Rêçeya formal ya dibistanî ya Suriye pêşdibistan, perwerdeya bingehîn u perwerdeya navîn ra pêk yena. Pêşdibistan, bi navê herêmî رياض الأطفال, rêzikdar a la mecbûrî nîyo. Perwerdeya bingehîn polê 1 heta 9 girewêno: الحلقة الأولى polê 1 heta 6, û الحلقة الثانية yan perwerdeya amadeyî polê 7 heta 9. Perwerdeya navîn polê 10 heta 12 girewêno û şaxê giştî yê zanistî u edebî, perwerdeya meslekî, u perwerdeya navîn شرعية esto. Suriye de wekhevê rasterast ê Gymnasium yan Realschule ya Almanya çin o; muqayeseyê têkildar miyanê rêçeyê navîn yê giştî, meslekî u herêmî yê nasnamekirde de yo. Wezaretê Perwerde, وزارة التربية والتعليم, kurrikuluma neteweyî, planê salane yê dersan, pirtûkê dibistanî, tarîxê îmtîhanan u standardê mamostayan diyar keno. Navenda Neteweyî ya Pêşveçûna Kurrikulumê ser kurrikulumî kar keno. Zimanê dersî bi gelemperî erebî yo; îngilizî u fransizî wek ders pêşkêş dibê. Dersê bingehîn erebî, îngilizî, fransizî, matematîk u zanistî girewêno. Kurrikuluma Şamî ya 2025/26 bo bikarardışê neteweyî di 2026/27 de plan bîyo. Kurdî plan bîyo wek dersê vebijarkî, hefteyê du dersan, di dibistanê giştî u taybet de li cihê nifûsa Kurdî ya girîng; notê wê di derbasbûş yan têketışê dersî hesab nêbeno. Dibistanê taybet bi gelemperî kurrikuluma fermî biresnenê, la mesrefê xwendış, veguhestış u peydabûna herêmî ferq keno. Qebul bi gelemperî bi rêya dibistan yan Müdüriyeta Perwerdeya têkildar beno. Belgeyê gelemperî belgeya zayîş yan qeyda medenî, deftera malbatî yan qeyda rewşa kesane, belgeya nasnameyê welî, fotograf, u kartê tenduristî girewêno. Piştî xwendışê derveyî, transkriptê tesdîqkirde bi gelemperî lazim o. Komîta dibistanî belgeyan nirxneno; eger belge çin ê, dibistan dikaro îmtîhanê nîşandana asta bikar bîne. Qebulkırışê şertî heta du meh dikaro domo û dikaro carekê bê dirêjkerdış. Malbatê vegerkerde dikarê cihê nêzîkê malê wergêro, la sîstema neteweyî ya bawerbar ya qada dibistanê tesbît nêbî. Wezaretê Karê Derve tesdîqkerdışê qeyda dibistanî ya biyanî idare keno; Müdüriyeta Tenduristîya Dibistanan belgeyê tenduristî girewêno. Sala dibistanî li ser salnameya neteweyî ya yekgirtî yo; sala dibistanî ya 2026/27 plan bîyo ke 6 Îlon 2026 dest pê bikê. Beşdarbîyayış di pratîkî de hîn goreyê bêewlehî, koçberî, mesrefê veguhestış, dahatê malbatî, kêmbûna mamosta u dibistanan, karê zarokan u zewacê zû ferq keno. Raportî ra qasî 2,45 milyon zarok bi temamî dibistanî ra dûr ê, zêdeyê milyonêk rîskê terkkerdışî de yo û nêzîkê 8.000 dibistan kar nêkenê. Di 2026/27 de hêvî yo zêdeyê 5,2 milyon şagird beşdar bibê; zextê kapasîteyî bû sedemê vıraştışê dibistanê nû u rêxistina du-shiftî. Dibistan nirxandışê domdarî u sermestera karî bikar tînin. Piştî polê 9, şagird dikaro îmtîhana neteweyî ya Sertîfîkaya Perwerdeya Bingehîn bide; ew eriş u qeydkırış bo perwerdeya navîn ya giştî yan meslekî destek keno. Piştî polê 12, şagirdê navîn yê giştî îmtîhana neteweyî ya Sertîfîkaya Navîn ya Giştî di şaxa zanistî yan edebî de didê. Şagirdê meslekî îmtîhanê neteweyî yê teorîkî u pratîkî bo Sertîfîkaya Navîn ya Meslekî didê. Sertîfîkaya şerîetî rêçeya cîya dimeşêno. Îmtîhanê namzedê belaş, nîşandana asta u îmtîhanê tesdîqkerdışî li hin rewşan rêçeyê zêde pêşkêş kenê, miyan de arrangementê veguhestışê belgekirde bo îmtîhanê polê 9 u 12 li herêmê rojhilatî di 2025/26 u 2026/27 de. Dibistanê dewletî mesrefê qeydkerdışî nêgêreno, ji bilê kartê şagirdî u marka girêdayî. Tesdîqkerdışê wekheviya Sertîfîkaya Perwerdeya Bingehîn belaş o. Wekheviya Sertîfîkaya Navîn ya Giştî bo şagirdê Suriye 25.000 SYP o, bi mesrefê mumkun ê zêde yê 50.000 SYP bo îmtîhana temamkerî; bo şagirdê ne-Suriye 150 dolarî. Mesrefê xwendışê taybet u veguhestış tarîfeya neteweyî ya yekane çin a. Hakkê neteweyî yê belgekirde bo xwarina dibistan yan veguhestışê dibistanî çin o. Tedbîrê destekdayî restorasyona dibistanî, polê prefabrîk, mase, pirtûk, av u tesîsatê paqijî, enerjiya rojî, destekê psîkosocîyal, perwerdeya mamostayan u programê vegerê musnayışî girewêno. Perwerdeya neformal, xwe-musnayış, dersê qezakarî, perwerdeya dijital u xizmetê zû yê zarokan dikarê zarokan karê dibistanî dest pê bikê, vegerê yan bidomêno, la hemû şûna rêçeya dibistanî ya formal nêgêrenê. Dibistanê giştî dikarê şagirdê bi astengdariya kêmtir girêdayî têde qebûl bikerê; rewşê giran referansê Wezaretê Karê Civakî wazê. UNICEF, ajansê Neteweyê Yewbîyayeyan u NGO xizmetê destekdayî pêşkêş kenê, la çavdêrîya dibistanî ya Wezaretî şûna nêgêrenê. Sertîfîkaya navîn awarda temamkerdışê asayî ya dibistanî ya; perwerdeya bilind dikaro rêçeya peyên bê, dema ke sertîfîkaya meslekî bixweber lîsansê karî nêdano.
Dibistan Suriye de
Perwerdeya dibistanî ya Suriye bi gelemperî ji pêşdibistanê heta şeş serrî perwerdeya bingehîn, sê serrî perwerdeya amadeyî u sê serrî perwerdeya navîn dimeşo. Perwerdeya seretayî qasî serrê şeşî dest pê keno û beşdarbîyayış ji polê 1 heta 9 binê Qanûnê No. 7/2012 mecbûrî yo, her çiqas şer, koçberî, mesrefê veguhestış u kapasîteya sînordar eriş tesîr kenê. Perwerdeya giştî bi qanûnê belaş a, ji bilê kartê şagirdî u marka girêdayî; dibistanê taybet mesrefê xwendışî gêrenê û dikarê mesrefê veguhestışî cîya jî bixwazê.
Tip
Weçinayışê dibistanî ya Suriye wek qerarê domandış, eriş u belgeyan bibîne. Dibistana dewletî ya nêzîk dikaro weçinayışê herî pratîkî bê, eger beşdarbîyayış, veguhestış u kapasîte rêgire; rêçeya taybet yan meslekî tenê piştî kontrolkerdışê mesref, wext, kurrikulum u nasnameya rastîn weçîne. Belgeyê temam biparêze u belgeyê wenda zû çareser ke, çunke îmtîhana nîşandana asta yan qebulkırışê şertî dikaro destpêkerdışê dibistanî tesîr bikê.