Darayî li Tirkmenîstanê

Darayî li Tirkmenîstanê banking, veberhênan, lêçûnên malbatê, deyn, bac û sîgorteyê dihewîne. Manata Tirkmenîstanê (TMT) ji bo plansaziya malbatê tê bikaranîn, lê erkên bacê û karûbarên darayî li gorî niştecihbûn, awayê qanûnî, çalakî, peyman û pêşkêşvanê karûbarê diguherin. Gihîştin, bihayên, rêjeyên faîzê, karûbarên pereyan û vebijarkên dravdanê dikarin di navbera saziyan û cihan de pir cuda bin.

Şîret

Darayiya xwe li Tirkmenîstanê wekî komedana biryarên têkildarî gihîştin, lêçûn, erk û parastinê bibîne. Pêşî gihîştina dravdanê û lêçûnên dubare çareser bike, dûv re deyn, bac, sîgorte û veberhênanan bi şertên rast ên peyman, pere û pêşkêşvan binirxîne. Dema xerc, vebijarkên veguhastinê, erkên vegerandina deyn an vegirtinê nezelal bin pere vebernehêne.

Bank

Bankên li Tirkmenîstanê di pergala du-qatî de hesab, spartin, dayîn, kart, guhertina pereyê biyanî û xizmetên karsaziyê peyda dikin. Banka Navendî ya Tirkmenîstanê saziyên krediyê lîsans dike û çavdêrî dike; bankên lîsansdar xizmetê ji kes, şirket û karsazan re didin. Xizmet, xerc, rêjeyên faîzê, fonksiyonên dîjîtal û gihîştina dayînên navneteweyî li gorî bank û hilberê diguherin.

Veberhênan

Veberhênan li Tirkmenîstanê bi qanûnî di projeyên karsaziyê, milk û ewraqên bihadar de gengaz e, lê bazar perçekirî ye û bi pêşîniyên dewletê ve girêdayî ye. Formên fermî yên hevpar pêk tê ji karsaziya hevpar, pargîdaniya ku tevahiya wê ya biyanî ye, şax an nivîsgeha nûneriyê, kirîna pargîdaniyeke heyî û veberhênanên bijarte yên milk an ewraqên bihadar. Rêya giştî ya firotgeha ji bo brokerên serhêl an fonên ku li borseyê tên bazar kirin bi pêbawerî nehatî piştrastkirin; ji ber vê yekê gihîştin, şiyana firotinê, xerç û veguhestina fonan rasterast divê bên piştrastkirin.

Lêçûn

Lêçûnên jiyanê li Tirkmenistanê li gorî mezinahiya malbatê, cih, gihîştin û ka xizmet ji aliyê dewletê ve tê dayîn, rêkxistî ye an bi taybetî tê kirîn diguherin. Manata Tirkmenistanê (TMT) ji bo plansaziya malê tê bikaranîn. Xwarin mezintirîn lêçûna tomarkirî ya malê ye; xanî, karûbar, lênihêrîna tenduristiyê, veguhestin, tiştên perwerdehiyê û ragihandin lêçûnên sabît an guherbar zêde dikin. Bihayî û peydabûn dikarin di navbera Aşgabat, herêmên din ên welayat û gundiyan de bi awayekî girîng cuda bin.

قەرز

قەرز لە تورکمنستان قەرزی بانکی، پابەندیی نەدراو، قەرزی پشتگیریکراو بە گرو، قەرزی گشتی و پابەندیی بازرگانی دەگرێتەوە. ڕێسای فەرمی بۆ قەرز، جێبەجێکردن و ناتواناییی دارایی هەن، بەڵام خزمەتگوزاریی گشتیی ڕاوێژکاریی قەرز یان بەخشینی گشتیی قەرزی کڕیار بەڵگەدار نەکراون. ئەنجامی کرداری بە گرێبەست، گرو، دۆخی قەرزدار و ئەوەوە پەیوەستە کە قەرزەکە کەسییە، بازرگانییە یان گشتییە.

Bac

Pergala bacê ya Türkmenistanê dahata kesane û karsaziyê, baca nirxa zêdekirî, baca tiştên taybet, milk, çavkaniyên xwezayî û bacên herêmî digire. Sala bacê ji 1 Çile heta 31 Berfanbar e; bac bi giştî bi manatê tirkmenî tê dayîn û dema mîqdarên pereyê biyanî divê werin veguhastin rêjeya fermî tê bikaranîn. Niştecihbûna bacê, forma hiqûqî, çalakî, çavkaniya dahatê û peymanên navneteweyî erk, rêje û awayê raporkirinê destnîşan dikin.

Sîgorta

Sîgorta li Turkmenîstanê xetereyên diyarkirî yên kesane, milkî, berpirsiyariyê û dahatê bi peymanên qanûnî û bazirganî ve girêdide. Bazirganî di bin serweriya dewletê de ye, lê sîgortakerên taybet ên lîsanskirî jî hene; sîgorta mecbûrî bi taybetî wesayît, berpirsiyariyê, agir, jîngeh, veguhastin û karên xeternak digire. Berhemên dilxwaz sîgorta qezayê, jiyanê, tenduristiyê, rêwîtiyê, milkê, çandiniyê, avahîsaziyê, deryayê, hewayê, kredî û berpirsiyariya karsaziyê digirin.