ترکمنستانین تقریباً ۸۰٪ـنی قاراقوم اؤرتور؛ اونون qum، gil، çınqıl و duz صحرالاری‌ندا ساکسول، Salsola و Artemisia بیتکی‌لری bitir. کؤپتداغ، بؤیوک بالکان، کیچی بالکان و کؤیتنداغ داğلاری‌ندا دره‌لر، mağaralar، چشمه‌لر، karst شکللری و آرچیلیق وار. آمو دریا، مورغاب و تجن چای‌لاری چای‌کənarı زیستگاه و آبیاری‌لی اووا‌لاری حمایـت ائدیر. خزر ساحیلی آلیغ خلیج‌لر، قوموللار و آدا‌لاری اؤزونه آلیر؛ آرال و آلتینعصیر ساحه‌لری شدید سۇ و duz فشارلا اوزلاشیر. طبیعی پروسه‌لر quraqlıq، قۇمحرکتلری، قۇش و دırnaqlı حیوان‌لارین موسمی کوچو، چای/ساحیل سۇ سطح‌لرینین دَییشمه‌سی، karst سuları dolması، şorlaşma و صحرالاشمانی شامل ائدیر. Aýratyn goralýan tebigy ýerler، OOPT یا مخصوص قورونان طبیعی ساحهلر آدی‌له ده tanınır؛ اونلار دولتی طبیعی qoruqlar، biosfer qoruqları و وحشیحیات پناهگاه‌لرینی شامل ائدیر. ۹ دولتی قoruq: Köpetdag، Bereketli Garagum، Bathyz، Amyderya، Köýtendag، Repetek، Gaplangyr، Hazar و Sünt-Hasardag. باغلی پناهگاه‌لار Meana-Chaacha، Guryhowdan، Ogurjaly، Sarykamysh، Shasenem، Kelif، Garlyk، Hojapil، Hojagarawul، Hojaburjabelent، Kyzyljar، Pulhatyn و Chemenabitدیر. یونسکو جهانی میراث مِلکی «Cold Winter Deserts of Turan»ین ترکمنستان اجزاسی Bereketli Garagum، Gaplangyr، Repetek و Yeradzhiنی شامل ائدیر. Repetek یونسکو İnsan و Biosfer شبکه‌سینین ده پارچاسی‌دیر. Hazar قoruğu ائچری‌سینده Turkmenbashy Bay ۲۶۷٬۱۲۴ هکتار ساحه‌لی بینالمللی اؤنملی Ramsar سۇلی‌یردیر. قورونان گونه‌لر ۲۰۲۴ده نشر اولونان Gyzyl kitap، یعنی قیزیل کتابین دؤردونجو نسخه‌سینده لیست‌لنیب. نمونه‌لر kulan، goitered gazelle، ترکمن وحشی keçisi، urial، آسیا پلنگی، snow leopard، striped hyena، saiga، خزر فک‌سی، روس sturgeon، houbara، great bustard، saker falcon، مصری کرکس، white-headed duck و çöl tısbağasıدیر. قورونان بیتکی‌لره پسته، آرچا، آق و قارا ساکسول و بومی یا باقیمیش گونه‌لر daxilدیر. مهاجرت vaxtı Hazar ۵–۸ میلیون سۇ قوشونو، قیشلایان vaxtı isə تقریباً ۰٫۸ میلیون قوشا دَک حمایـت ائده biler؛ rəqəmler فصل و سورغو‌یه گؤره فرق ائدیر. محیط‌قورونما نازارتی، اونون فلورا و فونا قورونما شعبه‌سی، محیط‌قورونما آژانسی، هیدرومتئورولوژی خیدمتی، صحراء، فلورا و فونا ملی انستیتوتو و علوم آکادمی‌سی فرقلی قورونما، نظارت و تحقیق وظیفه‌لری یئرینه یئتیرر. منطقه و ناحیه اداری‌لری، یئرلی شورا‌لار، بالیقچیلıq مرجع‌سی و سۇ منابعی نظارت‌چی‌لری erişim و استفاده‌یه təsir ائدیر. تحقیق آلتینعصیر بیولوژیک تنوع‌لویو، شورالی ساحه‌لرین fitoremediasiyası، خزر صحرالاری و مرکزی قاراقوم آراشدیرماسی، کؤپتداغ و زراعت منظره‌لرینی اؤرتور. طبیعت قانونـو توپراغ، سۇ، هوا، جنگل، فلورا، فونا و اکوسیستم‌لری قورویور. قoruq قواعدی hidrologiya müdaxiləsi، تزه بنا و ترافیک، جمعلاما، کیمیاوی ماده، مال‌لارین گذیشی و yolسیز sürüşü ممنوع ائده biler. Müfəttişلر ziyaretçinin qalma iznini yoxlaya biler. وحشی بیتکی‌لر خصوصی توپراغdan باشقا دولتی ملک‌دور؛ قیزیل کتاب بیتکی‌لرینی جمع‌لاماق عموماً ممنوعدور؛ علمی، yetişdirmə و çoxaltma استثنالاری اجازه tələb ائدیر. وحشی حیواناتین استفاده‌سی مربوط لایسنس یا اجازه لازیمدیر. بالیق منابعی دولتی ملک‌دور؛ بالیقچیلıq icazə، kvota، qadağan فصل، ساحه، وسیله و صید حدلریله محدود اولا biler. قیزیل کتاب سۇ گونه‌لرینی tutulmaq olmaz؛ تأییدلی تحقیق یا نظارت استثنا‌دیر. بالیق سularına təsir ائدن پروژه‌لر بالیقچیلıq ekspertizası و دولتی محیط ارزشیابی‌سی tələb ائدیر. قورونان ساحه، بیتکی و سۇ منابعینین استفاده‌سی قانونی ödənişله باغلی‌دیر؛ اما تحقیق فعلی عمومی تعرفه‌لری، standart müraciət müddəti یا آنلاین müraciət یوللاری‌نی təsdiqləmir. بالیقچیلıq توافق‌نامه‌سی ساحه، müddət، اجازه‌لی فعالیت، قورونما شرایطی، ödəniş məbləği و تاریخ‌لرینی تعیین ائدیر. طبیعت توریزمی کؤیتنداغ، قارلیوق mağaraları، باتحیز، رِپِتِک و خزر ساحیلی کیمی یئرلرده پیا‌ده، داğ، velosiped، at، dəvə، سۇ و trekking fəaliyyətلری اؤزونه آلیر. گِزمه مربوط قورونما رژیمی‌نه tabedir؛ اجازه لازیم اولا biler. توریزم یئره زیان وئرمه‌م‌لی و اونون تحمل ظرفیتینی aşmamalıdır. ملی پارک قانونی دسته کیمی nəzərdə tutulsa دا، ایشلین milli park سیستمینی təsdiqləyən سند تاپیلما‌ییب. اساس فشارلار quraqlıq، شدید ایستی، سۇ قıtlığı، artıq otlaq، بیتکی ایتگی‌سی، قۇم طوفانی، erozyon و şorlaşmadır. نفت آلودگی‌سی خزر ساحیلینه təsir ائدیر. یول، ریل، kanal، سرحد دیواری و صنعتی پروژه‌لر زیستگاه‌لاری پارچالاییر و کوچو قطع ائده bilir. قورونما تدبیرلری patrol، نظارت، قورونان ساحه zonası، bufer منطقه‌لری، ساکسول اَکمک، توپراغ تخریبی‌نین اؤنلَمه‌سی و یئرلی مرجع/اجتماعلا همکاری‌دیر. طبیعت تعلیمـی قoruq تحقیقی، Naturchronik، اکولوژیک ایش، بالیقچیلıq تعلیمـی و ranger تعلیم‌نده اولور؛ اما عمومی درس و راهنما تور calendarı təsdiqlənməyib.
ترکمنستاندا طبیعت
ترکمنستان طبیعتی قاراقوم صحراسی، داğ زنجیره‌لری، چای اووا‌لاری، خزر ساحیلی، آرال و آلتینعصیر ساحهلرینی اؤزونه آلیر. دوغما اکوسیستم و گونه‌لری ۹ دولتی قoruğu، وحشیحیات پناهگاهلری، قیزیل کتاب و نظارت پروگرام‌لاری قورویور. سۇ قıtlığı، صحرالاشما، شوری‌لاشما، زیستگاه پارچالانماسی، آلودگی و شکار طبیعت‌ه جدی təsir ائدیر. زراعت، otlaq، بالیقچیلıq، تحقیق و طبیعت توریزمی مشخص یئر قواعدی‌له و چوخ حالدا اجازه‌له انجام ائدیلیر.
Tip
ترکمنستاندا طبیعت‌ه دسترسی‌نی آچق‌دور فرض ائتمه‌دن اؤنجه اجازه و təsir مسئله‌سی کیمی ele al. گِزمه، تحقیق، بالیقچیلıq، بیتکی جمع‌لاماق یا توسعه پروژه‌سی اوچون vaxt یا پول ayırmazdan اؤنجه یئرین قورونما رژیمی، مسئول مرجع، لازیم اجازه، حد‌لر و ödənişلری təsdiqlə. سۇ قورونماسی، زیستگاه باغلی‌لیغی و قیزیل کتاب گونه‌لرینه اولویت وئر؛ خطا حقوقی، اکولوژیک و عملی مشکل یارادا biler.