Түрікменстанда шығындардың ресми жүйесі бар, бірақ қазіргі бағалар туралы ашық мәлімет толық емес. Министрлер кабинеті мемлекеттік тұрғын үй жалдау ақысын белгілейді; жеке сектор жалдауына сенімді ұлттық бағдар жоқ, ақы мүлікке, орналасқан жерге және қолжетімділікке тәуелді. 2022 жылы елде 1 344 268 тұрғын үй тіркелген: 143 212-і мемлекеттік, 1 201 056-сы жеке меншікте; оның 732 326-сы қалада, 611 942-сі ауылда болған. Тұрғын үй бөлу мен қолжетімділік жергілікті немесе мекемелік тәртіпке де байланысты болуы мүмкін. Тегін электр қуаты, газ, ауызсу және тұз 2019 жылғы 1 қаңтарда тоқтатылды. Ауызсу тарифі 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап текше метріне 0.5-тен 1.0 TMT-ге көтерілді, ал халыққа санитария қызметі ақысыз көрсетіледі. 2017 жылы жарияланған ескі бағдарлы тарифтерде электр қуаты 100 kWh үшін 2.5 TMT, тегін нормадан асқан газ 1 000 текше метр үшін 20 TMT, тұрғын үй алаңы айына шаршы метріне 0.5 TMT, жылу айына шаршы метріне 0.1 TMT, телефон қызметі айына 1 TMT деп көрсетілген. Бұл мәндерді ұлттық қазіргі тариф деп қарастыруға болмайды. 2024 жылғы Энергия үнемдеу туралы заң тұтынушы міндеттері мен энергия тиімділігі, аудит және тариф құралдарын енгізді; бұлар болашақ үй шығындарына әсер етуі мүмкін. Қолжитэй албан мэдээллээр хүнсний бүтээгдэхүүн өрхийн нийт зардлын дунджаар 59.2%, хамгийн бага орлоготой квинтилийнх 67%-ийг эзэлсэн. Мемлекеттік баға ережелері мен субсидиялар негізгі тауар бағасының тұрақтылығын қолдайды, бірақ нақты қолжетімділік, кезек және бағаны тұрақты өлшеу қиын. 2024 жылғы желтоқсанда жылдық ресми инфляция 3.8% болған. Сондықтан үй бюджетінде азық-түлікке бөлек қаражат және жеткізу не баға өзгерісіне резерв болуы керек. Көлік шығыны жол мен қызметке байланысты. «Автомобиль улаг хызматлары» қалааралық автобус жүргізеді. 2024/2025 жылдары бір бағытқа Ашхабад–Түрікменбашы билеті 65 TMT, 13 жасқа толмаған балаға 32.5 TMT болған. 2024 жылғы маусымнан бастап Ашхабад–Аваза бір бағытқа 75 TMT тұрған. Билетті e.gov.tm, Şäherara bilet немесе кассадан брондауға болады. 2017 жылғы хот доторх автобусны 0.5 TMT үнэ болон тэтгэвэр авагч, оюутны сарын картын үнэ одоогийнх гэж батлагдаагүй. Жанармай мөлшеріне әкімшілік мақұлдау қойылуы да мүмкін; бұл жеткізу мен баға тәуекелін тудырады. Денсаулық сақтау мемлекеттік жүйе мен Денсаулық сақтау және медициналық өнеркәсіп министрлігі арқылы ұйымдастырылған. Дегенмен үй шаруашылықтары дәрі-дәрмек, диагностика және қосымша не жеке қызмет үшін тікелей төлеуі мүмкін. 2022 жылы қалтадан төлемдер денсаулық сақтау шығындарының 30.87%-ын құраған. Нақты шығын мен қолжетімділік қызметке, орналасқан жерге және қордың болуына тәуелді; қазіргі ұлттық ақы немесе өтемақының жинақталған кестесі анықталмады. Мемлекеттік мекемелердегі жалпы орта білім тегін әрі міндетті. Басқа оқу орындары ақы алуы немесе ақысыз орын ұсынуы мүмкін. Жоғары және орта арнаулы білімге қабылдауды Мемлекеттік комиссия жыл сайын өткізеді; 2024 жылғы өтініш қабылдау 15 July-өөс 26 August хүртэл үргэлжилсэн. Оқу ақысы мекеме мен хөтөлбөрөөс хамаарна. Хичээлийн материал, тээвэр, байр, шалгалт, өргөдлийн зардал өрхийн зардлыг нэмэгдүүлж болно. Тэтгэлэг 2024 оны 1-р сарын 1-нээс 10%-иар нэмэгдсэн. Әлеуметтік қорғау Әлеуметтік қорғау кодексімен реттеледі. Жергілікті зейнетақы қоры бөлімдері зейнетақы мен мемлекеттік жәрдемақыны басқарады. Шарт өзгеше көздемесе, тұрақты тұратын шетел азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдардың Кодекс бойынша құқықтары әдетте тең. Мемлекеттік жәрдемақылар 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап 10%-ға өсті; мемлекеттік жәрдемақылардың көрсетілген базалық шамасы 470 TMT, ең төменгі зейнетақының базалық шамасы 500 TMT болған. Отбасылық және бала төлемі өтініш пен мәртебеге байланысты, сондықтан бұл көрсеткіштер әр үй шаруашылығына ортақ төлем барын білдірмейді. Байланыс шығындары қалалық және мобильді қызметтерді қамтиды. «Түрікментелеком» қала тарифтерінде шексіз қызмет айына 1 Mbit/s үшін 150 TMT, 2 Mbit/s үшін 180 TMT, 4 Mbit/s үшін 230 TMT және 6 Mbit/s үшін 280 TMT болған. TM CELL пен «Алтын Асыр» 30 күндік топтамалар ретінде 250 MB үшін 10 TMT, 1.5 GB үшін 60 TMT және 20 GB үшін 200 TMT жариялаған. Мобильді ұсыныстар өзгеруі мүмкін. 2025 жылы мобильді кең жолақты интернет қолжетімділігі салыстырмалы түрде төмен болып, көп пайдаланылатын себет жан басына шаққандағы жалпы ұлттық табыстың 7.27%-ын құрады; әлемдік көрсеткіш — 1.54%. Елде 2024 жылы 4.08 миллион мобильді кең жолақты интернет жазылымы болған. Бос уақыт, мәдениет, спорт, мейрамхана және туризм шығындары нақты жағдайға байланысты, себебі қазіргі ұлттық толық тариф тізімі табылған жоқ. Мемлекеттік не муниципалдық нысандар субсидиялануы мүмкін; Ашхабад–Аваза тарифі бөлек құжатталған сапар шығыны болып табылады. Ең төменгі айлық жалақы 2024 жылғы 1 қаңтардан бастап 1 280 TMT болған. Үй бюджетін реттелетін тұрақты төлемдер мен өзгермелі нарықтық және жеткізілім шығындарына бөліп, медициналық қажеттіліктерге, жеткізілім үзілісі мен баға өзгерісіне резерв жасаңыз. Өңірлік жеткізілім, тариф пен қолжетімділік өзгеруі мүмкін болғандықтан, бюджетті ай сайын қарап шығыңыз. Банк, қарыз және салық бөлек тақырыптар; оларды күнделікті өмір сүру шығынына қоспаңыз.
Түрікменстандағы шығындар
Түрікменстандағы өмір сүру құны үй шаруашылығының мөлшеріне, орналасқан жеріне, қолжетімділікке және қызметтің мемлекеттік, реттелетін не жеке нарықтан алынатынына байланысты. Үй бюджетін жоспарлауда түрікмен манаты (TMT) қолданылады. Құжатталған үй шығындарының ең үлкені — азық-түлік; тұрғын үй, коммуналдық қызмет, денсаулық сақтау, көлік, білімге қатысты заттар мен байланыс қосымша тұрақты не өзгермелі шығын тудырады. Ашхабадта, өзге велаяаттарда және ауылдық жерлерде баға мен қолжетімділік едәуір өзгеше болуы мүмкін.
Tip
Түрікменстандағы өмір сүру шығынын бір ұлттық бағамен емес, ай сайын өзгеруі мүмкін жоспар ретінде қарастырыңыз. Азық-түлік, тұрғын үй, коммуналдық қызмет, денсаулық сақтау, көлік, білімге қатысты заттар мен байланысқа басымдық беріп, медициналық қажеттілік пен жеткізілім немесе баға өзгерісіне бөлек резерв жасаңыз. Міндеттеме алмас бұрын қазіргі жергілікті баға мен жеткізуші мәліметін пайдаланыңыз, өйткені жеке жалдау ақысы мен бірнеше тариф бойынша сенімді ұлттық көрсеткіш жоқ.