدواج جدا نگه دار. برای مشارکت عملی، ترتیبات محلی ره تأیید کِن، به حاملان سنت احترام بگذار و رسم زنده ره با نمایش موزه‌ای یا جشنواره‌ای یکی نگیر.