تورکمنستاندا بوتون یاشاییش محیطینی شامیل ائدن بیر عمومی خدمت یوخدور. مسئولیتلر محیط قورما ناظرلیگی، دولَت سو منابعی کومیتەسی، سلامت و طب صنعت ناظرلیگی، قۇرولو و معماری ناظرلیگی، زلزله‌شناسی و جو فیزیکی اینستیتوتو، محلی häkimlikلر، شهرداری عرضهچیلری و Aarhus مرکزی آراسیندا تقسیم اولونوب. محیط قورما ناظرلیگی ۲۰۲۳ده قبلی زراعت و محیط ناظرلیگی‌نین تقسیم اولونماسی‌ندان سونرا یارادیلیب. اداره‌چیلیک عموماً ملی‌دن ولایت و etrapلره، سونرا شهر و häkimlikلره گئدیر؛ بوْنه گؤره عملی شرایط و مسئول دفتر یئردن آسیلی‌دیر. ۲۰۲۳ده الکترییک دسترسی ۱۰۰٪ گزارش اولونوب، اما آب و فاضلاب شرایطی چوخ فرقلی‌دیر. ۲۰۲۲ مسکن ساییمی مرکزی سیستمدن ائو ایچینده سو آلان ۶۱۳٬۰۸۷ خانوار، انفرادی سیستمدن آلان ۴۰۸٬۷۰۸ خانوار ثبت ائدیب. باشقا خانوارلار ائودن دیشاری بورود، قویو یا دِلْمه قویو، یوز سو، تانکَر سو یا بوتل سو ایشلَدیب. کند خانوارلاری انفرادی سیستم، قویو و تانکَر سودان شهری خانوارلارا نسبتله داها چوخ استفاده ائدیب. ساییم مرکزی فاضلابی اولان ۴۳۶٬۲۸۱، انفرادی فاضلابی اولان ۶۲۲٬۱۵۵ خانوار ثبت ائدیب؛ کند خانوارلار مرکزی فاضلاب یئرینه انفرادی سیستملرله ثبت اولونوب. بو دستهلر اؤز-اؤزلرینده امن مدیریت اولونموش فاضلابی ثابت ائتمیر. ملی آب شاخصلری ده دقتله تفسیر اولونمالیدیر. ۲۰۲۴ UN مدلی ایچمَلی سو اوچون امن مدیریتلی پوشامینی ۹۴٫۹٪ تخمین ائدیب؛ UNICEF ایسه ۲۰۲۲ده ابتدایی ایچمَلی سو دسترسینی ۱۰۰٪ گزارش ائدیب. ۲۰۲۳دا ارزشیابی اولونان بوتون سو جسم‌لری اوچون محیطی سو کیفیتی ۷۵٫۱٪، چایلار ۸۰٪، آچیق سو ۶۶٪ گزارش اولونوب. قوراخ ایقلیم، ایرریگاسییایا اتکا، شورلانما، سو موجودلوغونون آزالماسی و Amu Darya، Karakum کانالی و آرال حوضهسی اوستونده فشار محلی شرایطی دَییشdirir. Dashoguz و Lebap شورلانمیش توْرپاق، گرد و توز طوفانلاری و سو ناامنی‌سینه اوْنجه‌دن دؤزَلدیلیر. سو مواردینی دولَت سو منابعی کومیتەسی، محلی سو اداره‌لری و häkimlikلر اداره ائدیر؛ محیط مسئله‌لری محیط قورما ناظرلییی‌نی ده شامیل ائدیر. Ashgabatدا ۲۰۲۴ده آچیلان Bagtyýarlyk ایچمَلی سو تصفیه کارخانه‌سی وار؛ اعلان اولونموش ظرفیت گونده ۱۵۰٬۰۰۰ مترمکعب‌دیر. زهکشی، فاضلاب و زیرسو پروژه‌لری ده وار. Aşgabatagyzsuw محلی سو تشکیلاتیدیر. Avazaدا آب شورونو آریدان کارخانه، فاضلاب تصفیه‌سی، سو شبکه‌لری، پارک و توریسم زیرساختی وار؛ اما محلی دسترسی و تعرفه معلوماتی تأیید اولونماییب. الکترییک، سو و زباله تعرفه‌لری و اتصال خْرجلری موجود رسمی مواددا اطمینانلی سندلَنمییب؛ منطقه و مال‌دن آسیلی اولا بیلر. هوا آلودانماسی جدی نگرانی‌دیر. WHO ۲۰۲۲ ارزیابی کارتی ۲۰۱۶ معلوماتینا اساسلاناراق ساللیک متوسط PM2.5نی مترمکعبه ۳۳ میکروگرام وئریب؛ بو WHO رهنمودونون ۵ میکروگرام حدینین تقریباً یئدی قاتیدیر. رقم کؤهنه‌دیر و فعلی محله ارزشیابی‌سی وئرمیر. شهری بؤیومه، صنعت و انرژی تأسیساتلری، قورو توْرپاق، گرد و توز طوفانلاری و ممکن زباله یاندیریلماسی خطر منبع‌لریدیر؛ اما فعلی اطمینانلی ملی منبع تفکیکی یوخدور. محیط قورما ناظرلیگی و باشقا اورقانلار جو هاوا‌نی نظارت ائدیر؛ سلامت ناظرلیگی سلامت استانداردلارینا باخیر. فعلی عمومی شهری اؤلچولر و ملی اخطار/شکایت کانال‌لری محدوددور. محیطی سəs و لرزه دوزَلیش، طبیعت قورما قانونو آلتین‌دا تنظیم اولونور؛ قانون سəs، لرزه، مغناطیسی ساحه، مادون قرمز شعاع و باشقا فیزیکی تأثیرلر اوچون ایجازە‌لی سطح تعیین ائدیر. مسکونی، عمومی و آچیق یئرلرده کسبکار و اشخاص ilgili وظیفه‌لر داشییر؛ پلان، قۇرولو و بهره‌برداری حدلری نَزərdə توتما‌لی‌دیر. مشخص قضیه‌یه محیط، سلامت، محلی قۇرولو و اداری اورقانلار داخیل اولا بیلر؛ اما فعلی ملی زمان‌سری یا واحد عمومی سəs اؤلچمه پروسیدوری تأیید اولونماییب. یاشیل ساحه‌لره شهری پارک، یاشیل کمربند، جنگل منطقه‌لری، اَکین‌لی ساحه‌لر و بوتانیک تأسیساتلر داخیلدیر. اَکین کمپانیا‌لری سایه، سویدو‌رما، گرد آزالتما، تفریح و شهری ایستی‌دن قوروما‌نی حمایه ائدیر؛ اما قوراخ ایقلیم‌ده آغاجلار suvarma و نگهداری‌دن آسیلی‌دیر. ۲۰۲۴ده Ashgabat و Arkadag اوچون حدود ۱٫۵ میلیون فیدان راپور اولونوب؛ ۲۲ مارت ۲۰۲۵دا ملی اَکین کمپانیاسی کئچیریلیب. نمونه‌لر Ashgabatدا پلان‌لی یوغون یاشیل‌لشمه و قطره‌ای suvarma، Dashoguz یاخینلیغیندا Botendag حائل جنگلی و Avaza پارکلریدیر. ملی جنگل پروگرامی ۲۰۲۱–۲۰۲۵ دوره‌سینی شامیل ائدیر. ۲۰۲۵ده جنگل اَکین‌لری، قورونان و طبیعی منطقه‌لر، داغ‌دامان و چؤل بوْتانلیغی و باغ اَکین‌لری اوچون رسمی یانغین رژیمی ۱ مای–۳۰ اکتبر آراسیندا idi. عمومی یاشیل ساحه‌لرین ایش ساعتلری، اۆجرت و دسترسی استانداردلری ملی سَویه‌ده موجود دَییل. امنیت خطرلری طبیعی و صنعتی حادثه‌لر ترکیبیدیر. زلزله، قوراقلیق، سیلاب و ناگهانی سیلاب، گرد، قۇم و شور طوفانلاری، شدید ایستی و جنگل یانغینی منطقه‌لری فرقلی تأثیر ائده بیلر. Kopetdag و Ashgabat منطقهسی زلزله خطرینی یوکسک داشییر؛ ۱۹۴۸ زلزله‌سی ۷٫۳ درجه گزارش اولونوب؛ زلزله‌شناسی اینستیتوتو ایلده ۶٬۰۰۰ه‌دک زلزله واقعه‌سی bildirir. ۲۰۱۸ جولای–۲۰۲۶ جولای ملی زلزله خطر پروژه‌سی Ashgabatنی پایلوت منطقه کیمی شامیل ائدیر. نفت، گاز، کیمیا و باشقا صنعتی تأسیسات اضافی خطر یارادیر. دفاع ناظرلیگی مدنی دفاع و نجات عملیات اداره‌سی، زلزله‌شناسی اینستیتوتو، محلی اداره‌لر و آتش‌سوزی/محیط اورقانلاری مسئولیت‌لری شریک آپاریر. خطرلی تولید ساحه‌سی کیمی دسته‌لَنن تأسیسات قَیْد، حادثه‌نی محدود ائتمه پلانلاری و نتیجه مدیریت قاعده‌لرینه تابعدیر. محیطی معلومات و مشارکتین رسمی حقوقی اساسی وار. تورکمنستان ۳۰ اکتبر ۲۰۰۱ده Aarhus کونوانسیاسینا قوشولوب. ۲۰۲۰ محیطی معلومات قانونو، ۲۰۱۴ طبیعت قورما قانونو، ۲۰۱۵ شهری پلان‌لاما فعالیت‌لری قانونو و ۲۰۱۴ محیطی خبره‌لیک قانونو و بعدکی اصلاحات ilgili پروسیدورلار وئریر. وەتەنداشلار، خارجی اشخاص، حقوقی شخصیتلر و وەتەنداشلیغی اولمایانلار رسمی اولا محیطی معلومات ایستهیه بیلر. دسترسی اوچوْز اؤنە سۈرولوب و آختاریش، سند باخیشی، نۆسخه آلیشی و رسمی جواب آلیشی شامیل ائده بیلر. درخواست محیط قورما ناظرلییینه یا معلوماتی ساخلییان باشقا اورقانا گؤندَریله بیلر. Ashgabat Aarhus مرکزی و ولایت‌لرده معلومات مرکزلری دسترسینی حمایه ائدیر. رد، نادقیق معلومات یا وئریلمَمَک یوکسک اورقان یا محکمهده چالیشیلا بیلر، اما فعلی جواب مۆهْلتلری و دَوا نتیجه‌لری تأیید اولونماییب. شهری پلان‌لاما معلوماتی توسعه، یئر استفاده‌سی و یاخشی‌لاشدیرما‌نی شامیل ائده بیلر. پلان سندی تأیید اولونمامیش نظر و پیشنهاد وئرمه ممکن‌دیر. ilgili قاعده‌لر شامیل فعالیت اجرا اولونمامیش دولَت محیطی خبره‌لییی لازیمدیر؛ بالقوه محیط تأثیری اولان فعالیت اوچون محیط تأثیر ارزشیابی‌سی ایسته‌نیلə بیلر. عمومی محیط خبره‌لییی جمعیت تشکیلاتلاری واسطه‌سیله آپاریلا بیلر؛ محلی اجرائی و اؤز-اؤزünü اداره اورقانلاری عمومی جلسه‌لری تسهیل ائدیر. دولَت خبره‌لییی اۆجرتینی درخواستچی اؤدَیر؛ عمومی ثابت واخت یا اۆجرت جَدْوَلی تأیید اولونماییب. شهری بؤیومه اساسیندا Ashgabat، Arkadag و Avaza/Turkmenbashi منطقه‌سینه یوغونلاشیر. یئنی مسکن، خدمت، آب تصفیه، پارک و یول دسترسینی یاخشی‌لاشدیرابیلر؛ همزمان سو احتیاجینی، زباله‌نی، انرژی استفاده‌سینی، شهری ایستی جزیره اثرینی و محلی هوا یا سو آلودانماسینی آرتیرا بیلر. ایقلیم و توْرپاق فشارلاری ایستی‌نین آرتماسی، شورلانما، قوراقلیق، سو کمی و توْرپاق تخریبینی شامیل ائدیر. UN تورکمنستانین ۲۰۱۹ اساس گزارشو مجموع توْرپاقین ۱۷٫۷۲٪نین تخریب اولوندوغونو، ۱۵٫۲۴٪نین قوراقلیقدان تأثیرلندییینی، ۱٫۷ میلیون هکتاردان چوخ زراعت توْرپاغین شور-گرد طوفانیندن زیان گؤردویونو و suvarılan توْرپاغین ۳۹٪دن چوخونون متوسط یا ciddi شور اولدوغونو bildirirdi. بو رقم‌لر اساس دوروندان آسیلی‌دیر و فعلی ایلی‌لیک نظارتی temsil ائتمیر. خانوار و شهرداری زباله‌سی مستقیم شهری محیط فشاریدیر. ۲۰۲۱ UNDP و ناظرلیک پروژه‌سی ملی زباله اداره‌چیلییی استراتژیسی، زباله دسته‌بندی‌سی، خطرلی زباله معیارلری و هوا/سو نظارت پروگراملارینی لایحه‌لَدی؛ ایلک تمرکز Ashgabat و Avazaدا اولدو، سونرا یایما نَزərdə توتوندو. رسمی آلترناتیولر شهرداری جمع‌لاماسی و دفعی، منبع آزالتما، geri dönüşüm پایلوتلاری، رفتار کمپانیاسی و عمومی تمیزلیک یا جنگل‌کاری فعالیتلری‌دیر. ملی جمع‌لاما پوشامی، زباله‌گاه استانداردلری، geri dönüşüm نرخ‌لری، تعرفه و واحد عمومی شکایت کانالی تأیید اولونماییب؛ بوْنه گؤره Ashgabat/Avaza شرایطینی ملی پوشام کیمی فرض ائتمَیین. ملی ایقلیم، جنگل، آرال حوضهسی و محیط پروگراملاری سیاست یوللاری وئریر، اما ۲۰۲۱–۲۰۲۵ ملی آرال دریا پروگرامینین جانشینی و پیشرفتینی تأیید ائتمک mümkün اولماییب.
تورکمنستاندا محیط اطراف
تورکمنستاندا گوندهلیک محیط اطراف آب، هوا، زباله، یاشیل ساحه، امنیت، شهری پلان‌لاما و محیطی معلومات اوچون آیری سیستملر واسطه‌سیله اداره اولونور؛ واحد ملی خدمت یوخدور. شرایط Ashgabat، Arkadag، Avaza و Turkmenbashi، Dashoguz و Lebapین آرال حوضهسی منطقه‌لری و کند یاشاییش یئرلرینده چوخ فرق ائدیر. آب موجودلوغو و فاضلاب، گرد و ایستی، توْرپاق تخریبی و شهری زیرساخت گوندهلیک حیاتا ان چوخ تأثیر ائدیر. رسمی معلومات و مشارکت حقوقلری وار، اما عمومی معلومات، شکایت یوللاری و خدمت استانداردلری برابر سندلَنمییب.
Tip
تورکمنستاندا محیط اطرافی واحد ملی استاندارد کیمی یوخ، یئردن آسیلی خدمت یوخلانی‌شی کیمی دَیərləndirin. ایلکاً اطمینانلی سو، فاضلاب، هوا/گرد، ایستی و زهکشی‌نی یوخلایین؛ سونرا امنیت، زباله، یاشیل ساحه دسترسینی و پلانلانان قۇرولونو ارزشیابی ائدین. واقعی مال یا محله حاقّیندا معلوماتی مسئول محلی اورقانلارین یازیلی جواب‌لاری ایله بیرلشدیرین.