Banken in Suriname

De CBvS is sinds 10 januari 2024 de centrale bank, toezichthouder op banken, vergunningverlenende instantie en resolutieautoriteit voor falende kredietinstellingen van Suriname. Het wettelijke kader omvat de Centrale Bankwet 2022 en de Wet Toezicht Bank- en Kredietwezen 2023. Een onderneming mag zonder bankvergunning niet als kredietinstelling opereren. De CBvS beoordeelt de geschiktheid van bestuurders, bestuursleden en gekwalificeerde aandeelhouders en kan prudentieel, structureel en integriteitstoezicht toepassen, sancties opleggen, vroegtijdig ingrijpen en resolutiemaatregelen nemen. De bankenlijst van de CBvS noemt Republic Bank (Suriname) N.V., De Surinaamsche Bank N.V., Hakrinbank N.V., Surinaamse Postspaarbank, Stichting Surinaamse Volkscredietbank, Finabank N.V., Surichange Bank N.V., Coöperatieve Spaar- en Kredietbank Godo G.A. en Trustbank Amanah. Southern Commercial Bank N.V., ook bekend als Finatrust, staat afzonderlijk vermeld onder overige instellingen. Kredietcoöperaties vormen een afzonderlijk categorie waarop toezicht wordt gehouden; zij kunnen vergelijkbare spaar- of kredietdiensten aanbieden zonder banken te zijn. Veelvoorkomende bankproducten zijn een girorekening voor dagelijkse betalingen, een spaarrekening en een termijndeposito voor geld dat voor een overeengekomen periode wordt vastgezet. Banken kunnen, afhankelijk van de productvoorwaarden, rekeningen in SRD, USD of EUR aanbieden. Een pinpas, doorgaans een betaalpas, kan bij geldautomaten en betaalpunten worden gebruikt. Creditcards, prepaidkaarten en internationale kaarten zijn afhankelijk van de bank en het product. Voor het openen van een rekening is doorgaans identificatie nodig, zoals een Surinaams identiteitsdocument, paspoort of rijbewijs, samen met een e-mailadres, mobiel nummer en vaak een werkgeversverklaring of bewijs van inkomen. Zelfstandigen kunnen een KKF-uittreksel nodig hebben. Niet-ingezetenen hebben mogelijk een paspoort, aanvullende identificatie zoals een PSA-kaart, een referentiebrief van een buitenlandse bank, adresbewijs en bewijs van vermogen of inkomen nodig; een bank kan ook W-8BEN- of W-9-formulieren vragen. Klantonderzoek (KYC) houdt in dat de bank de identiteit, het doel van de klantrelatie en de herkomst van de middelen controleert. Controles tegen witwassen en terrorismefinanciering kunnen informatie vereisen over de uiteindelijk belanghebbende: de persoon die uiteindelijk eigenaar is van of zeggenschap heeft over een onderneming. Klanten met een hoog risico, niet-ingezetenen en politiek prominente personen kunnen aan verscherpte controles worden onderworpen. Een bank kan een relatie weigeren, beperken of opschorten als de vereiste controles niet kunnen worden afgerond of het risico onaanvaardbaar is. De Instaprekening van De Surinaamsche Bank is een bankspecifiek basisproduct en geen landelijk wettelijk recht. Het product is beschikbaar voor ingezetenen van 18 jaar of ouder die nog geen klant bij DSB zijn en een Surinaamse e-ID kunnen gebruiken. Aanvragen kan alleen online; het gaat om een SRD-girorekening met een maximaal maandelijks omzetbedrag van SRD 30.000. Klanten kunnen optioneel een SRD-spaarrekening en SRD-termijndeposito toevoegen. Het product omvat een pinpas, gewone toegang tot geldautomaten en online en mobiel bankieren, maar is niet beschikbaar voor zakelijke klanten. DSB vermeldt dat het rekeningnummer en de pinpas binnen maximaal vijf werkdagen worden verstrekt. Kosten verschillen per bank en product. Als voorbeeld kost de girorekening van DSB SRD 25 per maand; voor USD- en EUR-rekeningen bedragen de genoemde kosten respectievelijk USD 3 of EUR 3 per maand. Voor het openen van een rekening, betaalkaarten, geldautomaatgebruik, overboekingen en internationale betalingen kunnen aparte kosten gelden; het actuele tarief van de bank bepaalt de werkelijke kosten. Voor DSB-girorekeningen is bovendien binnen één maand na opening een eerste storting vereist. SNEPS is de nationale elektronische betaalinfrastructuur die door de CBvS wordt beheerd. Het systeem ondersteunt salarissen, subsidies, belastingen en interbancaire overboekingen. SNEPS verwerkt sinds 2015 betalingen in SRD, sinds 2019 in USD en sinds 2021 in EUR. Interbancaire betalingen kunnen via internet- of mobiel bankieren worden gestart. Kleine betalingen worden binnen aangewezen tijdvensters verwerkt; grote betalingen tussen 07:45 en 14:00. Betalingen buiten het toepasselijke venster wachten op de volgende verwerkingsronde. In 2025 duurden gewone SNEPS-betalingen gemiddeld ongeveer één werkdag. SNEPS Fast Payments begon in juni 2026 met de eerste dienstverlening; onder de aanvankelijke regeling zou meer dan 90% van de transacties binnen één uur worden afgerond. Het CBvS-doel voor eind 2026 is verwerking binnen minstens 15 minuten, beschikbaarheid gedurende 24 uur en deelname van alle banken. Online en mobiel bankieren kan saldi en transactiegeschiedenis tonen, elektronische overzichten verstrekken, lokale en internationale overboekingen verzenden, periodieke opdrachten instellen en betaalkaarten blokkeren. RepublicOnline en RepublicMobile ondersteunen ook overboekingen naar rekeningen bij andere banken en betalingen met creditcards. Toegang hangt doorgaans af van een bankrekening, geregistreerd mobiel nummer of e-mailadres, een pincode en een beveiligingsmethode zoals een eenmalig wachtwoord, pushgoedkeuring of beveiligde betaalkaart. Klanten moeten hun identificatie- en contactgegevens actueel houden, pincodes, wachtwoorden en eenmalige wachtwoorden beveiligen, de transactiegeschiedenis controleren en vermoedelijke fraude of een verloren kaart onmiddellijk melden. Phishing, fraude en het kopiëren van pincodes hebben commerciële banken in Suriname geraakt. Gebruik uitsluitend officiële bankwebsites, apps, telefoonnummers en vestigingen en deel nooit een eenmalig wachtwoord, pincode of wachtwoord met iemand die zich voordoet als bankmedewerker. De Financial Intelligence Unit Suriname ondersteunt controles op financiële integriteit; de CBvS houdt toezicht op banken en elektronische of girale betalingen. Voor geen van beide is vastgesteld dat deze algemeen verantwoordelijk is voor individuele terugbetalingen of betalingsgaranties. Suriname heeft een wettelijk kader voor depositobescherming in de Wet Toezicht Bank- en Kredietwezen 2023, maar in het derde kwartaal van 2025 werden het Depositobeschermingsfonds en de uitvoeringsregelingen nog ontwikkeld. Een wetsontwerp, fondsbestuur en premiemethode waren in voorbereiding; in het geraadpleegde materiaal was geen bevestigd dekkingsbedrag of werkend uitbetalingssysteem vastgesteld. Klanten moeten een saldo daarom niet behandelen als gedekt door een bekend gegarandeerd bedrag zonder de actuele wettelijke en operationele status te controleren. De Nationale Strategie voor Financiële Inclusie en Educatie 2024–2027 wil de toegang verbeteren voor groepen die formeel zijn uitgesloten of onvoldoende worden bediend, waaronder vrouwen, jongeren en micro-ondernemingen. De strategie gaat ook over financiële educatie, transparantie van consumentenrechten en innovatie. In de praktijk is het bankwezen in Suriname formeel georganiseerd via vergunninghoudende instellingen; daarnaast blijven contant geld en geldautomaten relevant naast het groeiende gebruik van digitaal bankieren en elektronische interbancaire betalingen.