د کار، کډوالۍ او وګړو د استخدام وزارت د عامه استخدام سیستم څاري. د کار او وګړو د استخدام اداره په ولایتونو، ښارونو او ولسوالیو کې د دفترونو له لارې خدمتونه ورکوي. یو کس عموماً د خپل دایمي استوګنځي مسئول دفتر ته په خپله ورځي. د KOR.TJ ملي تشو دندو ډیټابېس، د دندو نندارتونونه، له کارورکوونکو سره مستقیمه اړیکه او خپاره شوي اعلانونه د کار ته د ستنېدو نورې لارې دي. ثبت عموماً غواړي چې غوښتونکی دنده، عاید او د عاید بله فعالیت ونه لري، د کار وړ او لېوال وي، لږ تر لږه 15 کلن وي او د قانوني تقاعد عمر ته نه وي رسېدلی. د معلولیت تقاعد د تقاعد د عمر له شرطه استثنا ده. د نورو دلیلونو ترڅنګ، هغه مهال د لاسرسي مخنیوی کېدای شي چې له کرایې، ځمکې، ترانسپورټ یا غیرمنقولو شتمنیو کلنی عاید لږ تر لږه د 12 لږترلږه مزدونو ته رسېږي، غوښتونکی ناسم معلومات ورکړي یا د 10 ورځو دننه حاضر نه شي. د مناسب کار دوه ردونه هم د وړتیا پای ته رسولای شي؛ د لومړي ځل کار غوښتونکی یا بېمسلکه کس ته د روزنې یا معاش لرونکي کار دوه ردونه هم ورته پایله لرلای شي. د کار تر پای مخکې پاسپورټ، د کار کتاب یا ورته سابقه، د وړتیا اسناد او د تېرو دوو میاشتو د منځني مزد تصدیق راټولول ګټور دي. څوک چې د ګوښه کېدو، د کارکوونکو د کمولو، بیا تنظیم یا تصفیې له امله دنده له لاسه ورکوي، لومړی ښايي د کار قانون له مخې د جلا کېدو جبران یا خوندي منځنی مزد واخلي. د بېکارۍ مرسته یوازې د دغې خوندي مزدورۍ مودې له پای وروسته پیلېږي. اداره د بېکار کس په توګه د پېژندلو تر ټولو ناوخته 11 ورځو کې د مرستې وړتیا ټاکي. پیسې د اړین بیا ثبت وروسته میاشت کې یو ځل ورکول کېږي. که په تېرو درېیو کلونو کې لږ تر لږه 18 میاشتې بیمهلرونکې دنده او اجباري ونډې وي، مرسته د تېرو شپږو میاشتو له منځني مزد محاسبه کېږي: په لومړۍ میاشت کې 50%، دویمه کې 40% او درېیمه کې 30%. پیسې له لږترلږه مزده کمېدای نه شي. د 18 میاشتو څخه کم د وړ دندې لپاره د لږترلږه مزد په کچه پیسې ورکول کېږي. عادي اعظمي موده په یوه کال کې درې کلیزې میاشتې ده. تر 12 میاشتو ځانګړې موده د هغه چا لپاره ممکنه ده چې د تقاعد د وړتیا شرطونه پوره کوي او تقاعد ته تر رسېدو یې یو کال یا لږ پاتې وي. د لومړي ځل کار غوښتونکي، له یوه کال زیات بېکاره کسان، د دولتي روزنې یا بیا روزنې بشپړوونکي او د عامه کارونو ګډونوال عموماً د دې مرستې وړ نه دي. د ځايي مجلس (Majlis) بودجه زیاته وي، ښايي 10% ورزیات کړي یا تر 15 کلونو нас хариуцлагатай хүнд нэмэгдэл өгч болох юм?
بېکاري په تاجکستان کې
په تاجکستان کې بېکاري د کار او وګړو د استخدام ادارې او سیمهییزو دفترونو کې د ثبت له لارې اداره کېږي. ثبت شوي کار غوښتونکي د تشو دندو برابرول، مسلکي مشوره، روزنه، عامه کارونه او د شرایطو پوره کولو پر مهال د بېکارۍ مرسته ترلاسه کولای شي. رسمي ثبت شوې شمېرې د ټولې بېکارۍ یوازې یوه برخه ښيي، ځکه ډېر کار غوښتونکي په دولتي اداره کې نوم نه لیکي.
Tip
ثبت د عاید او کار په اړه سمدستي پرېکړه وګڼئ، نه د فعال کار لټون بدیل. معلومه کړئ چې خوندي مزد مو کله پای ته رسېږي، د بیمې سابقه مو د بېکارۍ مرستې لپاره وړ کوي که نه، او ځايي دفتر کوم اسناد مني. هرې ناستې ته حاضر شئ او لنډمهاله کار راپور کړئ؛ د دندې نه ترسره کول، ناسم معلومات یا د مناسب کار بېدلیله ردول مرسته کمولای یا بندولای شي.