د کار بازار په تاجکستان کې

د تاجکستان د کار بازار عموماً په ځايي اصطلاحاتو рынок труда، занятость населения او трудовые ресурсы بیانېږي. د 2025 د کار ځواک سروې Тадқиқоти қувваи корӣ / Обследование рабочей силы (ОРС)، یعنې د کار ځواک سروې، د 15 تر 75 کلونو 3,018,773 کسان په کاري ځواک کې وشمېرل. نارینه 64.6% او ښځې 35.4% وې. کلیوالي سیمو کې 2,152,231 کسان یا ټولټال 71.3% اوسېدل. په سغد کې 1,077,647 او ختلان کې له 1,000,000 ډېر کسان وو؛ د جمهوري تابع ولسوالیو شمېر 528,489، دوشنبه 320,835 او GBAO 90,724 و. سروې 1,604,641 د عمومي منځنیو زده‌کړو، 576,485 لوړو مسلکي زده‌کړو، 479,886 بنسټیزو عمومي زده‌کړو او 195,094 منځنیو مسلکي زده‌کړو لرونکي ثبت کړل. په 2024 کې 2,747,800 کسان په اقتصاد کې په کار بوخت وو. غیردولتي سکتور 2,234,200 او دولتي سکتور 513,600 کسان لرل. کرنې، ښکار او ځنګلدارۍ 1,629,400 کسان یا ټولټال 59.5% ګومارلي وو. خدمتونو 851,800 یا 31.0% کسان لرل. ساختماني کار 117,200، تولید 103,400 او کان‌کېندنې 17,100 کسان لرل. عمده او پرچون پلور او د موټرو ترمیم 173,300، ښوونې 270,100، روغتیا او ټولنیزو خدمتونو 127,000، ترانسپورټ او زېرمه 68,700، او عامه اداره، دفاع او ټولنیز امنیت 61,300 کسان ګومارلي وو. کرنه د کار تر ټولو لویه سرچینه پاتې ده؛ د خدمتونو ونډه په 2023 کې 29.4% وه او په 2024 کې 31.0% ته لوړه شوه. نومي منځني مزدونه، یعنې د بیو د بدلون له سمون مخکې مزدونه، د فعالیت له مخې ډېر توپیر لري. د 2024 منځنی مزد میاشت کې 2,310.21 TJS و. مالیه او بیمې 6,199.30 TJS، معلوماتو او اړیکو 4,609.84 TJS او کان‌کېندنې 4,139.03 TJS منځنی مزد درلود. د کرنې منځنی مزد 857.43 TJS او د هوټلونو او رسټورانټونو 1,342.05 TJS و. د 2025 په جون کې ملي منځنی مزد 2,665.9 TJS ته ورسېد، د تېر کال په پرتله 24.2% لوړ. په هماغه میاشت کې سیمه‌ییز منځني مزدونه: دوشنبه 3,510.8 TJS، سغد 2,529.4 TJS، GBAO 2,333.7 TJS، د جمهوري تابع ولسوالۍ 2,282.8 TJS او ختلان 2,191.9 TJS. د 2024 په دسمبر کې د نارینه وو میاشتنی منځنی مزد 3,230.57 TJS او د ښځو 2,184.63 TJS و. له September 1, 2026 څخه دولتي لږترلږه مزد میاشت کې 1,300 TJS دی. رسمي وړتیايي لارې لوړې، منځنۍ او لومړنۍ مسلکي زده‌کړې، لنډ کورسونه او د لویانو د مهارتونو پېژندنه او تایید رانغاړي. په 2024–25 کې د لوړو مسلکي موسسو 45,729، منځنیو مسلکي موسسو 22,985 او لومړنیو مسلکي موسسو 8,400 فارغان ثبت شول. کارورکوونکو د مهارتونو تشې داسې راپور کړې: تخنیکي 45%، ډیجیټلي 20%، نرم مهارتونه 15%، ژبني 10% او اداري 10%. ساختماني کار، کرنه، معلوماتي او اړیکنیز ټکنالوژي، او تولید د غوښتنې لومړیتوب لرونکي برخې دي. د 2025 په لومړۍ نیمایي کې د MLMEP روزنه او تایید 36,294 کسانو ته رسېدل؛ 9,179 د بودجې تمویل پروګرامونو، 7,828 خپل تمویل، 7,104 پېژندنې یا تایید او 24,111 د وزارت په مرکزونو کې وو. ځینو بهرنیو مرکزونو کې هم ګډون و؛ هغو 12,183 کسان خدمت کړي وو. د عامه دندو برابرول د کار او استخدام ادارې (ALE) او ځايي کار او استخدام دفترونو له لارې کېږي. ثبت او راجع کول تشو دندو، روزنې، معاش لرونکو عامه کارونو یا د خپل‌کارۍ کوچنیو پورونو ته لاره پرانیستلای شي. د 2023–2027 دولتي استخدام پروګرام د 294,000 تشو دندو او 4,000 دندو نندارتونونو هدف لري؛ د 2025 لپاره 58,800 دندې پلان شوې وې. د 2025 په لومړۍ نیمایي کې ALE 79,870 غوښتونکي، 62,399 ثبت شوي کار غوښتونکي او 33,802 په رسمي توګه پېژندل شوي بې‌کاره کسان ثبت کړل. دولتي اقداماتو 41,205 کسان کار یا فعالیت ته ولېږل. له 509 دندو نندارتونونو څخه 10,771 کسانو فعالیت پیل کړ؛ ونډو 4,640، کوچنیو پورونو یا خپل‌کارۍ اقداماتو 1,199 او معاش لرونکو عامه کارونو 3,478 کسان پوښلي وو. 9,550 کسانو د بې‌کارۍ مرسته اخیستې وه. روزنه د بودجې یا خپل تمویل لرلای شي؛ په هېواد کې د فیسونو باوري سراسري لېست یا یوځای شوی دندو او مهارتونو پورټل نه دی ثابت شوی. یو واحد، په ټول هېواد کې په منظم ډول فعال د کار بازار معلوماتي سیستم (LMIS) لا نشته. د 2016 د کار قانون، د 2024 تعدیلاتو په ګډون، د کار حقونو رسمي چوکاټ جوړوي. مزد له دولتي لږترلږه مزده کمېدای نه شي. ډله‌ییزې معاملې او ټولنیزه همکاري رسمي دي: د 2025 په لومړۍ نیمایي کې 17,137 ډله‌ییزو تړونونو 18,952 وړ ادارې یا 90.4% پوښلې؛ د 2024–2026 لپاره 50 سیمه‌ییز یا سکتوري تړونونه پلي وو. د تطبیق کچه یوشان نه ده. په 998 تفتیشونو کې 5,182 سرغړونې ثبت شوې: 3,853 کاري، 1,056 د حرفوي خوندیتوب یا معیارونو، 243 د استخدام او 30 د کډوالۍ. بهر ته کاري کډوالي د تاجکستان د کار بازار مهمه برخه ده. د کډوالۍ اداره، MoLMEP، جواز لرونکي استخداموونکي او د بهرني استخدام اداره د دوه‌اړخیزو تړونونو له مخې لارې تنظیموي. د 2025 په لومړۍ نیمایي کې 29 جواز لرونکو بنسټونو 8,827 کسان بهر کار ته لېږلي؛ 5,648 د بهرني استخدام ادارې له لارې. تاجکستان له 15 هېوادونو سره د 37 نړیوالو تړونونو په منځ کې 13 د کاري کډوالۍ تړونونه لرل. روسیه اصلي منزل پاتې دی؛ ساختماني، کرنیز او خدماتي کارونه تر ټولو عام وو. کډوالي عموماً دوراني یا لنډمهاله ده. د 2024 څېړنې اټکل کړی چې 10% نفوس د کار لپاره بهر دی، 42% کورنیو کې کډوال غړی شته او په 2024 کې حوالې د GDP 47.2% وې. له 20 تر 39 کلونو بهر مېشتو کارکوونکو کې د نارینه وو ونډه نږدې 17% او د ښځو 2% وه. کډوالي پر کورني بازار فشار کموي، خو کورنۍ د بهرنیو ننوتلو اصولو، مزدونو او پالیسۍ بدلونونو ته حساسوي. د 2025 په لومړۍ نیمایي کې 3,890 کسان روسیې ته د ننوتلو محدودیتونو له امله تر وتلو مخکې ودرول شول، له 23,000 ډېر خپل استوګنه قانوني کړه او 63,685 د څارل شويو کسانو له لېسته وایستل شول. په 2023 کې په روسیه کې میاشتني مزدونه د ساختماني کار لپاره شاوخوا USD 810، پرچون پلور USD 608 او عامه تاسیساتو USD 612 وو؛ په تاجکستان کې ورته نږدې رقمونه USD 277، USD 154 او USD 111 وو. استخدام په 2023 کې له 2,625,300 څخه په 2024 کې 2,747,800 ته لوړ شو؛ خو هر کال شاوخوا 150,000 ځوانان بازار ته ننوځي او یوازې نږدې 30,000 تر 40,000 کار پیدا کوي. په 2023 کې د نه‌پوره کارونې کچه 43.2% وه، که زده‌کوونکي ترې وایستل شي. د کلونو پرتله احتیاط غواړي، ځکه تر 2025 مخکې تاجکستان یوازې درې د کار ځواک سروې لرلې. د نړیوال بانک په ملاتړ د کار بازار معلوماتي سیستم پرمختګ له 2024 راهیسې روان دی.