Россиянең күп өлешләрендә иң зур һәм иң күренекле дини традиция — Рус православие чиркәве. Православие чиркәүләре, иконалар, монастырьлар, ураза вакытлары, бәйрәм көннәре һәм гыйбадәтләр кешеләр сирәк кенә дин тоткан очракта да мәдәни тормышка йогынты ясый. Россиянең берничә өлешендә, аеруча Идел буенда һәм Төньяк Кавказда, ислам тамырлары тирән; мөселман җәмгыятьләре ил буйлап яшиләр. Мәчетләр, гаилә гореф-гадәтләре, ризыкка кагылышлы йолалар һәм дини бәйрәмнәр җирле тормышның мөһим өлешләре булып тора. Көньяк Себернең кайбер өлешләрендә һәм башка урыннарда буддизмның күптәнге җәмгыятьләре бар. Будда гыйбадәтханәләре, остазлар, йолалар һәм мәдәни традицияләр төбәк үзенчәлегенең мөһим өлешен тәшкил итә. Иудаизм һәм христианлыкның башка юнәлешләренең дә Россиядә тарихы бар. Аларның җәмгыятьләре зур шәһәрләрдә һәм билгеле тарихи бәйләнешләре булган төбәкләрдә очрарга мөмкин. Күпләр үзләрен дингә ышанмаучы, мәдәни яктан дингә якын яки икеләнүче дип тасвирлый. Кеше даими гыйбадәт кылмаса да, дини бәйрәмне гаилә яки мәдәни чара буларак билгеләп үтә ала. Дини тормыш шәхси ышануларга да, җәмәгать учреждениеләренә дә бәйле. Чиркәү, мәчет, синагога яки гыйбадәтханә гыйбадәт, белем, хәйрия, истәлек һәм җәмгыятькә ярдәм урыны була ала. Дини гореф-гадәтләр ризыкка, киемгә, никахка, җирләүгә, исемнәргә, атналык тәртипкә һәм изге урыннарга мөнәсәбәткә йогынты ясарга мөмкин. Бер үк бәйрәм төбәкләрдә һәм гаиләләрдә төрлечә үткәрелергә мөмкин. Россиянең дини төрлелеге этник һәм төбәк төрлелеге белән бәйле, ләкин дин белән этник чыгыш бер үк нәрсә түгел. Кешенең теле, тышкы кыяфәте яки кайдан булуы аның ышануын күрсәтә дип уйламагыз. Гамәли кыенлыкларга белемнең тигез булмавы, стереотиплар, сәяси сизгерлек һәм традицияне музей экспонаты итеп кенә карау куркынычы керә. Яхшы аңлау хөрмәт белән сораудан һәм җирле кагыйдәләрне күзәтүдән килә.
Россиядә дин
Россиядә дингә рус православие, ислам, буддизм, иудаизм, христианлыкның башка юнәлешләре, җирле ышанулар, шулай ук дөньяви карашлы яки рухилыкка шәхси әһәмият бирүче күп кешеләр керә. Россиядә диннәр төрле, аларны тоту төбәкләргә, гаиләләргә һәм кешеләргә карап аерыла. Бу күренешне аңлау бәйрәмнәрне, биналарны, ризык гореф-гадәтләрен, символларны һәм хөрмәтле тәртипне аңлатырга ярдәм итә.
Tip
Россиядә дин биналарда һәм бәйрәмнәрдә күренергә мөмкин, ә көндәлек сөйләшүдә шәхси булып калырга мөмкин. Кешенең чыгышына карап аның динен фараз итмәгез һәм мәдәни бәйрәмне даими дини гамәл дип уйламагыз. Хөрмәтле кызыксыну гадәттә иң яхшы беренче адым була.