سیستەمی سیاسیی تورکمنستان دوو بوارى پەیوەست بە یەکەوە دەگرێتەوە. دامەزراوەکانی دەوڵەت دەسەڵاتی جێبەجێکاری، نوێنەرایەتی، یاسادانان، بەڕێوەبردنی گشتی، دارایی گشتی، چاودێری، بوارى زانیاریی گشتی و ئەرکەکانی ئاسایشی سەروەری ڕێکدەخەن. هەڵبژاردنەکان بەشداری لە پۆستەکانی سەرۆکایەتی، Mejlis و ئاستی ناوخۆیی دیاری دەکەن و ماندات و ڕێکاری جیاوازیان هەیە. کۆمارییەکی سەرۆکایەتی سەرۆک لە ناوەندی دەسەڵاتی جێبەجێکاریدا دادەنێت، لە هەمان کاتدا ئەرکە جیاوازەکانی نوێنەرایەتی و یاسادانانیش دەناسێنێت. لە تورکمنستاندا سەرۆک هەم سەرۆکی دەوڵەتە و هەم سەرکردەی دەسەڵاتی جێبەجێکارییە. Halk Maslakhaty و Mejlis لە سیستەمی دەوڵەتدا ئەرکی نوێنەرایەتی و یاسادانانیان هەیە. چوارچێوەی فەرمیی هەڵبژاردن دەنگدانی ڕاستەوخۆ، گشتی، یەکسان و نهێنی دابین دەکات. هاووڵاتیان لە تەمەنی 18 ساڵییەوە دەتوانن دەنگ بدەن و بەشدارییان بە ئارەزووی خۆیانە. ئەم یاسا فەرمییانە بە تەنها بارودۆخی تەواوی سیاسی ناوەڕۆک ناکەن. OSCE ڕاپۆرتی داوە کە ڕکابەریی سیاسی، دەستگەیشتن بە میدیا و بەڕێوەبردنی هەڵبژاردن بە توندی سنووردارن؛ بۆیە پێویستە چوارچێوەی یاساییی دەنگدان و مەرجە کردارییەکانی هەڵبژاردن و هەڵبژاردنی سیاسی بە جیا هەڵبسەنگێندرێن. جیاوازیی سەرەکی لە نێوان ئەوەدایە کە دامەزراوە و هەڵبژاردنەکان لە یاسادا چۆن پێناسە کراون و بەشداریی سیاسی لە کردەوەدا چۆن ڕوودەدات. بۆ تێگەیشتن لە سیاسەت لە تورکمنستاندە هەردوو ڕوانگەکە پێویستن: ڕێکخستنی دەستووریی دەسەڵاتی دەوڵەت و مەرجەکانی بەڕێوەچوونی هەڵبژاردن و نوێنەرایەتیی گشتی.
سیاسەت لە تورکمنستاندە
سیاسەت لە تورکمنستاندە ڕێکخستنی دەسەڵاتی دەوڵەت و هەڵبژاردنی نوێنەرانی خەڵک دەگرێتەوە. بە پێی دەستوور، ئەم وڵاتە کۆمارییەکی سەروەربەخۆ، دیموکراتیک و سێکولارە، سیستەمی سەرۆکایەتی و خاکێکی یەکپارچەی هەیە و بێلایەنیی هەمیشەییی ڕاگەیاندووە. سەرۆک سەرکردایەتیی دەسەڵاتی جێبەجێکاری دەکات و سەرۆکی دەوڵەتە؛ Halk Maslakhaty و Mejlis ئەرکی نوێنەرایەتی و یاسادانانیان هەیە. دەنگدان بە فەرمی ڕاستەوخۆ، گشتی، یەکسان و نهێنییە، هەرچەندە ڕکابەریی سیاسی، دەستگەیشتن بە میدیا و بەڕێوەبردنی هەڵبژاردن بە توندی سنووردارن.
Tip
سیاسەت لە تورکمنستاندە بە دوو هەنگاو هەڵبسەنگێنە: سەرەتا پێکهاتەی فەرمیی دەوڵەت دیاری بکە، پاشان مەرجە کردارییەکانی بەشداریی سیاسی هەڵبسەنگێنە. تەنها یاساکانی دەنگدانی دەستووری بە بەڵگەی ڕکابەریی کراوە یان دەستگەیشتنی فراوان بە میدیا مەزانە.