ثقافت پاڪستان ۾

پاڪستان جي ثقافتي زندگي ملڪ جي علائقائي، لساني، مذهبي ۽ تاريخي تنوع کي ظاهر ڪري ٿي. پنجابي، سنڌي، پشتو، بلوچي، سرائيڪي، اردو ۽ ٻيون ڪيتريون ٻوليون مقامي سڃاڻپن ۽ روايتن کي سنڀالين ٿيون. اردو ملڪ جي ڪيترن حصن جي ماڻهن کي پاڻ ۾ ڳنڍي ٿي، جڏهن ته انگريزي اعليٰ تعليم، قانون، انتظاميا ۽ پيشاور معاملن ۾ وڏي پيماني تي استعمال ٿئي ٿي. تاريخي پرتَن ۾ سنڌو ماٿري ۽ گندھارا جو ورثو، مسلم بادشاهتون، فارسي ۽ وچ ايشيائي اثر، برطانوي نوآبادياتي حڪمراني، ورهاڱو ۽ جديد رياست جي ترقي شامل آهن. اهي اثر فنِ تعمير، ادب، عوامي يادگيري، کاڌي، لباس، موسيقي، دستڪاري ۽ برادري بابت خيالن ۾ نظر اچن ٿا. خاندان ۽ برادري اڪثر زندگيءَ جي مرحلن، تعليم، ڪم، شادي، والدين هجڻ، وڏي عمر ۽ سوڳ کي شڪل ڏين ٿا. مذهب عبادت، تہوارن، اخلاق، خانداني واقعن ۽ برادريءَ جي سهڪار تي اثر وجهي ٿو. اسلام اڪثريتي مذهب آهي، جڏهن ته عيسائي، هندو، سک، احمدي ۽ ٻيون برادريون پڻ موجود آهن، جن جون روايتون پاڪستان جي ثقافتي زندگيءَ ۾ حصو وٺن ٿيون. ثقافتي اظهار خطاطي، مصوري، شاعري، فنِ ادا، ڪپڙي، ٺڪر جي ڪم، زيورن، فنِ تعمير، ٽرڪن تي چترڪاري، لباس، عمارتن ۽ عوامي هنڌن ۾ نظر اچي ٿو. روايتن ۾ سلام ڪرڻ ۽ مهمانن جي آجيان، کاڌو تيار ڪرڻ، لباس پائڻ، جشن ملهائڻ، احترام ڏيکارڻ ۽ برادريءَ جي ماڻهن جي مدد ڪرڻ جا طريقا پڻ شامل آهن. مهمان نوازي (Mehmaan-nawazi)، يعني مهمانن جي آجيان ۽ خدمت، کي وڏي اهميت ڏني وڃي ٿي، پر ان جي صورت علائقي، ٻولي، مذهب، گهر، نسل ۽ صورتحال موجب بدلجي ٿي. ان ڪري ساڳئي عمل جا مختلف هنڌن تي مختلف مطلب يا اهميت جا درجا ٿي سگهن ٿا. ڪو رواج مذهبي، علائقائي، خانداني، اختياري، بدلجندڙ يا جديد زندگيءَ سان نئين نموني موافق بڻيل ٿي سگهي ٿو. پاڪستان ۾ ثقافت کي سمجهڻ لاءِ مخصوص برادري ۽ صورتحال تي ڌيان ڏيڻ ضروري آهي، ڪنهن هڪ عمل کي سڀني لاءِ قاعدو سمجهڻ بدران.