Komara Tirkiyeyê di navbera Ewropa û Asyayê de ye û gelek herêmên avhewayê yên cuda hene. Di xwezaya wê de çiyayên bilind, deştên fireh, deştên hişk, deştên fêkhdar, herêmên daristanî, peravên dirêj, girav, çem, gol û herêmên şil hene. Sîstemên girîng ên xwezayî daristan, çayîr, deşt, cihên avên şîrîn, cihên deryayî û dîmenên çandiniyê dihewînin. Her sîstem ax, av, nebat, heywan û rêwîtiya demsalî ya xwe heye. Welat bi cihêrengiya zengîn a jîndar tê naskirin, ji ber ku axa wê herêm û avhewayên cuda bi hev ve girêdide. Lale, darên meşe, çam û sedrê kovî û gelek nebatiyên din li cihên guncaw mezin dibin; teyr, memikdar, kêzî, masî û kêzikan jî ji cihên jiyanê yên cuda sûd digirin. Peyvên tirkî yên hevpar ji bo ravekirina xwezaya parastî alîkar in. Milli parkı parka neteweyî ye; tabiat parkı parka xwezayî ye; sulak alan herêmeke şil e; doğal sit alanı jî herêmeke xwezayî ya di bin sîstemeke parastinê de ye. Xweza ji bo çandinî, şivaniyê, daristanparêziyê, masîgirtinê, geştiyariyê, dabînkirina avê û rehetbûnê tê bikaranîn. Ev karanîn dikarin piştgirî bidin jiyana herêmî; lê dema ax, av, agir, çop an zexta serdanvanan bi baldarî neyê birêvebirin, dikarin cihên jiyanê zirarê bikin. Demsal li Komara Tirkiyeyê gelek girîng e. Bihar li gelek cihan kulîlk û çalakiya heywanan tîne; havîn dikare germî û xetereya şewata daristanê bîne; payîz daristan û şêwazên koçê diguherîne; zivistan jî li herêmên bilind an hundirîn berf û gihîştina dijwar çêdike. Parastina xwezayê bi gelemperî girêdayî herêmên parastî, lênêrîna cihên jiyanê, bikaranîna berpirsiyar a erdê, nûvekirin, çavdêriya zanistî û hevkariya bi civakên herêmî re ye. Parastin dikare hin çalakiyan li cihên hestiyar sînordar bike, lê di heman demê de ava paqij, ax, jîndar, bedewiya dîmenê û derfetên paşerojê diparêze. Têgihiştineke pratîkî bi çavdêriya cihê bixwe dest pê dike. Fêr bibe kîjan cihên jiyanê li nêzîkê ne, nîşan û rêzikên herêmî bişopîne, ji heywanan dûr bimîne, nebat an kevir berhev neke, çopa xwe bi xwe re bibe, agir tenê li cihê destûrdayî bikar bîne û qirêjiya xuya an heywanê birîndar ji xizmeta herêmî ya guncaw re ragihîne.
Xwezayê li Komara Tirkiyeyê
Xwezaya Komara Tirkiyeyê çiya, daristan, deşt, herêmên şil, çem, perav, behr û gelek cureyên jîndar dihewîne. Dîmenên wê ji herêmekê bo ya din gelek diguherin; ji ber vê yekê nebat, heywan, çandinî û jiyana rojane jî cuda ne. Naskirina xwezaya herêmî alîkariya kêfxweşbûn, parastin û hilbijartinên ewletir dike.
Şîret
Dema di xwezaya Komara Tirkiyeyê de digerî, rêgezeke guncaw hilbijêre, demsalê kontrol bike û xwe ji bo germî, sarî, erda neasayî an xizmetên kêm amade bike. Alîkariya herî bikêr ew e ku cihê xwezayî wekî ku te dîtiye bihêle û pirsgirêkan bêyî acizkirina jîndaran bibînî.